長水怨

明代 魏學洢
妾家住長水,長水東西流。青青湖畔柳,迢迢湖上樓。 十三學釵書,十四工箜篌。十五臨窗繡,精妙世無儔。 翩翩少年子,窈窕行相求。借問樓上女,可似羅敷不。 里嫗前致辭,願君且淹留。美人好顏色,終日樓上頭。 兼之臨窗繡,精妙世無儔。君子謬垂盼,聞言中心喜。 語我長者行,同聲謂應爾。郎君美風度,玉樹蒹葭倚。 十九渡長江,聲名若江水。好花不獨榮,天生合連理。 行行隨君去,默默思故里。牽帷幾回喚,低眉羞欲死。 臨鏡貼花鈿,可憐體無比。紗窗春日午,脈脈情何已。 憶我在家時,拈香繡大士。金刀剪素綾,瑩瑩白於紙。 刺成蓮花葉,彷佛香風吹。香風吹入夢,夢到蓮花池。 繡痕細難識,但覺生蛾眉。靜玩坐逾久,忽忽心自疑。 似曾親見佛,不知身是誰。綾額尚餘尺,皚皚冰雪姿。 淡濡碧玉毫,邀郎為題詩。郎書擬右軍,妾心亦委婉。 針鋒與筆意,曲折隨郎轉。繡罷持似君,秀色堪舒捲。 顧我每微笑,妾顏先自靦。落地為女子,可憐側室難。 陡然一回想,心事慘不歡。雖復蒙君憐,鮫綃恆不乾。 大婦貴家女,妾身臧獲看。上堂伺音聲,下堂候顏色。 含羞入空房,惻惻潛相憶。雖然潛相憶,無用長太息。 誠得君子歡,不怨長離隔。大婦奄逝世,一家身獨當。 漂蕩若浮萍,隨君流四方。南都復北都,終歲長道傍。 黃金散欲盡,不思歸故鄉。壯志在四海,妾心暗悲傷。 君怯不勝衣,年來益憔悴。十日九臥病,奄奄滯旅次。 妾首如飛蓬,並日忘食事。上無姑嫜親,下無得力婢。 旋出又旋入,常恐呼不至。憂勞填胸臆,刺刺肝腸碎。 歲月漸消耗,妾身亦不支。帶圍日趨緩,空復存腰肢。 事君垂十載,不一生男兒。羞佩宜男草,悵然心中悲。 君嘗兩畜婢,中道旋棄之。妾身非不容,君自輕別離。 暮春三月盡,束裝謀南歸。買舟廑如葉,帷幕不得施。 長夜泊豐草,巨蚊攢冰肌。生小長閨閣,辛苦實難為。 入秋弛行李,僦人樓上居。小姑家海濱,聞之亦來依。 雖非久居計,氣息聊得舒。良人忽生心,娶婦支門閭。 隨珠飾翠幃,黃金飾綺疏。紅羅覆斗帳,寶馬七香車。 今日媒妁來,東鄰有美姝。明日媒妁來,西家有西施。 妾身匪木石,焉得不孤悽。對鏡影如削,安敢生言辭。 禮數任頡頏,難比先娘時。新人入門來,灼灼艷威儀。 二九頗不足,二八頗有餘。女伴覷鸞幃,嘖嘖相嗟咨。 君心愛幸絕,迥與舊人殊。非必顏色殊,新舊自相渝。 新人哭亦妍,舊人笑不如。孤房過慰藉,眄睞聊斯須。 情知心不存,詞說空爾為。新昏浹旬日,忽作南都游。 俗語莫空房,挽衣不能留。新人暫歸寧,登車去由由。 妾身姊為母,同君亦登舟。耳綰雙明月,墮髻垂金瑬。 飄颻盪湘裾,艷如安石榴。輕盈作纖步,翩若雲端游。 鄰女相擁簇,朱顏自生羞。十年方得歸,一喜還一愁。 顧君色悽慘,何用心怮怮。莫非眷新昏,懷此離索憂。 千喚不一答,默默自低頭。舟行到長水,妾自還家裡。 親戚往邀君,君固不肯起。詰朝雲解維,舟中須盤桓。 勿用再往返,各使中心安。恐君途上寒,幅巾裁合歡。 恐君途上飢,烘栗盈朱盤。木落霜露急,勿使衣裳單。 千語囑奚兒,勸君幸加餐。平明奚兒至,顏色驟驚顫。 向前往叩問,淚流先被面。郎君乞致辭,此生勿相見。 十年恩愛深,謝卿重依戀。奈卿久專妒,會見中情變。 不如痛割絕,免使腸輪轉。妾身得聞之,狂頓摧心肝。 天乎我何辜,天乎真無端。雖在夢魂中,不料遭棄捐。 恨無晨風翼,迅駛追君船。淚珠十萬斛,那得飛君前。 牽衣一慟哭,身死妾亦甘。縱然被驅遣,曷不先一言。 一去永決絕,何處鳴煩冤。自從入君門,歷今垂十年。 雖彼雞與犬,亦當念周旋。如何鐵石人,一絕弗復憐。 椎胸胸血嘔,委身赴清水。骨肉痛如割,僶勉相救止。 姊恩父母深,我生不如死。尚冀南都還,重來過吾里。 性行吾熟知,茲望殆已矣。昔年別兩妾,我淚揮不止。 誰料行及身,苦境苦如此。嗚呼倉浪天,茲恨何日已。 新人入我門,繡帷長日垂。依稀睹容貌,猶未通言詞。 臨行詳睇視,恰在登車時。蚤知生死隔,揮淚一致辭。 念與小姑別,淚落如連珠。妾初進門來,小姑九歲餘。 探懷索果餌,發亂呼我梳。今來已成婦,骨肉情依依。 長別不一語,腸斷當何如。我有兩了鬟,事我五六年。 大者發覆額,小者亦比肩。晨興聽呼喚,夜深候我眠。 而今永隔別,涕泗紛潺湲。平時解思我,料爾當亦然。 掩淚入房來,窗前見針帖。殘絲與剩線,寸寸皆儂血。 向日入君目,從今長斷絕。委婉隨郎心,郎心太曲折。 忽見大士像,不覺淚滂沱。稽首乞慈悲,妾身竟如何。 今生無罪過,宿生愆怨多。安得轉君心,春風被女蘿。 君心終不回,不如赴長河。稽首乞慈悲,再拜涕漣洏。 不望重聚首,但願相見時。雨落不上天,一見知何期。 婦人失夫心,百念無可為。但願新人歡,為君生男兒。 更念孱弱身,疾苦不相離。舊人識君性,新人安得知。 十年守窮賤,心事多苦悲。願君振高翮,及時凌風飛。 妾身長已矣,相見知何期。一字一嗚咽,行道皆酸悽。
