中秋咏怀借杜子美秋日述怀一百韵和寄柳州假鸣桑先生

明代 徐威
异乡青嶂外,故里白云边。北极悬双眼,中秋度四年。 灯前横一剑,江浒宿孤船。玉露漙漙忌,金波炯炯然。 山风徒自溷,儒俗不同迁。对酒轻千日,论诗嗣百篇。 斫才犹见朴,礲智未成圆。自是穷荒地,谁怜落寞天。 梧桐床护满,蟋蟀井吟偏。何处寻灵运,无人问稚川。 寒岩巢燕别,疏竹网虫悬。市贾希求纸,民储寡守钱。 饔餐粗乃习,衣褐短堪怜。名谷非甘谷,称泉半盗泉。 土城门不警,竹屋壁常穿。钧石唯咨背,舆台只食肩。 戆呆千百种,秀敏几多员。猎野狐偕走,烧畲蚁并缘。 夸酣言沓沓,鼓饱腹便便。定静聋疑吹,晴明瞽讶烟。 立名甘在下,恃气或争前。肥丑红楼女,粗豪碧洞仙。 城隅频有约,淇水久相传。淰淰重岚晻,潺潺小涧湲。 背恩棠遂伐,忘义豆长煎。胥学凶如虿,无惭行有膻。 豚蹄祈殖谷,糟酒乐登筵。墉集欺猫鼠,林藏逐雀鹯。 礼罗谁共入,宪网底粗悛。腐木难胜斧,孤雏叵受鋋。 整冠迷狎李,称物昧持权。天德劳巡抚,人愚苦系挛。 树藩吁格逖,作县失烝蠲。平谳翻遗蠹,催科绝胜畋。 秽污无与汰,残忍复叨全。私有千端计,公无半语宣。 执鞭深结友,握椠恶亲贤。富视铜三百,贫量石二千。 中冓言可丑,有北尔当先。反笑人驽钝,私扬已骥翩。 谬为明舞态,暗弄卓奔弦。伪狗故盛衍,非鱼罔寄筌。 斯人宜罪也,夫我岂为焉。自昔图通变,而今谨折旋。 第令心怏怏,未极理玄玄。诸子新粱肉,群经旧井田。 鸾鸣将日近,鹏举欲云连。何苦原衣弊,难更肇锦鲜。 平澜寒负耒,阴壑夜鸣舷。冷落千军笔,纷披十样笺。 廉都多宠顾,贪守一拘牵。固谓身无绌,原来命独邅。 昆山宁玉弃,合浦敢珠捐。踧蹜腾高浪,参差始碧涟。 悠悠江至澧,浩浩洛吞瀍。对客封佳句,思亲梦故阡。 甘心和氏璞,陶面祖生鞭。嫫母声兼恶,南威色丧娟。 嗷嗷秋塞雁,嘒嘒晚林蝉。传世心如锦,回天力未绵。 马融先解帐,郑老疾推毡。幼子摊书籍,娇妻问翠钿。 乾坤无广厦,风雪压危椽。泛慕沧溟际,行思岱岳巅。 五穷延使坐,三疾强令痊。日啖如瓜枣,时寻在火莲。 拒随昌寓乘,嬉射长房拳。逼侧悲图骏,徘徊笑卜鳣。 敛容过土梗,负汗逐罗鞯。灸热谁何焰,随流恁地涓。 摘苹聊涉沚,务稼暂依堧。缅为知心惜,难纾渴思缠。 晴冈灵凤哑,旱岁老龙眠。恶守邪溪黑,勤磨大道坚。 胸襟真濩落,翰墨独瑰妍。既作鹏同起,休论鷃旂翾。 数精卑一行,词正狭优旃。气象凌秋汉,光华逼斗躔。 居今仍齿齿,览古愈虔虔。珍敌西南美,雄排左右甄。 上台凝望锐,寄字远求骈。京赋人争写,麟经手续编。 小官居不愠,健笔秉须专。白下岩鸣铎,长沙省佩弦。 杖明诛琐伯,吐爱学乘禅。尔雅言言熟,传灯字字诠。 贾生谗自汉,郭隗起无燕。门弟怀明道,家人念闵骞。 久孤黔首恋,肯与瘴江延。写别衣皆泪,求亲道欲涎。 山长空寄鲤,春尽好闻鹃。牛女缡犹结,参商毂怎旋。 荡舟如得奡,辟谷苟缝佺。阊阖须臾启,文昌瞬息褰。 世间惊两鸟,眼底尽飞鸢。脱后前人步,终贻半世愆。 酉山书每附,浯石颂宜镌。处处青春在,年年碧草芊。 壮心期不已,浩气亮非孱。韩柳拚来择,萧曹幸免铨。
xiāng qīng zhàng wài   bái yún biān běi xuán shuāng yǎn   zhōng qiū nián
dēng qián héng jiàn   jiāng 宿 chuán tuán tuán   jīn jiǒng jiǒng rán
shān fēng hùn   tóng qiān duì jiǔ qīng qiān   lùn shī bǎi piān
zhuó cái yóu jiàn   lóng zhì wèi chéng yuán shì qióng huāng   shuí lián luò tiān
tóng chuáng mǎn   shuài jǐng yín piān chǔ xún líng yùn   rén wèn zhì chuān
hán yán cháo yàn bié   shū zhú wǎng chóng xuán shì qiú zhǐ   mín chǔ guǎ shǒu qián
yōng cān nǎi   duǎn kān lián míng fēi gān   chēng quán bàn dào quán
chéng mén jǐng   zhú cháng chuān 穿 jūn shí wéi bèi   tái zhǐ shí jiān
gàng dāi qiān bǎi zhǒng   xiù mǐn duō yuán liè xié zǒu   shāo shē bìng yuán
kuā hān yán   bǎo pián 便 pián 便 dìng jìng lóng chuī   qíng míng yān
míng gān zài xià   shì huò zhēng qián féi chǒu hóng lóu   háo dòng xiān
chéng pín yǒu yuē   shuǐ jiǔ xiāng chuán niǎn niǎn zhòng lán àn   chán chán xiǎo jiàn yuán
bèi ēn táng suì   wàng dòu zhǎng jiān xué xiōng chài   cán xíng yǒu shān
tún zhí   zāo jiǔ dēng yán yōng māo shǔ   lín cáng zhú què zhān
luó shuí gòng   xiàn wǎng quān nàn shèng   chú shòu chán
zhěng guān xiá   chēng mèi chí quán tiān láo xún   rén luán
