中秋詠懷借杜子美秋日述懷一百韻和寄柳州假鳴桑先生

明代 徐威
異鄉青嶂外,故裏白雲邊。北極懸雙眼,中秋度四年。 燈前橫一劍,江滸宿孤船。玉露漙漙忌,金波炯炯然。 山風徒自溷,儒俗不同遷。對酒輕千日,論詩嗣百篇。 斫才猶見朴,礲智未成圓。自是窮荒地,誰憐落寞天。 梧桐床護滿,蟋蟀井吟偏。何處尋靈運,無人問稚川。 寒岩巢燕別,疏竹網蟲懸。市賈希求紙,民儲寡守錢。 饔餐粗乃習,衣褐短堪憐。名谷非甘谷,稱泉半盜泉。 土城門不警,竹屋壁常穿。鈞石唯咨背,輿台只食肩。 戇呆千百種,秀敏幾多員。獵野狐偕走,燒畲蟻並緣。 夸酣言沓沓,鼓飽腹便便。定靜聾疑吹,晴明瞽訝煙。 立名甘在下,恃氣或爭前。肥丑紅樓女,粗豪碧洞仙。 城隅頻有約,淇水久相傳。淰淰重嵐晻,潺潺小澗湲。 背恩棠遂伐,忘義豆長煎。胥學凶如蠆,無慚行有膻。 豚蹄祈殖穀,糟酒樂登筵。墉集欺貓鼠,林藏逐雀鸇。 禮羅誰共入,憲網底粗悛。腐木難勝斧,孤雛叵受鋋。 整冠迷狎李,稱物昧持權。天德勞巡撫,人愚苦系攣。 樹藩吁格逖,作縣失烝蠲。平讞翻遺蠹,催科絕勝畋。 穢污無與汰,殘忍復叨全。私有千端計,公無半語宣。 執鞭深結友,握槧惡親賢。富視銅三百,貧量石二千。 中冓言可丑,有北爾當先。反笑人駑鈍,私揚已驥翩。 謬為明舞態,暗弄卓奔弦。偽狗故盛衍,非魚罔寄筌。 斯人宜罪也,夫我豈為焉。自昔圖通變,而今謹折旋。 第令心怏怏,未極理玄玄。諸子新粱肉,群經舊井田。 鸞鳴將日近,鵬舉欲雲連。何苦原衣弊,難更肇錦鮮。 平瀾寒負耒,陰壑夜鳴舷。冷落千軍筆,紛披十樣箋。 廉都多寵顧,貪守一拘牽。固謂身無絀,原來命獨邅。 崑山寧玉棄,合浦敢珠捐。踧蹜騰高浪,參差始碧漣。 悠悠江至澧,浩浩洛吞瀍。對客封佳句,思親夢故阡。 甘心和氏璞,陶面祖生鞭。嫫母聲兼惡,南威色喪娟。 嗷嗷秋塞雁,嘒嘒晚林蟬。傳世心如錦,回天力未綿。 馬融先解帳,鄭老疾推氈。幼子攤書籍,嬌妻問翠鈿。 乾坤無廣廈,風雪壓危椽。泛慕滄溟際,行思岱嶽巔。 五窮延使坐,三疾強令痊。日啖如瓜棗,時尋在火蓮。 拒隨昌寓乘,嬉射長房拳。逼側悲圖駿,徘徊笑卜鱣。 斂容過土梗,負汗逐羅韉。灸熱誰何焰,隨流恁地涓。 摘苹聊涉沚,務稼暫依堧。緬為知心惜,難紓渴思纏。 晴岡靈鳳啞,旱歲老龍眠。惡守邪溪黑,勤磨大道堅。 胸襟真濩落,翰墨獨瑰妍。既作鵬同起,休論鷃旂翾。 數精卑一行,詞正狹優旃。氣象凌秋漢,光華逼斗躔。 居今仍齒齒,覽古愈虔虔。珍敵西南美,雄排左右甄。 上台凝望銳,寄字遠求駢。京賦人爭寫,麟經手續編。 小官居不慍,健筆秉須專。白下岩鳴鐸,長沙省佩弦。 杖明誅瑣伯,吐愛學乘禪。爾雅言言熟,傳燈字字詮。 賈生讒自漢,郭隗起無燕。門弟懷明道,家人念閔騫。 久孤黔首戀,肯與瘴江延。寫別衣皆淚,求親道欲涎。 山長空寄鯉,春盡好聞鵑。牛女縭猶結,參商轂怎旋。 蕩舟如得奡,辟穀苟縫佺。閶闔須臾啟,文昌瞬息褰。 世間驚兩鳥,眼底盡飛鳶。脫後前人步,終貽半世愆。 酉山書每附,浯石頌宜鐫。處處青春在,年年碧草芊。 壯心期不已,浩氣亮非孱。韓柳拚來擇,蕭曹倖免銓。
xiāng qīng zhàng wài   bái yún biān běi xuán shuāng yǎn   zhōng qiū nián
dēng qián héng jiàn   jiāng 宿 chuán tuán tuán   jīn jiǒng jiǒng rán
shān fēng hùn   tóng qiān duì jiǔ qīng qiān   lùn shī bǎi piān
zhuó cái yóu jiàn   lóng zhì wèi chéng yuán shì qióng huāng   shuí lián luò tiān
tóng chuáng mǎn 滿   shuài jǐng yín piān chǔ xún líng yùn   rén wèn zhì chuān
hán yán cháo yàn bié   shū zhú wǎng chóng xuán shì qiú zhǐ   mín chǔ guǎ shǒu qián
yōng cān nǎi   duǎn kān lián míng fēi gān   chēng quán bàn dào quán
chéng mén jǐng   zhú cháng chuān 穿 jūn shí wéi bèi   輿 tái zhǐ shí jiān
gàng dāi qiān bǎi zhǒng   xiù mǐn duō yuán liè xié zǒu   shāo shē bìng yuán
kuā hān yán   bǎo pián 便 pián 便 dìng jìng lóng chuī   qíng míng yān
míng gān zài xià   shì huò zhēng qián féi chǒu hóng lóu   háo dòng xiān
chéng pín yǒu yuē   shuǐ jiǔ xiāng chuán niǎn niǎn zhòng lán àn   chán chán xiǎo jiàn yuán
bèi ēn táng suì   wàng dòu zhǎng jiān xué xiōng chài   cán xíng yǒu shān
tún zhí   zāo jiǔ dēng yán yōng māo shǔ   lín cáng zhú què zhān
luó shuí gòng   xiàn wǎng quān nàn shèng   chú shòu chán
zhěng guān xiá   chēng mèi chí quán tiān láo xún   rén luán
