礬清湖

清代 吳偉業
吾宗老孫子,住在礬清湖。湖水清且漣,其地皆膏腴。 堤栽百株柳,池種千石魚。教僮數鵝鴨,繞屋開芙蕖。 有書足以讀,有酒易以沽。終老寡送迎,頭髮可不梳。 相傳范少伯,三徙由中吳。一舸從此去,在理或不誣。 嗟予遇兵火,百口如飛鳧。避地何所投,扁舟指菰蒲。 北風晚正急,煙港生模糊。船小吹雨來,衣薄無朝哺。 前村似將近,路轉忽又無。倉皇值漁火,欲問心已孤。 俄見葭菼邊,主人出門呼。開柵引我船,掃室容我徒。 我家兩衰親,上奉高堂姑。艱難總頭白,動止需人扶。 妻妾病伶仃,嘔吐當中途。長女僅九齡,余泣猶呱呱。 入君所居室,鐙火映窗疏。寬閒分數寢,嬉笑喧諸雛。 縛帚東西廂,行李安從奴。前窗張掛網,後壁掛耒鋤。 苦辭村地僻,客舍無精粗。剪韭烹伏雌,斫鱠炊彫胡。 床頭出濁醪,人倦消幾壺。睡起日已高,曉色開煙蕪。 漁灣一兩家,點染江村圖。沙嘴何人舟,消息傳姑蘇。 或雲江州下,不比揚州屠。早晚安集掾,鞍馬來南都。 或雲移民房,插箭下嚴符。囊橐歸他人,婦女棄軍俘。 里老獨晏然,催辦今年租。饁耕看賽社,醵飲聽呼盧。 軍馬總不來,里巷相為娛。而我游其間,坦腹行徐徐。 見人盡恭敬,不識誰賢愚。魚蝦盈小市,鳧雁充中廚。 月出浮溪光,萬象疑沾濡。放楫凌滄浪,笑弄驪龍珠。 夷猶發浩唱,禮法胡能拘。東南雖板蕩,此地其黃虞。 世事有反覆,變亂興須臾。草草十數人,盟歃起里閭。 兔園一老生,自詭讀穰苴。漁翁爭坐席,有力為專諸。 舴艋飾於皇,蓑笠裝犀渠。大笑擲釣竿,赤手搏於菟。 欲奪夫差宮,坐擁專城居。予又出子門,十步九崎嶇。 脫身白刃間,性命輕錙銖。我去子亦行,後各還其廬。 官軍雖屢到,尚未成丘墟。生涯免溝壑,身計謀樵漁。 買得百畝田,從子游長沮。天意不我從,世網將入驅。 親朋盡追送,涕泣登徵車。吾生罹干戈,猶與骨肉俱。 一官受逼迫,萬事堪欷歔。倦策既歸來,入室翻次且。 念我平生人,慘憺留羅襦。秋雨君叩門,一見驚清癯。 我苦不必言,但坐觀髭鬚。歲月曾幾何,筋力遠不如。 遭亂若此衰,豈得勝奔趨。十年顧妻子,心力都成虛。 分離有定分,久暫理不殊,翻笑危急時,奔走徒區區。 君時聽我語,顏色慘不舒。亂世畏盛名,薄俗容小儒。 生來遠朝市,謂足逃沮洳。長官誅求急,姓氏屬里胥。 夜半聞叩門,瓶盎少所儲。豈不惜堂構,其奈愁征輸。 庭樹好追涼,剪伐存枯株。池荷久不聞,歲久填泥淤。 廢宅鋤為田,薺麥生階除。當時棲息地,零落今無餘。 生還愛節物,高會逢茱萸。好采籬下菊,且讀囊中書。 中懷苟自得,外物非吾須。君觀鴟夷子,眷戀傾城姝。 千金亦偶然,奚足稱陶朱。不如棄家去,漁釣山之隅。 江湖至廣大,何惜安微軀。揮手謝時輩,慎勿空躊躕。
zōng lǎo sūn zi   zhù zài fán qīng shuǐ qīng qiě lián   jiē gāo
zāi bǎi zhū liǔ   chí zhǒng qiān dàn jiào tóng shù é   rào kāi
yǒu shū   yǒu jiǔ zhōng lǎo guǎ sòng yíng   tóu shū
xiāng chuán fàn shǎo   sān yóu zhōng cóng   zài huò
jiē bīng huǒ   bǎi kǒu fēi suǒ tóu   piān zhōu zhǐ
běi fēng wǎn zhèng   yān gǎng shēng chuán xiǎo chuī lái   báo cháo
qián cūn shì jiāng jìn   zhuǎn yòu cāng huáng zhí huǒ   wèn xīn
é jiàn jiā tǎn biān   zhǔ rén chū mén kāi zhà yǐn chuán   sǎo shì róng
jiā liǎng shuāi qīn   shàng fèng gāo táng jiān nán zǒng tóu bái   dòng zhǐ rén
qiè bìng líng dīng   ǒu dāng zhōng zhǎng jǐn jiǔ líng   yóu
jūn suǒ shì   dèng huǒ yìng chuāng shū kuān xián fēn shù qǐn   xiào xuān zhū chú
zhǒu dōng 西 xiāng   xíng ān cóng qián chuāng zhāng guà wǎng   hòu guà lěi chú
cūn   shè jīng jiǎn jiǔ pēng   zhuó kuài chuī diāo
