耶路萨冷观犹太人哭所罗门城壁男妇百数日午凭城泪下如糜诚万国所无也惟有教有识故感人深远吾念故国辄为怆然

近现代 康有为
崇壁严仡仡,围山上摩天。巨石大盈丈,莹滑工何妍。 筑者所罗门,于今三千年。城下聚男妇,号哭声咽阗。 日午有数人,曲卷肩骈连。凭壁立而啼,涕泪涌如泉。 惨气上九霄,悲声下九渊。始疑沿具文,拭泪知诚悬。 电气互传载,真哀发中宣。一人向隅泣,不乐满堂缘。 借问犹太亡,事远难哀怜。万国有兴废,遗民同衔冤。 譬如父母丧,痛深限年旬。岂有远古朝,临哭旦夕酸。 罗马后起强,第度扬其鞭。虽杀五十万,流血染城闉。 当时严上帝,清庙金碧鲜。我来瞻遗殿,华严犹目前。 珍宝移罗马,痛心亦难谖。正当吾汉时,渺茫何足云。 吾国二千载,亡国破京频。刘石乱中华,洛阳惨风云。 侯景围台城,一切文物焚。耶律絷重贵,雅乐遂不闻。 暨至宋徽钦,汴京虏君民。岂无思古情,颇感骚人魂。 或作怀古诗,亦传哀悼文。未有凭城哭,至诚逮野人。 妇婴同洒泪,千载恸遗民。吾迹遍万国,奇骇何感因。 答言祖摩西,奉天创业勤。艰苦出埃及,转徙红海滨。 帝降西奈山,特眷吾家春。十二以色列,奄有佐顿川。 大辟所罗门,两王尤殊勋。拓边大马色,筑庙耶路颠。 武功与文德,焜耀红海漘。馀波跃耶回,大地遍遵循。 人种我最贵,天孙我最亲。岂意灭亡后,蹂躏最惨辛。 罗马与萨逊,蹈藉久纷纭。英暴当中世,俄虐今尚繁。 遗种八百万,飘荡大地魂。有家而无国,处处逐辱艰。 被虐谁为护,蒙冤谁为伸。传言上帝爱,我呼彼充瑱。 穷途无控诉,凭城号吾先。言罢又再啼,四壁啼益喧。 哀哀不忍闻,吾亦为垂涟。亡国人皆恨,惟汝有教贤。 他国不知愁,同化久忘筌。汝诚文明民,文明成障愆。 区区此遗黎,艰苦抱守坚。虽然犹太教,今犹立世间。 吾游墨西哥,文字皆不传。英哲与图器,泯灭咸无存。 读学皆班文,性俗忘祖孙。岂比汝犹太,能哭尚知原。 哀哀念远祖,仁孝无比援。他日买故国,独立可复完。 先咷必后笑,物理固循环。吾哀犹太人,吾回睍中原。 四万万灵胄,神明自羲轩。唐虞启大父,禹汤文武联。 孔圣寔文王,制作大礼尊。圣哲妙心灵,图器文史篇。 后生坐受之,枕葄忘其源。如胎育佳儿,如酿蕴良醇。 我形胡自来,我动胡自迁。我识与我神,明觉胡为元。 喜怒胡自起,哀乐胡所偏。我咏歌舞蹈,我饮食文言。 一一英哲人,化我同周旋。忘之我坐忘,悟之大觉圆。 一往情与深,思古吾翩跹。庄周梦化蝶,吾寔化国魂。 若其国竟殇,哀恸不知端。凡亡非我亡,畸士托古诠。 吾未免为人,多情犹为牵。吾为有国故,身家频弃捐。 哭弟哀友生,柴市埋冤云。哭墓已不获,先骸掘三坟。 十死亡海外,谗侮百险煎。受诏久无功,缠身万苦难。 十载逋亡人,拂逆痛心肝。我本澹荡人,方外乐谈玄。 胡事预人国,误为不忍缠。今既荷担之,重远难释肩。 地狱我甘入,为救生民难。受苦固所甘,忍之复忍焉。 久忍终难受,去去将舍旃。浩荡诸天游,欢喜作散仙。 天外不能出,大地不能捐。国籍不能去,六凿不能穿。 犹是中国人,临睍旧乡园。睊睊涕被席,耿耿伤我神。 愿告爱国者,犹太是何人。
chóng yán   wéi shān shàng tiān shí yíng zhàng yíng   huá gōng yán    
zhù zhě suǒ luó mén   jīn sān qiān nián chéng xià nán hào   shēng yàn tián    
yǒu shù rén   juǎn jiān pián lián píng ér   lèi yǒng quán    
cǎn shàng jiǔ xiāo   bēi shēng xià jiǔ yuān shǐ yán 沿 wén shì   lèi zhī chéng xuán    
diàn chuán zǎi   zhēn āi zhōng xuān rén xiàng   mǎn táng yuán    
jiè wèn yóu tài wáng   shì yuǎn nán āi lián wàn guó yǒu xīng fèi   mín tóng xián yuān    
sāng   tòng shēn xiàn nián xún yǒu yuǎn cháo lín   dàn suān    
luó hòu qiáng   yáng biān suī shā shí wàn liú   xiě rǎn chéng yīn    
dāng shí yán shàng   qīng miào jīn xiān lái zhān diàn huá 殿   yán yóu qián    
zhēn bǎo luó   tòng xīn nán xuān zhèng dāng hàn shí miǎo   máng yún    
guó èr qiān zǎi   wáng guó jīng pín liú shí luàn zhōng huá luò   yáng cǎn fēng yún    
hóu jǐng wéi tái chéng   qiè wén fén zhí zhòng guì   yuè suì wén    
zhì sòng huī qīn   biàn jīng jūn mín qíng   gǎn sāo rén hún    
huò zuò huái 怀 shī   chuán āi dào wén wèi yǒu píng chéng zhì   chéng dǎi rén    
yīng tóng lèi   qiān zǎi tòng mín biàn wàn guó   hài gǎn yīn    
