长水怨

明代 魏学洢
妾家住长水,长水东西流。青青湖畔柳,迢迢湖上楼。 十三学钗书,十四工箜篌。十五临窗绣,精妙世无俦。 翩翩少年子,窈窕行相求。借问楼上女,可似罗敷不。 里妪前致辞,愿君且淹留。美人好颜色,终日楼上头。 兼之临窗绣,精妙世无俦。君子谬垂盼,闻言中心喜。 语我长者行,同声谓应尔。郎君美风度,玉树蒹葭倚。 十九渡长江,声名若江水。好花不独荣,天生合连理。 行行随君去,默默思故里。牵帷几回唤,低眉羞欲死。 临镜贴花钿,可怜体无比。纱窗春日午,脉脉情何已。 忆我在家时,拈香绣大士。金刀剪素绫,莹莹白于纸。 刺成莲花叶,彷佛香风吹。香风吹入梦,梦到莲花池。 绣痕细难识,但觉生蛾眉。静玩坐逾久,忽忽心自疑。 似曾亲见佛,不知身是谁。绫额尚馀尺,皑皑冰雪姿。 淡濡碧玉毫,邀郎为题诗。郎书拟右军,妾心亦委婉。 针锋与笔意,曲折随郎转。绣罢持似君,秀色堪舒卷。 顾我每微笑,妾颜先自腼。落地为女子,可怜侧室难。 陡然一回想,心事惨不欢。虽复蒙君怜,鲛绡恒不乾。 大妇贵家女,妾身臧获看。上堂伺音声,下堂候颜色。 含羞入空房,恻恻潜相忆。虽然潜相忆,无用长太息。 诚得君子欢,不怨长离隔。大妇奄逝世,一家身独当。 漂荡若浮萍,随君流四方。南都复北都,终岁长道傍。 黄金散欲尽,不思归故乡。壮志在四海,妾心暗悲伤。 君怯不胜衣,年来益憔悴。十日九卧病,奄奄滞旅次。 妾首如飞蓬,并日忘食事。上无姑嫜亲,下无得力婢。 旋出又旋入,常恐呼不至。忧劳填胸臆,刺刺肝肠碎。 岁月渐消耗,妾身亦不支。带围日趋缓,空复存腰肢。 事君垂十载,不一生男儿。羞佩宜男草,怅然心中悲。 君尝两畜婢,中道旋弃之。妾身非不容,君自轻别离。 暮春三月尽,束装谋南归。买舟廑如叶,帷幕不得施。 长夜泊丰草,巨蚊攒冰肌。生小长闺阁,辛苦实难为。 入秋弛行李,僦人楼上居。小姑家海滨,闻之亦来依。 虽非久居计,气息聊得舒。良人忽生心,娶妇支门闾。 随珠饰翠帏,黄金饰绮疏。红罗覆斗帐,宝马七香车。 今日媒妁来,东邻有美姝。明日媒妁来,西家有西施。 妾身匪木石,焉得不孤悽。对镜影如削,安敢生言辞。 礼数任颉颃,难比先娘时。新人入门来,灼灼艳威仪。 二九颇不足,二八颇有馀。女伴觑鸾帏,啧啧相嗟咨。 君心爱幸绝,迥与旧人殊。非必颜色殊,新旧自相渝。 新人哭亦妍,旧人笑不如。孤房过慰藉,眄睐聊斯须。 情知心不存,词说空尔为。新昏浃旬日,忽作南都游。 俗语莫空房,挽衣不能留。新人暂归宁,登车去由由。 妾身姊为母,同君亦登舟。耳绾双明月,堕髻垂金瑬。 飘飖荡湘裾,艳如安石榴。轻盈作纤步,翩若云端游。 邻女相拥簇,朱颜自生羞。十年方得归,一喜还一愁。 顾君色悽惨,何用心怮怮。莫非眷新昏,怀此离索忧。 千唤不一答,默默自低头。舟行到长水,妾自还家里。 亲戚往邀君,君固不肯起。诘朝云解维,舟中须盘桓。 勿用再往返,各使中心安。恐君途上寒,幅巾裁合欢。 恐君途上饥,烘栗盈朱盘。木落霜露急,勿使衣裳单。 千语嘱奚儿,劝君幸加餐。平明奚儿至,颜色骤惊颤。 向前往叩问,泪流先被面。郎君乞致辞,此生勿相见。 十年恩爱深,谢卿重依恋。奈卿久专妒,会见中情变。 不如痛割绝,免使肠轮转。妾身得闻之,狂顿摧心肝。 天乎我何辜,天乎真无端。虽在梦魂中,不料遭弃捐。 恨无晨风翼,迅驶追君船。泪珠十万斛,那得飞君前。 牵衣一恸哭,身死妾亦甘。纵然被驱遣,曷不先一言。 一去永决绝,何处鸣烦冤。自从入君门,历今垂十年。 虽彼鸡与犬,亦当念周旋。如何铁石人,一绝弗复怜。 椎胸胸血呕,委身赴清水。骨肉痛如割,僶勉相救止。 姊恩父母深,我生不如死。尚冀南都还,重来过吾里。 性行吾熟知,兹望殆已矣。昔年别两妾,我泪挥不止。 谁料行及身,苦境苦如此。呜呼仓浪天,兹恨何日已。 新人入我门,绣帷长日垂。依稀睹容貌,犹未通言词。 临行详睇视,恰在登车时。蚤知生死隔,挥泪一致辞。 念与小姑别,泪落如连珠。妾初进门来,小姑九岁馀。 探怀索果饵,发乱呼我梳。今来已成妇,骨肉情依依。 长别不一语,肠断当何如。我有两了鬟,事我五六年。 大者发覆额,小者亦比肩。晨兴听呼唤,夜深候我眠。 而今永隔别,涕泗纷潺湲。平时解思我,料尔当亦然。 掩泪入房来,窗前见针帖。残丝与剩线,寸寸皆侬血。 向日入君目,从今长断绝。委婉随郎心,郎心太曲折。 忽见大士像,不觉泪滂沱。稽首乞慈悲,妾身竟如何。 今生无罪过,宿生愆怨多。安得转君心,春风被女萝。 君心终不回,不如赴长河。稽首乞慈悲,再拜涕涟洏。 不望重聚首,但愿相见时。雨落不上天,一见知何期。 妇人失夫心,百念无可为。但愿新人欢,为君生男儿。 更念孱弱身,疾苦不相离。旧人识君性,新人安得知。 十年守穷贱,心事多苦悲。愿君振高翮,及时凌风飞。 妾身长已矣,相见知何期。一字一呜咽,行道皆酸悽。
