胡笳十八拍

魏晋 蔡琰
我生之初尚无为,我生之后汉祚衰。 天不仁兮降乱离,地不仁兮使我逢此时。 干戈日寻兮道路危,民卒流亡兮共哀悲。 烟尘蔽野兮胡虏盛,志意乖兮节义亏。 对殊俗兮非我宜,遭恶辱兮当告谁? 笳一会兮琴一拍,心愤怨兮无人知。 戎羯逼我兮为室家,将我行兮向天涯。 云山万重兮归路遐,疾风千里兮杨尘沙。 人多暴猛兮如虺蛇,控弦被甲兮为骄奢。 两拍张弦兮弦欲绝,志摧心折兮自悲嗟。 越汉国兮入胡城,亡家失身兮不如无生。 毡裘为裳兮骨肉震惊,羯膻为味兮枉遏我情。 鼙鼓喧兮从夜达明,胡风浩浩兮暗塞营。 伤今感昔兮三拍成,衔悲畜恨兮何时平。 无日无夜兮不思我乡土,禀气含生兮莫过我最苦。 天灾国乱兮人无主,唯我薄命兮没戎虏。 殊俗心异兮身难处,嗜欲不同兮谁可与语! 寻思涉历兮多艰阻,四拍成兮益凄楚。 雁南征兮欲寄边声,雁北归兮为得汉音。 雁飞高兮邈难寻,空断肠兮思喑喑。 攒眉向月兮抚雅琴,五拍泠泠兮意弥深。 冰霜凛凛兮身苦寒,饥对肉酪兮不能餐。 夜闻陇水兮声呜咽,朝见长城兮路杳漫。 追思往日兮行李难,六拍悲来兮欲罢弹。 日暮风悲兮边声四起,不知愁心兮说向谁是! 原野萧条兮烽戍万里,俗贱老弱兮少壮为美。 逐有水草兮安家葺垒,牛羊满野兮聚如蜂蚁。 草尽水竭兮羊马皆徒,七拍流恨兮恶居于此。 为天有眼兮何不见我独漂流? 为神有灵兮何事处我天南海北头? 我不负天兮天何配我殊匹? 我不负神匹神何殛我越荒州? 制兹八拍兮拟排忧,何知曲成兮心转愁。 天无涯兮地无边,我心愁兮亦复然。 人生倏忽兮如白驹之过隙,然不得欢乐兮当我之盛年。 怨兮欲问天,天苍苍兮上无缘。 举头仰望兮空云烟,九拍怀情兮谁与传? 城头烽火不曾灭,疆场征战何时歇? 杀气朝朝冲塞门,胡风夜夜吹边月。 故乡隔兮音尘绝,哭无声兮气将咽。 一生辛苦兮缘别离,十拍悲深兮泪成血。 我非贪生而恶死,不能捐身兮心有以。 生仍冀得兮归桑梓,死当埋骨兮长已矣。 日居月诸兮在戎垒,胡人宠我兮有二子。 鞠之育之兮不羞耻,愍之念之兮生长边鄙。 十有一拍兮因兹起,哀响缠绵兮彻心髓。 东风应律兮暖气多,知是汉家天子兮布阳和。 羌胡蹈舞兮共讴歌,两国交欢兮罢兵戈。 忽遇汉使兮称近诏,遗千金兮赎妾身。 喜得生还兮逢圣君,嗟别稚子兮会无因。 十有二拍兮哀乐均,去住两情兮难具陈。 不谓残生兮却得旋归,抚抱胡儿兮泣下沾衣。 汉使迎我兮四牡肥肥,胡儿号兮谁得知? 与我生死兮逢此时,愁为子兮日无光辉,焉得羽翼兮将汝 归。 一步一远兮足难移,魂消影绝兮恩爱遗。 十有三拍兮弦急调悲,肝肠搅刺兮人莫我知。 身归国兮儿莫之随,心悬悬兮长如饥。 四时万物兮有盛衰,唯我愁苦兮不暂移。 山高地阔兮见汝无期,更深夜阑兮梦汝来斯。 梦中执手兮一喜一悲,觉后痛吾心兮无休歇时。 十有四拍兮涕泪交垂,河水东流兮心是思。 十五拍兮节调促,气填胸兮谁识曲? 处穹庐兮偶殊俗。愿得归来兮天从欲,再还汉国兮欢心足 。 心有怀兮愁转深,日月无私兮曾不照临。 子母分离兮意难任,同天隔越兮如商参,生死不相知兮何 处寻! 十六拍兮思茫茫,我与儿兮各一方。 日东月西兮徒相望,不得相随兮空断肠。 对萱草兮忧不忘,弹鸣琴兮情何伤! 今别子兮归故乡,旧怨平兮新怨长! 泣血仰头兮诉苍苍,胡为生兮独罹此殃! 十七拍兮心鼻酸,关山阻修兮独行路难。 去时怀土兮心无绪,来时别儿兮思漫漫。 塞上黄蒿兮枝枯叶干,沙场白骨兮刀痕箭瘢。 风霜凛凛兮春夏寒,人马饥荒兮筋力单。 岂知重得兮入长安,叹息欲绝兮泪阑干。 胡笳本自出胡中,缘琴翻出音律同。 十八拍兮曲虽终,响有余兮思无穷。 是知丝竹微妙兮均造化之功,哀乐各随人心兮有变则通。 胡与汉兮异域殊风,天与地隔兮子西母东。 苦我怨气兮浩于长空,六合虽广兮受之不容!
