山河叹送刘左史归简州

宋代 魏了翁
山河两戒南北分,天地一气华戎钧。 譬诸指搐非害事,往往西体为不信。 惟今愧虏相噬吞,人言雪耻兹其辰。 盍驱卞庄刺刺虎,又嗾庐{捉去扌加犭}擒狡{皴去皮加兔}。 天王仁爱兼南北,犹遣升勺苏穷鳞。 诸公亦复创前误,闭户不肯雇斗邻。 流移降附莫皇恤,斩艾驱迫如穷麇。 谁知炎炎将及我,事体不与开禧伦。 竟因示弱启狄侮,羽书赤白惊严宸。 天王坐朝色不怡,我非尔畏民吾民。 急从雨中彻桑土,更向火后移突薪。 大官亦复变前说,群而和者非一人。 制书丁宁示招纳,符檄旁午申拊循。 臣某奉诏移江介,臣某董师留汉滨。 西南忧雇谁其宽,即授世某留川秦。 夫何廷论忽中变,复议保境思和亲。 迅雷烈风仅翻覆,明虹霁日俄逡巡。 敌人揶揄胆满干,志士愤郁齿穿龈。 东由海泗尽襄汉,西起梁沔连房均。 暴骸蹀血蔽原谷,夺险因粮空窖囷。 将军忧恚或自毙,列校偃蹇不可驯。 县徵更赋不遗算,郡空少府无余缗。 边头被兵甫属耳,公私已屈忧方新。 静惟人事百罔一,恃以亡恐惟苍旻。 苍旻茫茫君为度,但见咎异来相因。 连年夏旱天无云,江淮湖浙田生尘。 飞蝗排空如羽阵,噍类猬众何诜诜。 僰南山萃陵谷异,后土矹矹如转轮。 春秋二百四十载,地震才五兹何频。 去年东南复告旱,遍以牺币走百神。 太阳朔蚀忽无光,金星昼见亦累旬。 汉沔沸腾地移轴,涪潼湓溢涛翻银。 星文屡变台符坼,阴象较著阳德屯。 外为兵戈为裔夷,内为宫壶为群臣。 天心渝怒有如此,犹以谴告施其仁。 惧而修政庶可弭,恬不知警将仍臻。 且如前年旱蝗日,开道求谏颁明纶。 庭中不鸣自如故,犹有下次位人姓陈。 内言椒房之舛令,外及丞相之狎宾。 能如章向触权忌,不效钦永攻上身。 同时六馆之髦彦,陈义固争尤肫肫。 藐如无闻亦异已,宰士忿疾丞相嗔。 彼唐畋铎何物耳,词鄙意佞如吠狺。 外省胡独行其言,公然贱玉而贵瑉。 自时厥后益征创,遏绝言路忘谘询。 直臣久矣甚弃梗,公道不见面礼随荒榛。 尝居丞疑转猜忌,稍负望实尤沈沦。 人心所同即天意,四方蹙蹙天亦颦。 公今掉头不肯住,携家归踏西园春。 大贤与国同休戚,宁忍赤子方嚬呻。 我非荷蒉不知磬,拟效执舆来问津。 请赋白驹之孕章,原公饮酒车无巾。
shān liǎng jiè nán běi fēn   tiān huá róng jūn  
zhū zhǐ chù fēi hài shì   wǎng wǎng 西 wèi xìn  
wéi jīn kuì xiāng shì tūn   rén yán xuě chǐ chén  
biàn zhuāng   yòu sǒu   { zhuō shou jiā quǎn   } qín jiǎo   { cūn jiā   }  
tiān wáng rén ài jiān nán běi   yóu qiǎn shēng sháo qióng lín  
zhū gōng chuàng qián   kěn dòu lín  
liú jiàng huáng   zhǎn ài qióng jūn  
shéi zhī yán yán jiāng   shì kāi lún  
jìng yīn shì ruò   shū chì bái jīng yán chén  
tiān wáng zuò cháo   fēi ěr wèi mín mín  
cóng zhōng chè sāng   gèng xiàng huǒ hòu xīn  
guān biàn qián shuō   qún ér zhě fēi rén  
zhì shū dīng níng shì zhāo   bàng shēn xún  
chén mǒu fèng zhào jiāng jiè   chén mǒu dǒng shī liú hàn bīn  
西 nán yōu shuí kuān   shòu shì mǒu liú chuān qín  
tíng lùn zhōng biàn   bǎo jìng qīn  
xùn léi liè fēng jǐn fān   míng hóng é qūn xún  
rén dǎn mǎn gàn   zhì shì fèn chǐ 齿 chuān 穿 kěn  
dōng yóu hǎi jǐn xiāng hàn   西 liáng miǎn lián fáng jūn  
bào hái dié xuè yuán   duó xiǎn yīn liáng kōng jiào qūn  
jiāng jūn yōu huì huò   liè xiào yǎn jiǎn xùn  
xiàn zhēng gēng suàn   jùn kōng shào mín  
biān tóu bèi bīng zhǔ ěr   gōng yōu fāng xīn  
jìng wéi rén shì bǎi wǎng   shì wáng kǒng wéi cāng mín  
cāng mín máng máng jūn wèi   dàn jiàn jiù lái xiāng yīn  
lián nián xià hàn tiān yún   jiāng huái zhè tián shēng chén  
fēi huáng pái kōng zhèn   jiào lèi wèi zhòng shēn shēn  
nán shān cuì líng   hòu zhuàn lún  
chūn qiū èr bǎi shí zài   zhèn cái pín  
nián dōng nán gào hàn   biàn zǒu bǎi shén  
tài yang shuò shí guāng   jīn xīng zhòu jiàn lèi xún  
hàn miǎn fèi téng zhóu   tóng pén tāo fān yín  
xīng wén biàn tái chè   yīn xiàng jiào zhù yáng tún  
wài wèi bīng wèi   nèi wèi gōng wèi qún chén  
tiān xīn yǒu   yóu qiǎn gào shī rén  
ér xiū zhèng shù   tián zhī jǐng jiāng réng zhēn  
qiě qián nián hàn huáng   kāi dào qiú jiàn bān míng lún  
tíng zhōng míng   yóu yǒu xià wèi rén xìng chén  
nèi yán jiāo fáng zhī chuǎn lìng   wài chéng xiàng zhī xiá bīn  
néng zhāng xiàng chù quán   xiào qīn yǒng gōng shàng shēn  
tóng shí liù guǎn zhī máo yàn   chén zhēng yóu zhūn zhūn  
miǎo wén   zǎi shì fèn 忿 chéng xiàng chēn  
táng tián duó ěr   nìng fèi yín  
wài shěng xíng yán   gōng rán jiàn ér guì mín  
shí jué hòu zhēng chuàng   è jué yán wàng xún  
zhí chén jiǔ shén gěng   gōng dào jiàn miàn suí huāng zhēn  
cháng chéng zhuǎn cāi   shāo wàng shí yóu shěn lún  
rén xīn suǒ tóng tiān   fāng tiān pín  
gōng jīn diào tóu kěn zhù   xié jiā guī 西 yuán chūn  
xián guó tóng xiū   níng rěn chì fāng pín shēn  
fēi kuì zhī qìng   xiào zhí lái wèn jīn  
qǐng bái zhī yùn zhāng   yuán gōng yǐn jiǔ chē jīn