qiè jiā zhù zhǎng shuǐ   zhǎng shuǐ dōng 西 liú qīng qīng pàn liǔ tiáo   tiáo shàng lóu    
shí sān xué chāi shū   shí gōng kōng hóu shí lín chuāng xiù jīng   miào shì chóu    
piān piān shào nián zi   yǎo tiǎo xíng xiāng qiú jiè wèn lóu shàng   shì luó    
qián zhì   yuàn jūn qiě yān liú měi rén hǎo yán zhōng   lóu shàng tou    
jiān zhī lín chuāng xiù   jīng miào shì chóu jūn zi miù chuí pàn wén   yán zhōng xīn    
zhǎng zhě xíng   tóng shēng wèi yīng ěr láng jūn měi fēng   shù jiān jiā    
shí jiǔ cháng jiāng   shēng míng ruò jiāng shuǐ hǎo huā róng tiān   shēng lián    
xíng xíng suí jūn   qiān wéi huí huàn   méi xiū    
lín jìng tiē huā diàn   lián shā chuāng chūn   qíng    
zài jiā shí   niān xiāng xiù shì jīn dāo jiǎn líng yíng   yíng bái zhǐ    
chéng lián huā   páng xiāng fēng chuī xiāng fēng chuī mèng mèng   dào lián huā chí    
xiù hén nán shí   dàn jué shēng é méi jìng wán zuò jiǔ   xīn    
céng qīn jiàn   zhī shēn shì shuí líng é shàng chǐ ái   ái bīng xuě   姿  
dàn háo   yāo láng wèi shī láng shū yòu jūn qiè   xīn wěi wǎn    
zhēn fēng   zhé suí láng zhuǎn xiù chí shì jūn xiù   kān shū juàn    
měi wēi xiào   qiè yán xiān miǎn luò wèi   lián shì nán    
dǒu rán huí xiǎng   xīn shì cǎn huān suī méng jūn lián jiāo   xiāo héng qián    
guì jiā   qiè shēn zāng huò kàn shàng táng yīn shēng xià   táng hòu yán    
hán xiū kōng fáng   qián xiāng suī rán qián xiāng   yòng cháng tài    
chéng de jūn zi huān   yuàn cháng yǎn shì shì   jiā shēn dāng    
piāo dàng ruò píng   suí jūn liú fāng nán dōu běi dōu zhōng   suì cháng dào bàng    
huáng jīn sàn jǐn   guī xiāng zhuàng zhì zài hǎi qiè   xīn àn bēi shāng    
jūn qiè shèng   nián lái qiáo cuì shí jiǔ bìng yǎn   yǎn zhì    
qiè shǒu fēi péng   bìng wàng shí shì shàng zhāng qīn xià   de    
xuán chū yòu xuán   cháng kǒng zhì yōu láo tián xiōng   gān cháng suì    