qiè jiā zhù zhǎng shuǐ   zhǎng shuǐ dōng 西 liú qīng qīng pàn liǔ tiáo   tiáo shàng lóu    
shí sān xué chāi shū   shí gōng kōng hóu shí lín chuāng xiù jīng   miào shì chóu    
piān piān shào nián zi   yǎo tiǎo xíng xiāng qiú jiè wèn lóu shàng   shì luó    
qián zhì   yuàn jūn qiě yān liú měi rén hǎo yán zhōng   lóu shàng tou    
jiān zhī lín chuāng xiù   jīng miào shì chóu jūn zi miù chuí pàn wén   yán zhōng xīn    
zhǎng zhě xíng   tóng shēng wèi yīng ěr láng jūn měi fēng   shù jiān jiā    
shí jiǔ cháng jiāng   shēng míng ruò jiāng shuǐ hǎo huā róng tiān   shēng lián    
xíng xíng suí jūn   qiān wéi huí huàn   méi xiū    
lín jìng tiē huā diàn   lián shā chuāng chūn   qíng    
zài jiā shí   niān xiāng xiù shì jīn dāo jiǎn líng yíng   yíng bái zhǐ    
chéng lián huā   páng xiāng fēng chuī xiāng fēng chuī mèng mèng   dào lián huā chí    
xiù hén nán shí   dàn jué shēng é méi jìng wán zuò jiǔ   xīn    
céng qīn jiàn   zhī shēn shì shuí líng é shàng chǐ ái   ái bīng xuě   姿  
dàn háo   yāo láng wèi shī láng shū yòu jūn qiè   xīn wěi wǎn    
zhēn fēng   zhé suí láng zhuǎn xiù chí shì jūn xiù   kān shū juàn    
měi wēi xiào   qiè yán xiān miǎn luò wèi   lián shì nán    
dǒu rán huí xiǎng   xīn shì cǎn huān suī méng jūn lián jiāo   xiāo héng qián    
guì jiā   qiè shēn zāng huò kàn shàng táng yīn shēng xià   táng hòu yán    
hán xiū kōng fáng   qián xiāng suī rán qián xiāng   yòng cháng tài    
chéng de jūn zi huān   yuàn cháng yǎn shì shì   jiā shēn dāng    
piāo dàng ruò píng   suí jūn liú fāng nán dōu běi dōu zhōng   suì cháng dào bàng    
huáng jīn sàn jǐn   guī xiāng zhuàng zhì zài hǎi qiè   xīn àn bēi shāng    
jūn qiè shèng   nián lái qiáo cuì shí jiǔ bìng yǎn   yǎn zhì    
qiè shǒu fēi péng   bìng wàng shí shì shàng zhāng qīn xià   de    
xuán chū yòu xuán   cháng kǒng zhì yōu láo tián xiōng   gān cháng suì    
