胡笳十八拍

魏晉 蔡琰
我生之初尚無為,我生之後漢祚衰。 天不仁兮降亂離,地不仁兮使我逢此時。 干戈日尋兮道路危,民卒流亡兮共哀悲。 煙塵蔽野兮胡虜盛,志意乖兮節義虧。 對殊俗兮非我宜,遭惡辱兮當告誰? 笳一會兮琴一拍,心憤怨兮無人知。 戎羯逼我兮為室家,將我行兮向天涯。 雲山萬重兮歸路遐,疾風千里兮楊塵沙。 人多暴猛兮如虺蛇,控弦被甲兮為驕奢。 兩拍張弦兮弦欲絕,志摧心折兮自悲嗟。 越漢國兮入胡城,亡家失身兮不如無生。 氈裘為裳兮骨肉震驚,羯膻為味兮枉遏我情。 鼙鼓喧兮從夜達明,胡風浩浩兮暗塞營。 傷今感昔兮三拍成,銜悲畜恨兮何時平。 無日無夜兮不思我鄉土,稟氣含生兮莫過我最苦。 天災國亂兮人無主,唯我薄命兮沒戎虜。 殊俗心異兮身難處,嗜欲不同兮誰可與語! 尋思涉歷兮多艱阻,四拍成兮益淒楚。 雁南征兮欲寄邊聲,雁北歸兮為得漢音。 雁飛高兮邈難尋,空斷腸兮思喑喑。 攢眉向月兮撫雅琴,五拍泠泠兮意彌深。 冰霜凜凜兮身苦寒,飢對肉酪兮不能餐。 夜聞隴水兮聲嗚咽,朝見長城兮路杳漫。 追思往日兮行李難,六拍悲來兮欲罷彈。 日暮風悲兮邊聲四起,不知愁心兮說向誰是! 原野蕭條兮烽戍萬里,俗賤老弱兮少壯為美。 逐有水草兮安家葺壘,牛羊滿野兮聚如蜂蟻。 草盡水竭兮羊馬皆徒,七拍流恨兮惡居於此。 為天有眼兮何不見我獨漂流? 為神有靈兮何事處我天南海北頭? 我不負天兮天何配我殊匹? 我不負神匹神何殛我越荒州? 制茲八拍兮擬排憂,何知曲成兮心轉愁。 天無涯兮地無邊,我心愁兮亦復然。 人生倏忽兮如白駒之過隙,然不得歡樂兮當我之盛年。 怨兮欲問天,天蒼蒼兮上無緣。 舉頭仰望兮空雲煙,九拍懷情兮誰與傳? 城頭烽火不曾滅,疆場征戰何時歇? 殺氣朝朝沖塞門,胡風夜夜吹邊月。 故鄉隔兮音塵絕,哭無聲兮氣將咽。 一生辛苦兮緣別離,十拍悲深兮淚成血。 我非貪生而惡死,不能捐身兮心有以。 生仍冀得兮歸桑梓,死當埋骨兮長已矣。 日居月諸兮在戎壘,胡人寵我兮有二子。 鞠之育之兮不羞恥,愍之念之兮生長邊鄙。 十有一拍兮因茲起,哀響纏綿兮徹心髓。 東風應律兮暖氣多,知是漢家天子兮布陽和。 羌胡蹈舞兮共謳歌,兩國交歡兮罷兵戈。 忽遇漢使兮稱近詔,遺千金兮贖妾身。 喜得生還兮逢聖君,嗟別稚子兮會無因。 十有二拍兮哀樂均,去住兩情兮難具陳。 不謂殘生兮卻得旋歸,撫抱胡兒兮泣下沾衣。 漢使迎我兮四牡肥肥,胡兒號兮誰得知? 與我生死兮逢此時,愁為子兮日無光輝,焉得羽翼兮將汝 歸。 一步一遠兮足難移,魂消影絕兮恩愛遺。 十有三拍兮弦急調悲,肝腸攪刺兮人莫我知。 身歸國兮兒莫之隨,心懸懸兮長如飢。 四時萬物兮有盛衰,唯我愁苦兮不暫移。 山高地闊兮見汝無期,更深夜闌兮夢汝來斯。 夢中執手兮一喜一悲,覺後痛吾心兮無休歇時。 十有四拍兮涕淚交垂,河水東流兮心是思。 十五拍兮節調促,氣填胸兮誰識曲? 處穹廬兮偶殊俗。願得歸來兮天從欲,再還漢國兮歡心足 。 心有懷兮愁轉深,日月無私兮曾不照臨。 子母分離兮意難任,同天隔越兮如商參,生死不相知兮何 處尋! 十六拍兮思茫茫,我與兒兮各一方。 日東月西兮徒相望,不得相隨兮空斷腸。 對萱草兮憂不忘,彈鳴琴兮情何傷! 今別子兮歸故鄉,舊怨平兮新怨長! 泣血仰頭兮訴蒼蒼,胡為生兮獨罹此殃! 十七拍兮心鼻酸,關山阻修兮獨行路難。 去時懷土兮心無緒,來時別兒兮思漫漫。 塞上黃蒿兮枝枯葉干,沙場白骨兮刀痕箭瘢。 風霜凜凜兮春夏寒,人馬饑荒兮筋力單。 豈知重得兮入長安,嘆息欲絕兮淚闌干。 胡笳本自出胡中,緣琴翻出音律同。 十八拍兮曲雖終,響有餘兮思無窮。 是知絲竹微妙兮均造化之功,哀樂各隨人心兮有變則通。 胡與漢兮異域殊風,天與地隔兮子西母東。 苦我怨氣兮浩於長空,六合雖廣兮受之不容!
shēng zhī chū shàng wéi   shēng zhī hòu hàn zuò shuāi
tiān rén jiàng luàn   rén shǐ 使 féng shí
gān xún dào wēi   mín liú wáng gòng āi bēi
yān chén shèng   zhì guāi jié kuī
duì shū fēi   zāo è dāng gào shuí  
