耶路薩冷觀猶太人哭所羅門城壁男婦百數日午憑城淚下如糜誠萬國所無也惟有教有識故感人深遠吾念故國輒為愴然

近現代 康有為
崇壁嚴仡仡,圍山上摩天。巨石大盈丈,瑩滑工何妍。 築者所羅門,於今三千年。城下聚男婦,號哭聲咽闐。 日午有數人,曲卷肩駢連。憑壁立而啼,涕淚涌如泉。 慘氣上九霄,悲聲下九淵。始疑沿具文,拭淚知誠懸。 電氣互傳載,真哀發中宣。一人向隅泣,不樂滿堂緣。 借問猶太亡,事遠難哀憐。萬國有興廢,遺民同銜冤。 譬如父母喪,痛深限年旬。豈有遠古朝,臨哭旦夕酸。 羅馬後起強,第度揚其鞭。雖殺五十萬,流血染城闉。 當時嚴上帝,清廟金碧鮮。我來瞻遺殿,華嚴猶目前。 珍寶移羅馬,痛心亦難諼。正當吾漢時,渺茫何足雲。 吾國二千載,亡國破京頻。劉石亂中華,洛陽慘風雲。 侯景圍台城,一切文物焚。耶律縶重貴,雅樂遂不聞。 暨至宋徽欽,汴京虜君民。豈無思古情,頗感騷人魂。 或作懷古詩,亦傳哀悼文。未有憑城哭,至誠逮野人。 婦嬰同灑淚,千載慟遺民。吾跡遍萬國,奇駭何感因。 答言祖摩西,奉天創業勤。艱苦出埃及,轉徙紅海濱。 帝降西奈山,特眷吾家春。十二以色列,奄有佐頓川。 大辟所羅門,兩王尤殊勛。拓邊大馬色,築廟耶路顛。 武功與文德,焜耀紅海漘。餘波躍耶回,大地遍遵循。 人種我最貴,天孫我最親。豈意滅亡後,蹂躪最慘辛。 羅馬與薩遜,蹈藉久紛紜。英暴當中世,俄虐今尚繁。 遺種八百萬,飄蕩大地魂。有家而無國,處處逐辱艱。 被虐誰為護,蒙冤誰為伸。傳言上帝愛,我呼彼充瑱。 窮途無控訴,憑城號吾先。言罷又再啼,四壁啼益喧。 哀哀不忍聞,吾亦為垂漣。亡國人皆恨,惟汝有教賢。 他國不知愁,同化久忘筌。汝誠文明民,文明成障愆。 區區此遺黎,艱苦抱守堅。雖然猶太教,今猶立世間。 吾游墨西哥,文字皆不傳。英哲與圖器,泯滅咸無存。 讀學皆班文,性俗忘祖孫。豈比汝猶太,能哭尚知原。 哀哀念遠祖,仁孝無比援。他日買故國,獨立可復完。 先咷必後笑,物理固循環。吾哀猶太人,吾回睍中原。 四萬萬靈胄,神明自羲軒。唐虞啟大父,禹湯文武聯。 孔聖寔文王,製作大禮尊。聖哲妙心靈,圖器文史篇。 後生坐受之,枕葄忘其源。如胎育佳兒,如釀蘊良醇。 我形胡自來,我動胡自遷。我識與我神,明覺胡為元。 喜怒胡自起,哀樂胡所偏。我詠歌舞蹈,我飲食文言。 一一英哲人,化我同周旋。忘之我坐忘,悟之大覺圓。 一往情與深,思古吾翩躚。莊周夢化蝶,吾寔化國魂。 若其國竟殤,哀慟不知端。凡亡非我亡,畸士托古詮。 吾未免為人,多情猶為牽。吾為有國故,身家頻棄捐。 哭弟哀友生,柴市埋冤雲。哭墓已不獲,先骸掘三墳。 十死亡海外,讒侮百險煎。受詔久無功,纏身萬苦難。 十載逋亡人,拂逆痛心肝。我本澹蕩人,方外樂談玄。 胡事預人國,誤為不忍纏。今既荷擔之,重遠難釋肩。 地獄我甘入,為救生民難。受苦固所甘,忍之復忍焉。 久忍終難受,去去將舍旃。浩蕩諸天游,歡喜作散仙。 天外不能出,大地不能捐。國籍不能去,六鑿不能穿。 猶是中國人,臨睍舊鄉園。睊睊涕被席,耿耿傷我神。 願告愛國者,猶太是何人。
chóng yán   wéi shān shàng tiān shí yíng zhàng yíng   huá gōng yán    
zhù zhě suǒ luó mén   jīn sān qiān nián chéng xià nán hào   shēng yàn tián    
yǒu shù rén   juǎn jiān pián lián píng ér   lèi yǒng quán    
cǎn shàng jiǔ xiāo   bēi shēng xià jiǔ yuān shǐ yán 沿 wén shì   lèi zhī chéng xuán    
diàn chuán zǎi   zhēn āi zhōng xuān rén xiàng   mǎn táng 滿 yuán    
jiè wèn yóu tài wáng   shì yuǎn nán āi lián wàn guó yǒu xīng fèi   mín tóng xián yuān    
sāng   tòng shēn xiàn nián xún yǒu yuǎn cháo lín   dàn suān    
luó hòu qiáng   yáng biān suī shā shí wàn liú   xiě rǎn chéng yīn    
dāng shí yán shàng   qīng miào jīn xiān lái zhān diàn huá 殿   yán yóu qián    
zhēn bǎo luó   tòng xīn nán xuān zhèng dāng hàn shí miǎo   máng yún    
guó èr qiān zǎi   wáng guó jīng pín liú shí luàn zhōng huá luò   yáng cǎn fēng yún    
hóu jǐng wéi tái chéng   qiè wén fén zhí zhòng guì   yuè suì wén    
zhì sòng huī qīn   biàn jīng jūn mín qíng   gǎn sāo rén hún    
huò zuò huái shī   chuán āi dào wén wèi yǒu píng chéng zhì   chéng dǎi rén    
yīng tóng lèi   qiān zǎi tòng mín biàn wàn guó   hài gǎn yīn    