shēng zhī chū shàng wéi   shēng zhī hòu hàn zuò shuāi
tiān rén jiàng luàn   rén shǐ 使 féng shí
gān xún dào wēi   mín liú wáng gòng āi bēi
yān chén shèng   zhì guāi jié kuī
duì shū fēi   zāo è dāng gào shuí  
jiā huì qín pāi   xīn fèn yuàn rén zhī
róng jié wèi shì jiā   jiāng xíng xiàng tiān
yún shān wàn zhòng guī xiá   fēng qiān yáng chén shā
rén duō bào měng huī shé   kòng xián bèi jiǎ wèi jiāo shē
liǎng pāi zhāng xián xián jué   zhì cuī xīn zhé bēi jiē
yuè hàn guó chéng   wáng jiā shī shēn shēng
zhān qiú wèi shang ròu zhèn jīng   jié shān wèi wèi wǎng è qíng
xuān cóng míng   fēng hào hào àn sāi yíng
shāng jīn gǎn sān pāi chéng   xián bēi chù hèn shí píng
xiāng   bǐng hán shēng guò zuì
tiān zāi guó luàn rén zhǔ   wéi mìng méi róng
shū xīn shēn nán chǔ   shì tóng shuí  
xín shè duō jiān   pāi chéng chǔ
yàn nán zhēng biān shēng   yàn běi guī wèi hàn yīn
yàn fēi gāo miǎo nán xún   kōng duàn cháng yīn yīn
cuán méi xiàng yuè qín   pāi líng líng shēn
bīng shuāng lǐn lǐn shēn hán   duì ròu lào néng cān
wén lǒng shuǐ shēng   cháo jiàn cháng chéng yǎo màn
zhuī wǎng xíng nán   liù pāi bēi lái dàn
fēng bēi biān shēng   zhī chóu xīn shuō xiàng shuí shì  
yuán xiāo tiáo fēng shù wàn   jiàn lǎo ruò shào zhuàng wèi měi
zhú yǒu shuǐ cǎo ān jiā lěi   niú yáng mǎn fēng
cǎo jǐn shuǐ jié yáng jiē   pāi liú hèn è
wèi tiān yǒu yǎn jiàn piāo liú  
wèi shén yǒu líng shì chù tiān nán hǎi běi tóu  
tiān tiān pèi shū  
shén shén yuè huāng zhōu  
zhì pāi pái yōu   zhī chéng xīn zhuǎn chóu
tiān biān   xīn chóu rán
rén shēng shū bái zhī guò   rán huān dāng zhī shèng nián
yuàn wèn tiān   tiān cāng cāng shàng yuán
tóu yǎng wàng kōng yún yān   jiǔ pāi huái 怀 qíng shuí chuán  
chéng tóu fēng huǒ céng miè   jiāng chǎng zhēng zhàn shí xiē  
shā zhāo zhāo chōng sài mén   fēng chuī biān yuè
xiāng yīn chén jué   shēng jiāng yàn
shēng xīn yuán bié   shí pāi bēi shēn lèi chéng xuè
fēi tān shēng ér è   néng juān shēn xīn yǒu
shēng réng guī sāng   dàng mái zhǎng
yuè zh zài róng lěi   rén chǒng yǒu èr zi
zhī zhī xiū chǐ   mǐn zhī niàn zhī shēng zhǎng biān
shí yǒu pāi yīn   āi xiǎng chán mián chè xīn suǐ
dōng fēng yìng nuǎn duō   zhī shì hàn jiā tiān yáng
qiāng dǎo gòng ōu   liǎng guó jiāo huān bīng
hàn shǐ 使 chēng jìn zhào   qiān jīn shú qiè shēn
shēng huán féng shèng jūn   jiē bié zhì huì yīn
shí yǒu èr pāi āi yuè jūn   zhù liǎng qíng nán chén
wèi cán shēng què xuán guī   bào ér xià zhān
hàn shǐ 使 yíng féi féi   ér hào shuí zhī  
shēng féng shí   chóu wèi guāng huī   yān jiāng
guī
yuǎn nán   hún xiāo yǐng jué ēn ài
shí yǒu sān pāi xián diào bēi   gān cháng jiǎo rén zhī
shēn guī guó ér zhī suí   xīn xuán xuán zhǎng
shí wàn yǒu shèng shuāi   wéi chóu zàn
shān gāo kuò jiàn   gēng shēn lán mèng lái
mèng zhōng zhí shǒu bēi   jué hòu tòng xīn xiū xiē shí
shí yǒu pāi lèi jiāo chuí   shuǐ dōng liú xīn shì
shí pāi jié diào   tián xiōng shuí shí  
chù qióng ǒu shū yuàn guī lái tiān cóng   zài hái hàn guó huān xīn
xīn yǒu huái 怀 chóu zhuǎn shēn   yuè céng zhào lín
fēn nán rèn   tóng tiān yuè shāng shēn   shēng xiāng zhī
chù xún  
shí liù pāi máng máng   ér fāng
dōng yuè 西 xiāng wàng   xiāng suí kōng duàn cháng
duì xuān cǎo yōu wàng   dàn míng qín qíng shāng  
jīn bié guī xiāng   jiù yuàn píng xīn yuàn zhǎng  
xuè yǎng tóu cāng cāng   wéi shēng yāng  
shí pāi xīn suān   guān shān xiū xíng nán
shí huái 怀 xīn   lái shí bié ér màn màn
sāi shàng huáng hāo zhī gàn   shā chǎng bái dāo hén jiàn bān
fēng shuāng lǐn lǐn chūn xià hán   rén huāng jīn dān
zhī zhòng cháng ān   tàn jué lèi lán gān
jiā běn chū zhōng   yuán qín fān chū yīn tóng
shí pāi suī zhōng   xiǎng yǒu qióng
shì zhī zhú wēi miào jūn zào huà zhī gōng   āi yuè suí rén xīn yǒu biàn tōng
hàn shū fēng   tiān zi 西 dōng
yuàn hào cháng kōng   liù suī guǎng 广 shòu zhī róng