yán 西   fèng tiān chuàng qín jiān chū āi zhuǎn   hóng hǎi bīn    
jiàng 西 nài shān   juàn jiā chūn shí èr liè yǎn   yǒu zuǒ dùn chuān    
suǒ luó mén   liǎng wáng yóu shū xūn tuò biān zhù   miào diān    
gōng wén   kūn yào 耀 hóng hǎi chún yuè huí   biàn zūn xún    
rén zhǒng zuì guì   tiān sūn zuì qīn miè wáng hòu róu   lìn zuì cǎn xīn    
luó xùn   dǎo jiǔ fēn yún yīng bào dāng zhōng shì é   nüè jīn shàng fán    
zhǒng bǎi wàn   piāo dàng hún yǒu jiā ér guó chù   chù zhú jiān    
bèi nüè shuí wèi   méng yuān shuí wèi shēn chuán yán shàng ài   chōng zhèn    
qióng kòng   píng chéng hào xiān yán yòu zài   xuān    
āi āi rěn wén   wèi chuí lián wáng guó rén jiē hèn wéi   yǒu jiào xián    
guó zhī chóu   tóng huà jiǔ wàng quán chéng wén míng mín wén   míng chéng zhàng qiān    
  jiān bào shǒu jiān suī rán yóu tài jiào jīn   yóu shì jiān    
yóu 西   wén jiē chuán yīng zhé mǐn   miè xián cún    
xué jiē bān wén   xìng wàng sūn yóu tài néng   shàng zhī yuán    
āi āi niàn yuǎn   rén xiào yuán mǎi guó   wán    
xiān táo hòu xiào   xún huán āi yóu tài rén   huí xiàn zhōng yuán    
wàn wàn líng zhòu   shén míng xuān táng   tāng wén lián    
kǒng shèng shí wén wáng   zhì zuò zūn shèng zhé miào xīn líng   wén shǐ piān    
hòu shēng zuò shòu zhī   zhěn zuò wàng yuán tāi jiā ér   niàng yùn liáng chún    
xíng lái   dòng qiān shí shén míng   jué wéi yuán    
  āi yuè suǒ piān yǒng dǎo   yǐn shí wén yán    
yīng zhé rén   huà tóng zhōu xuán wàng zhī zuò wàng   zhī jué yuán    
wǎng qíng shēn   piān xiān zhuāng zhōu mèng huà dié   shí huà guó hún    
ruò guó jìng shāng   āi tòng zhī duān fán wáng fēi wáng   shì tuō quán    
wèi miǎn wéi rén   duō qíng yóu wèi qiān wèi yǒu guó shēn   jiā pín juān    
āi yǒu shēng   chái shì mái yuān yún huò xiān   hái jué sān fén    
shí wáng hǎi wài   chán bǎi xiǎn jiān shòu zhào jiǔ gōng chán   shēn wàn nàn    
shí zài wáng rén   tòng xīn gān běn dàn dàng rén fāng   wài tán xuán    
shì rén guó   wèi rěn chán jīn dān zhī zhòng   yuǎn nán shì jiān    
gān   wèi jiù shēng mín nán shòu suǒ gān rěn   zhī rěn yān    
jiǔ rěn zhōng nán shòu   jiāng shě zhān hào dàng zhū tiān yóu huān   zuò sàn xiān    
tiān wài néng chū   néng juān guó néng liù   záo néng chuān   穿  
yóu shì zhōng guó rén   lín xiàn jiù xiāng yuán juàn juàn bèi gěng   gěng shāng shén    
yuàn gào ài guó zhě   yóu tài shì rén