jiā huì qín pāi   xīn fèn yuàn rén zhī
róng jié wèi shì jiā   jiāng xíng xiàng tiān
yún shān wàn zhòng guī xiá   fēng qiān yáng chén shā
rén duō bào měng huī shé   kòng xián bèi jiǎ wèi jiāo shē
liǎng pāi zhāng xián xián jué   zhì cuī xīn zhé bēi jiē
yuè hàn guó chéng   wáng jiā shī shēn shēng
zhān qiú wèi shang ròu zhèn jīng   jié shān wèi wèi wǎng è qíng
xuān cóng míng   fēng hào hào àn sāi yíng
shāng jīn gǎn sān pāi chéng   xián bēi chù hèn shí píng
xiāng   bǐng hán shēng guò zuì
tiān zāi guó luàn rén zhǔ   wéi mìng méi róng
shū xīn shēn nán chǔ   shì tóng shuí  
xín shè duō jiān   pāi chéng chǔ
yàn nán zhēng biān shēng   yàn běi guī wèi hàn yīn
yàn fēi gāo miǎo nán xún   kōng duàn cháng yīn yīn
cuán méi xiàng yuè qín   pāi líng líng shēn
bīng shuāng lǐn lǐn shēn hán   duì ròu lào néng cān
wén lǒng shuǐ shēng   cháo jiàn cháng chéng yǎo màn
zhuī wǎng xíng nán   liù pāi bēi lái dàn
fēng bēi biān shēng   zhī chóu xīn shuō xiàng shuí shì  
yuán xiāo tiáo fēng shù wàn   jiàn lǎo ruò shào zhuàng wèi měi
zhú yǒu shuǐ cǎo ān jiā lěi   niú yáng mǎn 滿 fēng
cǎo jǐn shuǐ jié yáng jiē   pāi liú hèn è
wèi tiān yǒu yǎn jiàn piāo liú  
wèi shén yǒu líng shì chù tiān nán hǎi běi tóu  
tiān tiān pèi shū  
shén shén yuè huāng zhōu  
zhì pāi pái yōu   zhī chéng xīn zhuǎn chóu
tiān biān   xīn chóu rán
rén shēng shū bái zhī guò   rán huān dāng zhī shèng nián
yuàn wèn tiān   tiān cāng cāng shàng yuán
tóu yǎng wàng kōng yún yān   jiǔ pāi huái qíng shuí chuán  
chéng tóu fēng huǒ céng miè   jiāng chǎng zhēng zhàn shí xiē  
shā zhāo zhāo chōng sài mén   fēng chuī biān yuè
xiāng yīn chén jué   shēng jiāng yàn
shēng xīn yuán bié   shí pāi bēi shēn lèi chéng xuè
fēi tān shēng ér è   néng juān shēn xīn yǒu
shēng réng guī sāng   dàng mái zhǎng
