矾清湖

清代 吴伟业
吾宗老孙子,住在矾清湖。湖水清且涟,其地皆膏腴。 堤栽百株柳,池种千石鱼。教僮数鹅鸭,绕屋开芙蕖。 有书足以读,有酒易以沽。终老寡送迎,头发可不梳。 相传范少伯,三徙由中吴。一舸从此去,在理或不诬。 嗟予遇兵火,百口如飞凫。避地何所投,扁舟指菰蒲。 北风晚正急,烟港生模糊。船小吹雨来,衣薄无朝哺。 前村似将近,路转忽又无。仓皇值渔火,欲问心已孤。 俄见葭菼边,主人出门呼。开栅引我船,扫室容我徒。 我家两衰亲,上奉高堂姑。艰难总头白,动止需人扶。 妻妾病伶仃,呕吐当中途。长女仅九龄,余泣犹呱呱。 入君所居室,镫火映窗疏。宽闲分数寝,嬉笑喧诸雏。 缚帚东西厢,行李安从奴。前窗张挂网,后壁挂耒锄。 苦辞村地僻,客舍无精粗。剪韭烹伏雌,斫鲙炊彫胡。 床头出浊醪,人倦消几壶。睡起日已高,晓色开烟芜。 渔湾一两家,点染江村图。沙嘴何人舟,消息传姑苏。 或云江州下,不比扬州屠。早晚安集掾,鞍马来南都。 或云移民房,插箭下严符。囊橐归他人,妇女弃军俘。 里老独晏然,催办今年租。馌耕看赛社,醵饮听呼卢。 军马总不来,里巷相为娱。而我游其间,坦腹行徐徐。 见人尽恭敬,不识谁贤愚。鱼虾盈小市,凫雁充中厨。 月出浮溪光,万象疑沾濡。放楫凌沧浪,笑弄骊龙珠。 夷犹发浩唱,礼法胡能拘。东南虽板荡,此地其黄虞。 世事有反覆,变乱兴须臾。草草十数人,盟歃起里闾。 兔园一老生,自诡读穰苴。渔翁争坐席,有力为专诸。 舴艋饰于皇,蓑笠装犀渠。大笑掷钓竿,赤手搏于菟。 欲夺夫差宫,坐拥专城居。予又出子门,十步九崎岖。 脱身白刃间,性命轻锱铢。我去子亦行,后各还其庐。 官军虽屡到,尚未成丘墟。生涯免沟壑,身计谋樵渔。 买得百亩田,从子游长沮。天意不我从,世网将入驱。 亲朋尽追送,涕泣登征车。吾生罹干戈,犹与骨肉俱。 一官受逼迫,万事堪欷歔。倦策既归来,入室翻次且。 念我平生人,惨憺留罗襦。秋雨君叩门,一见惊清癯。 我苦不必言,但坐观髭须。岁月曾几何,筋力远不如。 遭乱若此衰,岂得胜奔趋。十年顾妻子,心力都成虚。 分离有定分,久暂理不殊,翻笑危急时,奔走徒区区。 君时听我语,颜色惨不舒。乱世畏盛名,薄俗容小儒。 生来远朝市,谓足逃沮洳。长官诛求急,姓氏属里胥。 夜半闻叩门,瓶盎少所储。岂不惜堂构,其奈愁征输。 庭树好追凉,剪伐存枯株。池荷久不闻,岁久填泥淤。 废宅锄为田,荠麦生阶除。当时栖息地,零落今无余。 生还爱节物,高会逢茱萸。好采篱下菊,且读囊中书。 中怀苟自得,外物非吾须。君观鸱夷子,眷恋倾城姝。 千金亦偶然,奚足称陶朱。不如弃家去,渔钓山之隅。 江湖至广大,何惜安微躯。挥手谢时辈,慎勿空踌蹰。
zōng lǎo sūn zi   zhù zài fán qīng shuǐ qīng qiě lián   jiē gāo
zāi bǎi zhū liǔ   chí zhǒng qiān dàn jiào tóng shù é   rào kāi
yǒu shū   yǒu jiǔ zhōng lǎo guǎ sòng yíng   tóu shū
xiāng chuán fàn shǎo   sān yóu zhōng cóng   zài huò
jiē bīng huǒ   bǎi kǒu fēi suǒ tóu   piān zhōu zhǐ
běi fēng wǎn zhèng   yān gǎng shēng chuán xiǎo chuī lái   báo cháo
qián cūn shì jiāng jìn   zhuǎn yòu cāng huáng zhí huǒ   wèn xīn
é jiàn jiā tǎn biān   zhǔ rén chū mén kāi zhà yǐn chuán   sǎo shì róng
jiā liǎng shuāi qīn   shàng fèng gāo táng jiān nán zǒng tóu bái   dòng zhǐ rén
qiè bìng líng dīng   ǒu dāng zhōng zhǎng jǐn jiǔ líng   yóu
jūn suǒ shì   dèng huǒ yìng chuāng shū kuān xián fēn shù qǐn   xiào xuān zhū chú
zhǒu dōng 西 xiāng   xíng ān cóng qián chuāng zhāng guà wǎng   hòu guà lěi chú
cūn   shè jīng jiǎn jiǔ pēng   zhuó kuài chuī diāo