suì yuè jiàn xiāo hào   qiè shēn zhī dài wéi huǎn kōng   cún yāo zhī    
shì jūn chuí shí zài   shēng nán ér xiū pèi nán cǎo chàng   rán xīn zhōng bēi    
jūn cháng liǎng chù   zhōng dào xuán zhī qiè shēn fēi róng jūn   qīng bié    
chūn sān yuè jìn   shù zhuāng móu nán guī mǎi zhōu jǐn wéi   shī    
cháng fēng cǎo   wén zǎn bīng shēng xiǎo zhǎng guī xīn   shí nán wéi    
qiū chí xíng   jiù rén lóu shàng xiǎo jiā hǎi bīn wén   zhī lái    
suī fēi jiǔ   liáo shū liáng rén shēng xīn   zhī mén    
suí zhū shì cuì wéi   huáng jīn shì shū hóng luó dǒu zhàng bǎo   xiāng chē    
jīn méi shuò lái   dōng lín yǒu měi shū míng méi shuò lái   jiā 西 yǒu shī 西    
qiè shēn fěi shí   yān duì jìng yǐng xuē ān   gǎn shēng yán    
shù rèn jié háng   nán xiān niáng shí xīn rén mén lái zhuó   zhuó yàn wēi    
èr jiǔ   èr yǒu bàn luán wéi   xiāng jiē    
jūn xīn ài xìng jué   jiǒng jiù rén shū fēi yán shū xīn   jiù xiāng    
xīn rén yán   jiù rén xiào fáng guò wèi jiè miàn   lài liáo    
qíng zhī xīn cún   shuō kōng ěr wèi xīn hūn jiā xún   zuò nán dōu yóu    
kōng fáng   wǎn néng liú xīn rén zàn guī níng dēng   chē yóu yóu    
qiè shēn wèi   tóng jūn dēng zhōu ěr wǎn shuāng míng yuè duò   chuí jīn liú    
piāo yáo dàng xiāng   yàn ān shí liú qīng yíng zuò xiān piān   ruò yún duān yóu    
lín xiāng yōng   zhū yán shēng xiū shí nián fāng guī   hái chóu    
jūn cǎn   yòng xīn yōu yōu fēi juàn xīn hūn huái   怀 suǒ yōu    
qiān huàn   tóu zhōu xíng dào zhǎng shuǐ qiè   huán jiā    
qīn wǎng yāo jūn   jūn kěn zhāo yún jiě wéi zhōu   zhōng pán huán    
yòng zài wǎng fǎn   shǐ 使 zhōng xīn ān kǒng jūn shàng hán   jīn cái huān    
kǒng jūn shàng   hōng yíng zhū pán luò shuāng   shǐ 使 shang dān    
qiān zhǔ ér   quàn jūn xìng jiā cān píng míng ér zhì yán   zhòu jīng chàn    
xiàng qián wǎng kòu wèn   lèi liú xiān bèi miàn láng jūn zhì   shēng xiāng jiàn    