yán 西   fèng tiān chuàng qín jiān chū āi zhuǎn   hóng hǎi bīn    
jiàng 西 nài shān   juàn jiā chūn shí èr liè yǎn   yǒu zuǒ dùn chuān    
suǒ luó mén   liǎng wáng yóu shū xūn tuò biān zhù   miào diān    
gōng wén   kūn yào 耀 hóng hǎi chún yuè huí   biàn zūn xún    
rén zhǒng zuì guì   tiān sūn zuì qīn miè wáng hòu róu   lìn zuì cǎn xīn    
luó xùn   dǎo jiǔ fēn yún yīng bào dāng zhōng shì é   nüè jīn shàng fán    
zhǒng bǎi wàn   piāo dàng hún yǒu jiā ér guó chù   chù zhú jiān    
bèi nüè shuí wèi   méng yuān shuí wèi shēn chuán yán shàng ài   chōng zhèn    
qióng kòng   píng chéng hào xiān yán yòu zài   xuān    
āi āi rěn wén   wèi chuí lián wáng guó rén jiē hèn wéi   yǒu jiào xián    
guó zhī chóu   tóng huà jiǔ wàng quán chéng wén míng mín wén   míng chéng zhàng qiān    
  jiān bào shǒu jiān suī rán yóu tài jiào jīn   yóu shì jiān    
yóu 西   wén jiē chuán yīng zhé mǐn   miè xián cún    
xué jiē bān wén   xìng wàng sūn yóu tài néng   shàng zhī yuán    
āi āi niàn yuǎn   rén xiào yuán mǎi guó   wán    
xiān táo hòu xiào   xún huán āi yóu tài rén   huí xiàn zhōng yuán    
wàn wàn líng zhòu   shén míng xuān táng   tāng wén lián    
kǒng shèng shí wén wáng   zhì zuò zūn shèng zhé miào xīn líng   wén shǐ piān    
hòu shēng zuò shòu zhī   zhěn zuò wàng yuán tāi jiā ér   niàng yùn liáng chún    
xíng lái   dòng qiān shí shén míng   jué wéi yuán    
  āi yuè suǒ piān yǒng dǎo   yǐn shí wén yán    
yīng zhé rén   huà tóng zhōu xuán wàng zhī zuò wàng   zhī jué yuán    
wǎng qíng shēn   piān xiān zhuāng zhōu mèng huà dié   shí huà guó hún    
ruò guó jìng shāng   āi tòng zhī duān fán wáng fēi wáng   shì tuō quán    
wèi miǎn wéi rén   duō qíng yóu wèi qiān wèi yǒu guó shēn   jiā pín juān    
āi yǒu shēng   chái shì mái yuān yún huò xiān   hái jué sān fén    
shí wáng hǎi wài   chán bǎi xiǎn jiān shòu zhào jiǔ gōng chán   shēn wàn nàn    
shí zài wáng rén   tòng xīn gān běn dàn dàng rén fāng   wài tán xuán    
shì rén guó   wèi rěn chán jīn dān zhī zhòng   yuǎn nán shì jiān    
gān   wèi jiù shēng mín nán shòu suǒ gān rěn   zhī rěn yān    
jiǔ rěn zhōng nán shòu   jiāng shě zhān hào dàng zhū tiān yóu huān   zuò sàn xiān    
tiān wài néng chū   néng juān guó néng liù   záo néng chuān   穿  
yóu shì zhōng guó rén   lín xiàn jiù xiāng yuán juàn juàn bèi gěng   gěng shāng shén    
yuàn gào ài guó zhě   yóu tài shì rén