shù fān   zuò xiàn shī zhēng juān píng yàn fān   cuī jué shèng tián
huì tài   cán rěn dāo quán yǒu qiān duān   gōng bàn xuān
zhí biān shēn jié yǒu   qiàn è qīn xián shì tóng sān bǎi   pín liàng shí èr qiān
zhōng gòu yán chǒu   yǒu běi ěr dāng xiān fǎn xiào rén dùn   yáng piān
miù wéi míng tài   àn nòng zhuó bēn xián wěi gǒu shèng yǎn   fēi wǎng quán
rén zuì   wèi yān tōng biàn   ér jīn jǐn shé xuán
lìng xīn yàng yàng   wèi xuán xuán zhū xīn liáng ròu   qún jīng jiù jǐng tián
luán míng jiāng jìn   péng yún lián yuán   nán gèng zhào jǐn xiān
píng lán hán lěi   yīn míng xián lěng luò qiān jūn   fēn shí yàng jiān
lián dōu duō chǒng   tān shǒu qiān wèi shēn chù   yuán lái mìng zhān
kūn shān níng   gǎn zhū juān téng gāo làng   cēn shǐ lián
yōu yōu jiāng zhì   hào hào luò tūn chán duì fēng jiā   qīn mèng qiān
gān xīn shì   táo miàn shēng biān shēng jiān è   nán wēi sàng juān
áo áo qiū sāi yàn   huì huì wǎn lín chán chuán shì xīn jǐn   huí tiān wèi mián 綿
róng xiān jiě zhàng   zhèng lǎo tuī zhān yòu tān shū   jiāo wèn cuì diàn
qián kūn guǎng shà   fēng xuě wēi chuán fàn cāng míng   xíng dài yuè diān
qióng yán shǐ 使 zuò   sān qiáng lìng quán dàn guā zǎo   shí xún zài huǒ lián
suí chāng chéng   shè zhǎng fáng quán bēi jùn 駿   pái huái xiào bo zhān
liǎn róng guò gěng   hàn zhú luó jiān jiǔ shuí yàn   suí liú nèn juān
zhāi píng liáo shè zhǐ   jià zàn ruán miǎn wèi zhī xīn   nán shū chán
qíng gāng líng fèng   hàn suì lǎo lóng mián è shǒu xié hēi   qín dào jiān
xiōng jīn zhēn huò luò   hàn guī yán zuò péng tóng   xiū lùn yàn xuān
shù jīng bēi xíng   zhèng xiá yōu zhān xiàng líng qiū hàn   guāng huá dòu chán
jīn réng chǐ chǐ   lǎn qián qián zhēn 西 nán měi   xióng pái zuǒ yòu zhēn
shàng tái níng wàng ruì   yuǎn qiú pián jīng rén zhēng xiě   lín jīng shǒu biān
xiǎo guān yùn   jiàn bǐng zhuān bái xià yán míng duó   cháng shā shěng pèi xián
zhàng míng zhū suǒ   ài xué chéng chán ěr yán yán shú   chuán dēng quán
jiǎ shēng chán hàn   guō kuí yàn mén huái míng dào   jiā rén niàn mǐn qiān
jiǔ qián shǒu liàn   kěn zhàng jiāng yán xiě bié jiē lèi   qiú qīn dào xián
shān cháng kōng   chūn jìn hǎo wén juān niú yóu jié   shēn shāng zěn xuán
dàng zhōu ào   gǒu fèng quán chāng   wén chāng shùn qiān
shì jiān jīng liǎng niǎo   yǎn jǐn fēi yuān tuō hòu qián rén   zhōng bàn shì qiān
yǒu shān shū měi   shí sòng juān chù chù qīng chūn zài   nián nián cǎo qiān
zhuàng xīn   hào liàng fēi càn hán liǔ pàn lái   xiāo cáo xìng miǎn quán