chuáng tóu chū zhuó láo   rén juàn xiāo shuì gāo   xiǎo kāi yān
wān liǎng jiā   diǎn rǎn jiāng cūn shā zuǐ rén zhōu   xiāo xi chuán
huò yún jiāng zhōu xià   yáng zhōu zǎo wǎn ān yuàn   ān lái nán dōu
huò yún mín fáng   chā jiàn xià yán náng tuó guī rén   jūn
lǎo yàn rán   cuī bàn jīn nián gēng kàn sài shè   yǐn tīng
jūn zǒng lái   xiàng xiāng wéi ér yóu jiān   tǎn xíng
jiàn rén jǐn gōng jìng   shí shuí xián xiā yíng xiǎo shì   yàn chōng zhōng chú
yuè chū guāng   wàn xiàng zhān fàng líng cāng làng   xiào nòng lóng zhū
yóu hào chàng   néng dōng nán suī bǎn dàng   huáng
shì shì yǒu fǎn   biàn luàn xīng cǎo cǎo shí shù rén   méng shà
yuán lǎo shēng   guǐ ráng wēng zhēng zuò   yǒu wèi zhuān zhū
měng shì huáng   suō zhuāng xiào zhì diào gān 竿   chì shǒu
duó chāi gōng   zuò yōng zhuān chéng yòu chū mén   shí jiǔ
tuō shēn bái rèn jiān   xìng mìng qīng zhū zi xíng   hòu hái
guān jūn suī dào   shàng wèi chéng qiū shēng miǎn gōu   shēn móu qiáo
mǎi bǎi tián   cóng yóu cháng tiān cóng   shì wǎng jiāng
qīn péng jǐn zhuī sòng   dēng zhēng chē shēng gān   yóu ròu
guān shòu   wàn shì kān juàn guī lái   shì fān qiě
niàn píng shēng rén   cǎn dàn liú luó qiū jūn kòu mén   jiàn jīng qīng
yán   dàn zuò guān suì yuè céng   jīn yuǎn
zāo luàn ruò shuāi   de shèng bēn shí nián   xīn dōu chéng
fēn yǒu dìng fèn   jiǔ zàn shū   fān xiào wēi shí   bēn zǒu
jūn shí tīng   yán cǎn shū luàn shì wèi shèng míng   báo róng xiǎo
shēng lái yuǎn cháo shì   wèi táo zhǎng guān zhū qiú   xìng shì shǔ
bàn wén kòu mén   píng àng shǎo suǒ chǔ táng gòu   nài chóu zhēng shū
tíng shù hǎo zhuī liáng   jiǎn cún zhū chí jiǔ wén   suì jiǔ tián
fèi zhái chú wèi tián   mài shēng jiē chú dāng shí   líng luò jīn
shēng huán ài jié   gāo huì féng zhū hǎo cǎi xià   qiě náng zhōng shū
zhōng huái gǒu   wài fēi jūn guān chī zi   juàn liàn qīng chéng shū
qiān jīn ǒu rán   chēng táo zhū jiā   diào shān zhī
jiāng zhì guǎng   ān wēi huī shǒu xiè shí bèi   shèn kōng chóu chú