chuáng tóu chū zhuó láo   rén juàn xiāo shuì gāo   xiǎo kāi yān
wān liǎng jiā   diǎn rǎn jiāng cūn shā zuǐ rén zhōu   xiāo xi chuán
huò yún jiāng zhōu xià   yáng zhōu zǎo wǎn ān yuàn   ān lái nán dōu
huò yún mín fáng   chā jiàn xià yán náng tuó guī rén   jūn
lǎo yàn rán   cuī bàn jīn nián gēng kàn sài shè   yǐn tīng
jūn zǒng lái   xiàng xiāng wéi ér yóu jiān   tǎn xíng
jiàn rén jǐn gōng jìng   shí shuí xián xiā yíng xiǎo shì   yàn chōng zhōng chú
yuè chū guāng   wàn xiàng zhān fàng líng cāng làng   xiào nòng lóng zhū
yóu hào chàng   néng dōng nán suī bǎn dàng   huáng
shì shì yǒu fǎn   biàn luàn xīng cǎo cǎo shí shù rén   méng shà
yuán lǎo shēng   guǐ ráng wēng zhēng zuò   yǒu wèi zhuān zhū
měng shì huáng   suō zhuāng xiào zhì diào gān 竿   chì shǒu
duó chāi gōng   zuò yōng zhuān chéng yòu chū mén   shí jiǔ
tuō shēn bái rèn jiān   xìng mìng qīng zhū zi xíng   hòu hái
guān jūn suī dào   shàng wèi chéng qiū shēng miǎn gōu   shēn móu qiáo
mǎi bǎi tián   cóng yóu cháng tiān cóng   shì wǎng jiāng
qīn péng jǐn zhuī sòng   dēng zhēng chē shēng gān   yóu ròu
guān shòu   wàn shì kān juàn guī lái   shì fān qiě
niàn píng shēng rén   cǎn dàn liú luó qiū jūn kòu mén   jiàn jīng qīng
yán   dàn zuò guān suì yuè céng   jīn yuǎn
zāo luàn ruò shuāi   de shèng bēn shí nián   xīn dōu chéng
fēn yǒu dìng fèn   jiǔ zàn shū   fān xiào wēi shí   bēn zǒu
jūn shí tīng   yán cǎn shū luàn shì wèi shèng míng   báo róng xiǎo
shēng lái yuǎn cháo shì   wèi táo zhǎng guān zhū qiú   xìng shì shǔ
bàn wén kòu mén   píng àng shǎo suǒ chǔ táng gòu   nài chóu zhēng shū
tíng shù hǎo zhuī liáng   jiǎn cún zhū chí jiǔ wén   suì jiǔ tián
fèi zhái chú wèi tián   mài shēng jiē chú dāng shí   líng luò jīn
shēng huán ài jié   gāo huì féng zhū hǎo cǎi xià   qiě náng zhōng shū
zhōng huái 怀 gǒu   wài fēi jūn guān chī zi   juàn liàn qīng chéng shū
qiān jīn ǒu rán   chēng táo zhū jiā   diào shān zhī
jiāng zhì guǎng 广   ān wēi huī shǒu xiè shí bèi   shèn kōng chóu chú