山河嘆送劉左史歸簡州

宋代 魏了翁
山河兩戒南北分,天地一氣華戎鈞。 譬諸指搐非害事,往往西體為不信。 惟今愧虜相噬吞,人言雪恥茲其辰。 盍驅卞莊刺刺虎,又嗾廬{捉去扌加犭}擒狡{皴去皮加兔}。 天王仁愛兼南北,猶遣升勺蘇窮鱗。 諸公亦復創前誤,閉戶不肯雇斗鄰。 流移降附莫皇恤,斬艾驅迫如窮麇。 誰知炎炎將及我,事體不與開禧倫。 竟因示弱啟狄侮,羽書赤白驚嚴宸。 天王坐朝色不怡,我非爾畏民吾民。 急從雨中徹桑土,更向火後移突薪。 大官亦復變前說,群而和者非一人。 制書丁寧示招納,符檄旁午申拊循。 臣某奉詔移江介,臣某董師留漢濱。 西南憂雇誰其寬,即授世某留川秦。 夫何廷論忽中變,複議保境思和親。 迅雷烈風僅翻覆,明虹霽日俄逡巡。 敵人揶揄膽滿干,志士憤郁齒穿齦。 東由海泗盡襄漢,西起梁沔連房均。 暴骸蹀血蔽原谷,奪險因糧空窖囷。 將軍憂恚或自斃,列校偃蹇不可馴。 縣徵更賦不遺算,郡空少府無餘緡。 邊頭被兵甫屬耳,公私已屈憂方新。 靜惟人事百罔一,恃以亡恐惟蒼旻。 蒼旻茫茫君為度,但見咎異來相因。 連年夏旱天無雲,江淮湖浙田生塵。 飛蝗排空如羽陣,噍類蝟眾何詵詵。 僰南山萃陵谷異,后土矹矹如轉輪。 春秋二百四十載,地震才五茲何頻。 去年東南復告旱,遍以犧幣走百神。 太陽朔蝕忽無光,金星晝見亦累旬。 漢沔沸騰地移軸,涪潼湓溢濤翻銀。 星文屢變台符坼,陰象較著陽德屯。 外為兵戈為裔夷,內為宮壺為群臣。 天心渝怒有如此,猶以譴告施其仁。 懼而修政庶可弭,恬不知警將仍臻。 且如前年旱蝗日,開道求諫頒明綸。 庭中不鳴自如故,猶有下次位人姓陳。 內言椒房之舛令,外及丞相之狎賓。 能如章向觸權忌,不效欽永攻上身。 同時六館之髦彥,陳義固爭尤肫肫。 藐如無聞亦異已,宰士忿疾丞相嗔。 彼唐畋鐸何物耳,詞鄙意佞如吠狺。 外省胡獨行其言,公然賤玉而貴瑉。 自時厥後益征創,遏絕言路忘諮詢。 直臣久矣甚棄梗,公道不見面禮隨荒榛。 嘗居丞疑轉猜忌,稍負望實尤沈淪。 人心所同即天意,四方蹙蹙天亦顰。 公今掉頭不肯住,攜家歸踏西園春。 大賢與國同休戚,寧忍赤子方嚬呻。 我非荷蕢不知磬,擬效執輿來問津。 請賦白駒之孕章,原公飲酒車無巾。
shān liǎng jiè nán běi fēn   tiān huá róng jūn  
zhū zhǐ chù fēi hài shì   wǎng wǎng 西 wèi xìn  
wéi jīn kuì xiāng shì tūn   rén yán xuě chǐ chén  
biàn zhuāng   yòu sǒu   { zhuō shou jiā quǎn   } qín jiǎo   { cūn jiā   }  
tiān wáng rén ài jiān nán běi   yóu qiǎn shēng sháo qióng lín  
zhū gōng chuàng qián   kěn dòu lín  
liú jiàng huáng   zhǎn ài qióng jūn  
shéi zhī yán yán jiāng   shì kāi lún  
jìng yīn shì ruò   shū chì bái jīng yán chén  
tiān wáng zuò cháo   fēi ěr wèi mín mín  
cóng zhōng chè sāng   gèng xiàng huǒ hòu xīn  
guān biàn qián shuō   qún ér zhě fēi rén  
zhì shū dīng níng shì zhāo   bàng shēn xún  
chén mǒu fèng zhào jiāng jiè   chén mǒu dǒng shī liú hàn bīn  
西 nán yōu shuí kuān   shòu shì mǒu liú chuān qín  
tíng lùn zhōng biàn   bǎo jìng qīn  
xùn léi liè fēng jǐn fān   míng hóng é qūn xún  
rén dǎn mǎn 滿 gàn   zhì shì fèn chǐ chuān 穿 kěn  
dōng yóu hǎi jǐn xiāng hàn   西 liáng miǎn lián fáng jūn  
bào hái dié xuè yuán   duó xiǎn yīn liáng kōng jiào qūn  
jiāng jūn yōu huì huò   liè xiào yǎn jiǎn xùn  
xiàn zhēng gēng suàn   jùn kōng shào mín  
biān tóu bèi bīng zhǔ ěr   gōng yōu fāng xīn  
jìng wéi rén shì bǎi wǎng   shì wáng kǒng wéi cāng mín  
cāng mín máng máng jūn wèi   dàn jiàn jiù lái xiāng yīn  
lián nián xià hàn tiān yún   jiāng huái zhè tián shēng chén  
fēi huáng pái kōng zhèn   jiào lèi wèi zhòng shēn shēn  
nán shān cuì líng   hòu zhuàn lún  
chūn qiū èr bǎi shí zài   zhèn cái pín  
nián dōng nán gào hàn   biàn zǒu bǎi shén  
tài yang shuò shí guāng   jīn xīng zhòu jiàn lèi xún  
hàn miǎn fèi téng zhóu   tóng pén tāo fān yín  
xīng wén biàn tái chè   yīn xiàng jiào zhù yáng tún  
wài wèi bīng wèi   nèi wèi gōng wèi qún chén  
tiān xīn yǒu   yóu qiǎn gào shī rén  
ér xiū zhèng shù   tián zhī jǐng jiāng réng zhēn  
qiě qián nián hàn huáng   kāi dào qiú jiàn bān míng lún  
tíng zhōng míng   yóu yǒu xià wèi rén xìng chén  
nèi yán jiāo fáng zhī chuǎn lìng   wài chéng xiàng zhī xiá bīn  
néng zhāng xiàng chù quán   xiào qīn yǒng gōng shàng shēn  
tóng shí liù guǎn zhī máo yàn   chén zhēng yóu zhūn zhūn  
miǎo wén   zǎi shì fèn 忿 chéng xiàng chēn  
táng tián duó ěr   nìng fèi yín  
wài shěng xíng yán   gōng rán jiàn ér guì mín  
shí jué hòu zhēng chuàng   è jué yán wàng xún  
zhí chén jiǔ shén gěng   gōng dào jiàn miàn suí huāng zhēn  
cháng chéng zhuǎn cāi   shāo wàng shí yóu shěn lún  
rén xīn suǒ tóng tiān   fāng tiān pín  
gōng jīn diào tóu kěn zhù   xié jiā guī 西 yuán chūn  
xián guó tóng xiū   níng rěn chì fāng pín shēn  
fēi kuì zhī qìng   xiào zhí 輿 lái wèn jīn  
qǐng bái zhī yùn zhāng   yuán gōng yǐn jiǔ chē jīn