shí nián ēn ài shēn   xiè qīng zhòng liàn nài qīng jiǔ zhuān huì   jiàn zhōng qíng biàn    
tòng jué   miǎn shǐ 使 cháng lún zhuàn qiè shēn wén zhī kuáng   dùn cuī xīn gān    
tiān   tiān zhēn duān suī zài mèng hún zhōng   liào zāo juān    
hèn chén fēng   xùn shǐ zhuī jūn chuán lèi zhū shí wàn   de fēi jūn qián    
qiān tòng   shēn qiè gān zòng rán bèi qiǎn   xiān yán    
yǒng jué jué   chǔ míng fán yuān cóng jūn mén   jīn chuí shí nián    
suī quǎn   dāng niàn zhōu xuán tiě shí rén   jué lián    
chuí xiōng xiōng xuè ǒu   wěi shēn qīng shuǐ ròu tòng mǐn   miǎn xiāng jiù zhǐ    
ēn shēn   shēng shàng nán dōu hái chóng   lái guò    
xìng xíng shú zhī   wàng dài nián bié liǎng qiè   lèi huī zhǐ    
shéi liào xíng shēn   jìng cāng làng tiān   hèn    
xīn rén mén   xiù wéi cháng chuí róng mào yóu   wèi tōng yán    
lín xíng xiáng shì   qià zài dēng chē shí zǎo zhī shēng huī   lèi zhì    
niàn xiǎo bié   lèi luò lián zhū qiè chū jìn mén lái xiǎo   jiǔ suì    
tàn huái 怀 suǒ guǒ ěr   luàn shū jīn lái chéng   ròu qíng    
zhǎng bié   cháng duàn dāng yǒu liǎng le huán shì   liù nián    
zhě é   xiǎo zhě jiān chén xīng tīng huàn   shēn hòu mián    
ér jīn yǒng bié   fēn chán yuán píng shí jiě liào   ěr dāng rán    
yǎn lèi fáng lái   chuāng qián jiàn zhēn tiē cán shèng xiàn cùn 线   cùn jiē nóng xuè    
xiàng jūn   cóng jīn zhǎng duàn jué wěi wǎn suí láng xīn láng   xīn tài zhé    
jiàn shì xiàng   jué lèi pāng tuó shǒu bēi qiè   shēn jìng    
jīn shēng zuì guò   宿 shēng qiān yuàn duō ān zhuǎn jūn xīn chūn   fēng bèi luó    
jūn xīn zhōng huí   cháng shǒu bēi zài   bài lián ér    
wàng chóng shǒu   dàn yuàn xiāng jiàn shí luò shàng tiān   jiàn zhī    
rén shī xīn   bǎi niàn wèi dàn yuàn xīn rén huān wèi   jūn shēng nán ér    
gèng niàn chán ruò shēn   xiāng jiù rén shí jūn xìng xīn   rén ān zhī    
shí nián shǒu qióng jiàn   xīn shì duō bēi yuàn jūn zhèn gāo   shí líng fēng fēi    
qiè shēn cháng   xiāng jiàn zhī háng   dào jiē suān