suì yuè jiàn xiāo hào   qiè shēn zhī dài wéi huǎn kōng   cún yāo zhī    
shì jūn chuí shí zài   shēng nán ér xiū pèi nán cǎo chàng   rán xīn zhōng bēi    
jūn cháng liǎng chù   zhōng dào xuán zhī qiè shēn fēi róng jūn   qīng bié    
chūn sān yuè jìn   shù zhuāng móu nán guī mǎi zhōu jǐn wéi   shī    
cháng fēng cǎo   wén zǎn bīng shēng xiǎo zhǎng guī xīn   shí nán wéi    
qiū chí xíng   jiù rén lóu shàng xiǎo jiā hǎi bīn wén   zhī lái    
suī fēi jiǔ   liáo shū liáng rén shēng xīn   zhī mén    
suí zhū shì cuì wéi   huáng jīn shì shū hóng luó dǒu zhàng bǎo   xiāng chē    
jīn méi shuò lái   dōng lín yǒu měi shū míng méi shuò lái   jiā 西 yǒu shī 西    
qiè shēn fěi shí   yān duì jìng yǐng xuē ān   gǎn shēng yán    
shù rèn jié háng   nán xiān niáng shí xīn rén mén lái zhuó   zhuó yàn wēi    
èr jiǔ   èr yǒu bàn luán wéi   xiāng jiē    
jūn xīn ài xìng jué   jiǒng jiù rén shū fēi yán shū xīn   jiù xiāng    
xīn rén yán   jiù rén xiào fáng guò wèi jiè miàn   lài liáo    
qíng zhī xīn cún   shuō kōng ěr wèi xīn hūn jiā xún   zuò nán dōu yóu    
kōng fáng   wǎn néng liú xīn rén zàn guī níng dēng   chē yóu yóu    
qiè shēn wèi   tóng jūn dēng zhōu ěr wǎn shuāng míng yuè duò   chuí jīn liú    
piāo yáo dàng xiāng   yàn ān shí liú qīng yíng zuò xiān piān   ruò yún duān yóu    
lín xiāng yōng   zhū yán shēng xiū shí nián fāng guī   hái chóu    
jūn cǎn   yòng xīn yōu yōu fēi juàn xīn hūn huái   suǒ yōu    
qiān huàn   tóu zhōu xíng dào zhǎng shuǐ qiè   huán jiā    
qīn wǎng yāo jūn   jūn kěn zhāo yún jiě wéi zhōu   zhōng pán huán    
yòng zài wǎng fǎn   shǐ 使 zhōng xīn ān kǒng jūn shàng hán   jīn cái huān    
kǒng jūn shàng   hōng yíng zhū pán luò shuāng   shǐ 使 shang dān    
qiān zhǔ ér   quàn jūn xìng jiā cān píng míng ér zhì yán   zhòu jīng chàn    
xiàng qián wǎng kòu wèn   lèi liú xiān bèi miàn láng jūn zhì   shēng xiāng jiàn    