shù fān   zuò xiàn shī zhēng juān píng yàn fān   cuī jué shèng tián
huì tài   cán rěn dāo quán yǒu qiān duān   gōng bàn xuān
zhí biān shēn jié yǒu   qiàn è qīn xián shì tóng sān bǎi   pín liàng shí èr qiān
zhōng gòu yán chǒu   yǒu běi ěr dāng xiān fǎn xiào rén dùn   yáng piān
miù wéi míng tài   àn nòng zhuó bēn xián wěi gǒu shèng yǎn   fēi wǎng quán
rén zuì   wèi yān tōng biàn   ér jīn jǐn shé xuán
lìng xīn yàng yàng   wèi xuán xuán zhū xīn liáng ròu   qún jīng jiù jǐng tián
luán míng jiāng jìn   péng yún lián yuán   nán gèng zhào jǐn xiān
píng lán hán lěi   yīn míng xián lěng luò qiān jūn   fēn shí yàng jiān
lián dōu duō chǒng   tān shǒu qiān wèi shēn chù   yuán lái mìng zhān
kūn shān níng   gǎn zhū juān téng gāo làng   cēn shǐ lián
yōu yōu jiāng zhì   hào hào luò tūn chán duì fēng jiā   qīn mèng qiān
gān xīn shì   táo miàn shēng biān shēng jiān è   nán wēi sàng juān
áo áo qiū sāi yàn   huì huì wǎn lín chán chuán shì xīn jǐn   huí tiān wèi mián
róng xiān jiě zhàng   zhèng lǎo tuī zhān yòu tān shū   jiāo wèn cuì diàn
qián kūn guǎng 广 shà   fēng xuě wēi chuán fàn cāng míng   xíng dài yuè diān
qióng yán shǐ 使 zuò   sān qiáng lìng quán dàn guā zǎo   shí xún zài huǒ lián
suí chāng chéng   shè zhǎng fáng quán bēi jùn   pái huái xiào bo zhān
liǎn róng guò gěng   hàn zhú luó jiān jiǔ shuí yàn   suí liú nèn juān
zhāi píng liáo shè zhǐ   jià zàn ruán miǎn wèi zhī xīn   nán shū chán
qíng gāng líng fèng   hàn suì lǎo lóng mián è shǒu xié hēi   qín dào jiān
xiōng jīn zhēn huò luò   hàn guī yán zuò péng tóng   xiū lùn yàn xuān
shù jīng bēi xíng   zhèng xiá yōu zhān xiàng líng qiū hàn   guāng huá dòu chán
jīn réng chǐ 齿 chǐ 齿   lǎn qián qián zhēn 西 nán měi   xióng pái zuǒ yòu zhēn
shàng tái níng wàng ruì   yuǎn qiú pián jīng rén zhēng xiě   lín jīng shǒu biān
xiǎo guān yùn   jiàn bǐng zhuān bái xià yán míng duó   cháng shā shěng pèi xián
zhàng míng zhū suǒ   ài xué chéng chán ěr yán yán shú   chuán dēng quán
jiǎ shēng chán hàn   guō kuí yàn mén huái 怀 míng dào   jiā rén niàn mǐn qiān
jiǔ qián shǒu liàn   kěn zhàng jiāng yán xiě bié jiē lèi   qiú qīn dào xián
shān cháng kōng   chūn jìn hǎo wén juān niú yóu jié   shēn shāng zěn xuán
dàng zhōu ào   gǒu fèng quán chāng   wén chāng shùn qiān
shì jiān jīng liǎng niǎo   yǎn jǐn fēi yuān tuō hòu qián rén   zhōng bàn shì qiān
yǒu shān shū měi   shí sòng juān chù chù qīng chūn zài   nián nián cǎo qiān
zhuàng xīn   hào liàng fēi càn hán liǔ pàn lái   xiāo cáo xìng miǎn quán

