新乡媪

元代 乃贤
蓬头赤脚新乡媪,青裙百结村中老。日间炊黍饷夫耕,夜纺棉花到天晓。 棉花织布供军钱,倩人辗谷输公田。县里公人要供给,布衫剥去遭笞鞭。 两儿不归又三月,祇愁冻饿衣裳裂。大儿运木起官府,小儿担土填河决。 茅櫩雨雪灯半昏,豪家索债频敲门。囊中无钱瓮无粟,眼前只有扶床孙。 明朝领孙入城卖,可怜索价旁人怪。骨肉生离岂足论,且图偿却门前债。 数来三日当大年,阿婆坟上无纸钱。凉浆浇湿坟前草,低头痛哭声连天。 恨身不作三韩女,车载金珠争夺取。银铛烧酒玉杯饮,丝竹高堂夜歌舞。 黄金络臂珠满头,翠云绣出鸳鸯裯。醉呼阉奴解罗幔,床前爇火添香篝。
péng 蓬 tóu 头 chì 赤 jiǎo 脚 xīn 新 xiāng 乡 ǎo 媪   , qīng 青 qún 裙 bǎi 百 jié 结 cūn 村 zhōng 中 lǎo 老 。 。 rì 日 jiān 间 chuī 炊 shǔ 黍 xiǎng 饷 fū 夫 gēng 耕   , yè 夜 fǎng 纺 mián 棉 hua 花 dào 到 tiān 天 xiǎo 晓 。 。
mián 棉 hua 花 zhī 织 bù 布 gōng 供 jūn 军 qián 钱   , qiàn 倩 rén 人 niǎn 辗 gǔ 谷 shū 输 gōng 公 tián 田 。 。 xiàn 县 lǐ 里 gōng 公 rén 人 yào 要 gōng 供 jǐ 给   , bù 布 shān 衫 bō 剥 qù 去 zāo 遭 chī 笞 biān 鞭 。 。
liǎng 两 ér 儿 bù 不 guī 归 yòu 又 sān 三 yuè 月   , qí 祇 chóu 愁 dòng 冻 è 饿 yī 衣 shang 裳 liè 裂 。 。 dà 大 ér 儿 yùn 运 mù 木 qǐ 起 guān 官 fǔ 府   , xiǎo 小 ér 儿 dān 担 tǔ 土 tián 填 hé 河 jué 决 。 。
máo 茅 yán 櫩 yǔ 雨 xuě 雪 dēng 灯 bàn 半 hūn 昏   , háo 豪 jiā 家 suǒ 索 zhài 债 pín 频 qiāo 敲 mén 门 。 。 náng 囊 zhōng 中 wú 无 qián 钱 wèng 瓮 wú 无 sù 粟   , yǎn 眼 qián 前 zhǐ 只 yǒu 有 fú 扶 chuáng 床 sūn 孙 。 。
míng 明 cháo 朝 lǐng 领 sūn 孙 rù 入 chéng 城 mài 卖   , kě 可 lián 怜 suǒ 索 jià 价 páng 旁 rén 人 guài 怪 。 。 gǔ 骨 ròu 肉 shēng 生 lí 离 qǐ 岂 zú 足 lùn 论   , qiě 且 tú 图 cháng 偿 què 却 mén 门 qián 前 zhài 债 。 。
shù 数 lái 来 sān 三 rì 日 dāng 当 dà 大 nián 年   , ā 阿 pó 婆 fén 坟 shàng 上 wú 无 zhǐ 纸 qián 钱 。 。 liáng 凉 jiāng 浆 jiāo 浇 shī 湿 fén 坟 qián 前 cǎo 草   , dī 低 tóu 头 tòng 痛 kū 哭 shēng 声 lián 连 tiān 天 。 。
hèn 恨 shēn 身 bù 不 zuò 作 sān 三 hán 韩 nǚ 女   , chē 车 zài 载 jīn 金 zhū 珠 zhēng 争 duó 夺 qǔ 取 。 。 yín 银 dāng 铛 shāo 烧 jiǔ 酒 yù 玉 bēi 杯 yǐn 饮   , sī 丝 zhú 竹 gāo 高 táng 堂 yè 夜 gē 歌 wǔ 舞 。 。
huáng 黄 jīn 金 luò 络 bì 臂 zhū 珠 mǎn 满 tóu 头   , cuì 翠 yún 云 xiù 绣 chū 出 yuān 鸳 yāng 鸯 chóu 裯 。 。 zuì 醉 hū 呼 yān 阉 nú 奴 jiě 解 luó 罗 màn 幔   , chuáng 床 qián 前 ruò 爇 huǒ 火 tiān 添 xiāng 香 gōu 篝 。 。