注釋

  • 紅樓:華美的樓閣,舊時指富家小姐的住處。粗豪:粗疏豪放、粗獷豪壯。碧洞:石洞,常指道觀。
  • 城隅:城角,多指城根偏僻空曠處。淰淰:散亂不定貌。嵐晻(lányǎn):山林中的霧氣昏暗不明。潺潺(chánchán):水流貌、流水聲。澗湲:山澗的流水。澗,jiàn,夾在兩山間的水溝。湲(yuán),水慢慢流動的樣子,或水流聲。
  • 背恩:背棄恩義。棠遂伐:《詩經·召南·甘棠》:「蔽芾甘棠,勿翦勿伐,召伯所茇。」召伯輔佐周武王,德政行於南國,百姓相戒勿剪伐其所憩之棠樹。後遂以「伐棠」謂大臣未能如召伯之建功立業,以至國滅身亡。豆長煎:比喻親屬相殘。

注釋

杜子美:唐朝詩人杜甫字子美。
秋日述懷一百韻:即《秋日夔府詠懷奉寄鄭監審李賓客之芳一百韻》。
和寄:和詩寄託情意。
紅樓:華美的樓閣,舊時指富家小姐的住處。
粗豪:粗疏豪放、粗獷豪壯。
碧洞:石洞,常指道觀。
城隅:城角,多指城根偏僻空曠處。
淰淰:散亂不定貌。
嵐晻(lányǎn):山林中的霧氣昏暗不明。
潺潺(chánchán):水流貌、流水聲。
澗湲:山澗的流水。澗,jiàn,夾在兩山間的水溝。湲(yuán),水慢慢流動的樣子,或水流聲。
背恩:背棄恩義。
棠遂伐:《詩經·召南·甘棠》:「蔽芾甘棠,勿翦勿伐,召伯所茇。」召伯輔佐周武王,德政行於南國,百姓相戒勿剪伐其所憩之棠樹。後遂以「伐棠」謂大臣未能如召伯之建功立業,以至國滅身亡。
豆長煎:比喻親屬相殘。