注释

  • 红楼:华美的楼阁,旧时指富家小姐的住处。粗豪:粗疏豪放、粗犷豪壮。碧洞:石洞,常指道观。
  • 城隅:城角,多指城根偏僻空旷处。淰淰:散乱不定貌。岚晻(lányǎn):山林中的雾气昏暗不明。潺潺(chánchán):水流貌、流水声。涧湲:山涧的流水。涧,jiàn,夹在两山间的水沟。湲(yuán),水慢慢流动的样子,或水流声。
  • 背恩:背弃恩义。棠遂伐:《诗经·召南·甘棠》:“蔽芾甘棠,勿翦勿伐,召伯所茇。”召伯辅佐周武王,德政行于南国,百姓相戒勿剪伐其所憩之棠树。后遂以“伐棠”谓大臣未能如召伯之建功立业,以至国灭身亡。豆长煎:比喻亲属相残。

注释

杜子美:唐朝诗人杜甫字子美。
秋日述怀一百韵:即《秋日夔府咏怀奉寄郑监审李宾客之芳一百韵》。
和寄:和诗寄托情意。
红楼:华美的楼阁,旧时指富家小姐的住处。
粗豪:粗疏豪放、粗犷豪壮。
碧洞:石洞,常指道观。
城隅:城角,多指城根偏僻空旷处。
淰淰:散乱不定貌。
岚晻(lányǎn):山林中的雾气昏暗不明。
潺潺(chánchán):水流貌、流水声。
涧湲:山涧的流水。涧,jiàn,夹在两山间的水沟。湲(yuán),水慢慢流动的样子,或水流声。
背恩:背弃恩义。
棠遂伐:《诗经·召南·甘棠》:“蔽芾甘棠,勿翦勿伐,召伯所茇。”召伯辅佐周武王,德政行于南国,百姓相戒勿剪伐其所憩之棠树。后遂以“伐棠”谓大臣未能如召伯之建功立业,以至国灭身亡。
豆长煎:比喻亲属相残。