yuè zh zài róng lěi   rén chǒng yǒu èr zi
zhī zhī xiū chǐ   mǐn zhī niàn zhī shēng zhǎng biān
shí yǒu pāi yīn   āi xiǎng chán mián 綿 chè xīn suǐ
dōng fēng yìng nuǎn duō   zhī shì hàn jiā tiān yáng
qiāng dǎo gòng ōu   liǎng guó jiāo huān bīng
hàn shǐ 使 chēng jìn zhào   qiān jīn shú qiè shēn
shēng huán féng shèng jūn   jiē bié zhì huì yīn
shí yǒu èr pāi āi yuè jūn   zhù liǎng qíng nán chén
wèi cán shēng què xuán guī   bào ér xià zhān
hàn shǐ 使 yíng féi féi   ér hào shuí zhī  
shēng féng shí   chóu wèi guāng huī   yān jiāng
guī
yuǎn nán   hún xiāo yǐng jué ēn ài
shí yǒu sān pāi xián diào 調 bēi   gān cháng jiǎo rén zhī
shēn guī guó ér zhī suí   xīn xuán xuán zhǎng
shí wàn yǒu shèng shuāi   wéi chóu zàn
shān gāo kuò jiàn   gēng shēn lán mèng lái
mèng zhōng zhí shǒu bēi   jué hòu tòng xīn xiū xiē shí
shí yǒu pāi lèi jiāo chuí   shuǐ dōng liú xīn shì
shí pāi jié diào 調   tián xiōng shuí shí  
chù qióng ǒu shū yuàn guī lái tiān cóng   zài hái hàn guó huān xīn
xīn yǒu huái chóu zhuǎn shēn   yuè céng zhào lín
fēn nán rèn   tóng tiān yuè shāng shēn   shēng xiāng zhī
chù xún  
shí liù pāi máng máng   ér fāng
dōng yuè 西 xiāng wàng   xiāng suí kōng duàn cháng
duì xuān cǎo yōu wàng   dàn míng qín qíng shāng  
jīn bié guī xiāng   jiù yuàn píng xīn yuàn zhǎng  
xuè yǎng tóu cāng cāng   wéi shēng yāng  
shí pāi xīn suān   guān shān xiū xíng nán
shí huái xīn   lái shí bié ér màn màn
sāi shàng huáng hāo zhī gàn   shā chǎng bái dāo hén jiàn bān
fēng shuāng lǐn lǐn chūn xià hán   rén huāng jīn dān
zhī zhòng cháng ān   tàn jué lèi lán gān
jiā běn chū zhōng   yuán qín fān chū yīn tóng
shí pāi suī zhōng   xiǎng yǒu qióng
shì zhī zhú wēi miào jūn zào huà zhī gōng   āi yuè suí rén xīn yǒu biàn tōng
hàn shū fēng   tiān zi 西 dōng
yuàn hào cháng kōng   liù suī guǎng shòu zhī róng