学士柏

明代 李东阳
翰林后堂有二柏,竹岩柯先生所种也。 东阳承诏受业,今三十年,柏已郁然,而先生弃诸生久矣 。 间出题课诸吉士,弋阳汪俊抑之有‘一日百匝行树底’之 句,怅然感之,因衍为一篇,以识不忘。 我行树阴日千匝,雨叶风枝自萧飒。 惟有诸生识我情,傍人不解空嘲狎。 我见先生种树年,我身尚短树及肩。 枝蟠江山地可缩,手斡造化天无权。 琼台翠阁何森爽,院柳庭花敢争长。 芘荫长留六月阴,盘回直与孤云上。 材堪五凤难为用,根到九泉终不枉。 零落青袍几故人,琮琤玉佩空遗响。 当时院长文安公,柯亭刘井相西东。 百年遗爱岂独此,此树欲比人中龙。 树犹如此我何似,已愧斑白非儿童。 名收榱桷有先后,寿比金石无终穷。 下堂再拜想颜色,仰面正拂长髯风。
hàn 翰 lín 林 hòu 后 táng 堂 yǒu 有 èr 二 bǎi 柏   , zhú 竹 yán 岩 kē 柯 xiān 先 sheng 生 suǒ 所 zhǒng 种 yě 也   。
dōng 东 yáng 阳 chéng 承 zhào 诏 shòu 受 yè 业   , jīn 今 sān 三 shí 十 nián 年   , bǎi 柏 yǐ 已 yù 郁 rán 然   , ér 而 xiān 先 sheng 生 qì 弃 zhū 诸 shēng 生 jiǔ 久 yǐ 矣
  。
jiān 间 chū 出 tí 题 kè 课 zhū 诸 jí 吉 shì 士   , yì 弋 yáng 阳 wāng 汪 jùn 俊 yì 抑 zhī 之 yǒu 有   ‘ yī 一 rì 日 bǎi 百 zā 匝 xíng 行 shù 树 dǐ 底   ’ zhī 之
jù 句   , chàng 怅 rán 然 gǎn 感 zhī 之   , yīn 因 yǎn 衍 wèi 为 yī 一 piān 篇   , yǐ 以 shí 识 bù 不 wàng 忘   。
wǒ 我 xíng 行 shù 树 yīn 阴 rì 日 qiān 千 zā 匝   , yǔ 雨 yè 叶 fēng 风 zhī 枝 zì 自 xiāo 萧 sà 飒   。
wéi 惟 yǒu 有 zhū 诸 shēng 生 shí 识 wǒ 我 qíng 情   , bàng 傍 rén 人 bù 不 jiě 解 kōng 空 cháo 嘲 xiá 狎   。
wǒ 我 jiàn 见 xiān 先 sheng 生 zhòng 种 shù 树 nián 年   , wǒ 我 shēn 身 shàng 尚 duǎn 短 shù 树 jí 及 jiān 肩   。
zhī 枝 pán 蟠 jiāng 江 shān 山 dì 地 kě 可 suō 缩   , shǒu 手 wò 斡 zào 造 huà 化 tiān 天 wú 无 quán 权   。
qióng 琼 tái 台 cuì 翠 gé 阁 hé 何 sēn 森 shuǎng 爽   , yuàn 院 liǔ 柳 tíng 庭 huā 花 gǎn 敢 zhēng 争 zhǎng 长   。
pí 芘 yīn 荫 zhǎng 长 liú 留 liù 六 yuè 月 yīn 阴   , pán 盘 huí 回 zhí 直 yǔ 与 gū 孤 yún 云 shàng 上   。
cái 材 kān 堪 wǔ 五 fèng 凤 nán 难 wéi 为 yòng 用   , gēn 根 dào 到 jiǔ 九 quán 泉 zhōng 终 bù 不 wǎng 枉   。
líng 零 luò 落 qīng 青 páo 袍 jǐ 几 gù 故 rén 人   , cóng 琮 chēng 琤 yù 玉 pèi 佩 kōng 空 yí 遗 xiǎng 响   。
dāng 当 shí 时 yuàn 院 zhǎng 长 wén 文 ān 安 gōng 公   , kē 柯 tíng 亭 liú 刘 jǐng 井 xiāng 相 xī 西 dōng 东   。
bǎi 百 nián 年 yí 遗 ài 爱 qǐ 岂 dú 独 cǐ 此   , cǐ 此 shù 树 yù 欲 bǐ 比 rén 人 zhōng 中 lóng 龙   。
shù 树 yóu 犹 rú 如 cǐ 此 wǒ 我 hé 何 sì 似   , yǐ 已 kuì 愧 bān 斑 bái 白 fēi 非 ér 儿 tóng 童   。
míng 名 shōu 收 cuī 榱 jué 桷 yǒu 有 xiān 先 hòu 后   , shòu 寿 bǐ 比 jīn 金 shí 石 wú 无 zhōng 终 qióng 穷   。
xià 下 táng 堂 zài 再 bài 拜 xiǎng 想 yán 颜 sè 色   , yǎng 仰 miàn 面 zhèng 正 fú 拂 zhǎng 长 rán 髯 fēng 风   。