shí nián ēn ài shēn   xiè qīng zhòng liàn nài qīng jiǔ zhuān huì   jiàn zhōng qíng biàn    
tòng jué   miǎn shǐ 使 cháng lún zhuàn qiè shēn wén zhī kuáng   dùn cuī xīn gān    
tiān   tiān zhēn duān suī zài mèng hún zhōng   liào zāo juān    
hèn chén fēng   xùn shǐ zhuī jūn chuán lèi zhū shí wàn   de fēi jūn qián    
qiān tòng   shēn qiè gān zòng rán bèi qiǎn   xiān yán    
yǒng jué jué   chǔ míng fán yuān cóng jūn mén   jīn chuí shí nián    
suī quǎn   dāng niàn zhōu xuán tiě shí rén   jué lián    
chuí xiōng xiōng xuè ǒu   wěi shēn qīng shuǐ ròu tòng mǐn   miǎn xiāng jiù zhǐ    
ēn shēn   shēng shàng nán dōu hái chóng   lái guò    
xìng xíng shú zhī   wàng dài nián bié liǎng qiè   lèi huī zhǐ    
shéi liào xíng shēn   jìng cāng làng tiān   hèn    
xīn rén mén   xiù wéi cháng chuí róng mào yóu   wèi tōng yán    
lín xíng xiáng shì   qià zài dēng chē shí zǎo zhī shēng huī   lèi zhì    
niàn xiǎo bié   lèi luò lián zhū qiè chū jìn mén lái xiǎo   jiǔ suì    
tàn huái suǒ guǒ ěr   luàn shū jīn lái chéng   ròu qíng    
zhǎng bié   cháng duàn dāng yǒu liǎng le huán shì   liù nián    
zhě é   xiǎo zhě jiān chén xīng tīng huàn   shēn hòu mián    
ér jīn yǒng bié   fēn chán yuán píng shí jiě liào   ěr dāng rán    
yǎn lèi fáng lái   chuāng qián jiàn zhēn tiē cán shèng xiàn cùn   cùn jiē nóng xuè    
xiàng jūn   cóng jīn zhǎng duàn jué wěi wǎn suí láng xīn láng   xīn tài zhé    
jiàn shì xiàng   jué lèi pāng tuó shǒu bēi qiè   shēn jìng    
jīn shēng zuì guò   宿 shēng qiān yuàn duō ān zhuǎn jūn xīn chūn   fēng bèi luó    
jūn xīn zhōng huí   cháng shǒu bēi zài   bài lián ér    
wàng chóng shǒu   dàn yuàn xiāng jiàn shí luò shàng tiān   jiàn zhī    
rén shī xīn   bǎi niàn wèi dàn yuàn xīn rén huān wèi   jūn shēng nán ér    
gèng niàn chán ruò shēn   xiāng jiù rén shí jūn xìng xīn   rén ān zhī    
shí nián shǒu qióng jiàn   xīn shì duō bēi yuàn jūn zhèn gāo   shí líng fēng fēi    
qiè shēn cháng   xiāng jiàn zhī háng   dào jiē suān