仙掌铭

唐代 独孤及
阴阳开阖,元气变化,泄为百川,凝为崇山,山川之作,与天地并,疑有真宰而未知尸其功者。有若巨灵赑屃,攘臂其间,左排首阳,右拓太华,绝地轴使中裂,坼山脊为两道,然后导河而东,俾无有害,留此巨迹于峰之巅。后代揭厉于玄踪者,聆其风而骇之,或谓诙诡不经,存而不议。 及以为学者拘其一域,则惑于余方。曾不知创宇宙,作万象,月而日之,星而辰之,使轮转环绕,箭驰风疾,可骇于俗有甚于此者。徒观其阴骘无眹,未尝骇焉。而巨灵特以有迹骇世,世果惑矣。天地有官,阴阳有藏,锻炼六气,作为万形。形有不遂其性,气有不达于物,则造物者取元精之和,合而散之,财而成之,如埏埴炉锤之为瓶为缶,为钩为棘,规者矩者,大者细者,然则黄河、华岳之在六合,犹陶冶之有瓶缶钩棘也。巨灵之作于自然,盖万化之一工也。天机冥动而圣功启,元精密感而外物应。故有无迹之迹,介于石焉。可以见神行无方,妙用不测。彼管窥者乃循迹而求之,揣其所至于巨细之境,则道斯远矣。 夫以手执大象,力持化权,指挥太极,蹴蹋颢气,立乎无间,行乎无穷,则捩长河如措杯,擘太华若破块,不足骇也。世人方以禹凿龙门以导西河为神奇,可不为大哀乎?峨峨灵掌,仙指如画,隐辚磅礴,上挥太清。远而视之,如欲扪青天以掬皓露,攀扶桑而捧白日,不去不来,若飞若动,非至神曷以至此? 唐兴百三十有八载,余尉于华阴,华人以为纪嶖嵫,勒之罘,颂峄山,铭燕然,旧典也。玄圣巨迹,岂帝者巡省伐国之不若欤?其古之阙文以俟知言欤?仰之叹之,斐然琢石为志。其词曰: 天作高山,设险西方。至精未分,川壅而伤。帝命巨灵,经启地脉。乃眷斯顾,高掌远跖。砉如剖竹,騞若裂帛。川开山破,天动地坼。黄河太华,自此而辟。神返虚极,迹挂石壁。迹岂我名?神非我灵。变化翕忽,希夷杳冥。道本不生,化亦无形。天何言哉!山川以宁。断鳌补天。世未睹焉。夸父愚公,莫知其踪。屹彼灵掌,悬诸巃嵸。介二大都,亭亭高耸。霞赩烟喷,云抱花捧。百神依凭,万峰朝拱。长于上古,以阅群动。下视众山,蜉蝣蠛蠓。彼邦人士,永揖遗烈。瞻之在前,如揭日月。三川有竭,此掌不灭。
yīn yáng kāi   yuán biàn huà   xiè wèi bǎi chuān   níng wèi chóng shān   shān chuān zhī zuò   tiān bìng   yǒu zhēn zǎi ér wèi zhī shī gōng zhě yǒu ruò líng   rǎng jiān   zuǒ pái shǒu yáng   yòu tuò tài huá   jué zhóu shǐ 使 zhōng liè   chè shān wèi liǎng dào   rán hòu dǎo ér dōng   yǒu hài   liú fēng zhī diān hòu dài jiē xuán zōng zhě   líng fēng ér hài zhī   huò wèi huī guǐ jīng   cún ér
wéi xué zhě   huò fāng céng zhī chuàng zhòu   zuò wàn xiàng   yuè ér zhī   xīng ér chén zhī   shǐ 使 lún zhuàn huán rào   jiàn chí fēng   hài yǒu shèn zhě guān yīn zhì zhèn   wèi cháng hài yān ér líng yǒu hài shì   shì guǒ huò tiān yǒu guān   yīn yáng yǒu cáng   duàn liàn liù   zuò wéi wàn xíng xíng yǒu suí xìng   yǒu   zào zhě yuán jīng zhī   ér sàn zhī   cái ér chéng zhī   shān zhí chuí zhī wèi píng wèi fǒu   wèi gōu wèi   guī zhě zhě   zhě zhě   rán huáng huá yuè zhī zài liù   yóu táo zhī yǒu píng fǒu gōu líng zhī zuò rán   gài wàn huà zhī gōng tiān míng dòng ér shèng gōng   yuán jīng gǎn ér wài yīng yǒu zhī   jiè shí yān jiàn shén xíng fāng   miào yòng guǎn kuī zhě nǎi xún ér qiú zhī   chuāi suǒ zhì zhī jìng   dào yuǎn
shǒu zhí xiàng   chí huà quán   zhǐ huī tài   hào   jiàn   xíng qióng   liè cháng cuò bēi   bāi tài huá ruò kuài   hài shì rén fāng záo lóng mén dǎo 西 wèi shén   wéi āi   é é líng zhǎng   xiān zhǐ huà   yǐn lín páng   shàng huī tài qīng yuǎn ér shì zhī   mén qīng tiān hào   pān sāng ér pěng bái   lái   ruò fēi ruò dòng   fēi zhì shén zhì  
táng xīng bǎi sān shí yǒu zài   wèi huá yīn   huá rén wéi yān   lēi zhī   sòng shān   míng yàn rán   jiù diǎn xuán shèng   zhě xún shěng guó zhī ruò   zhī quē wén zhī yán   yǎng zhī tàn zhī   fěi rán zhuó shí wèi zhì yuē  
tiān zuò gāo shān   shè xiǎn 西 fāng zhì jīng wèi fēn   chuān yōng ér shāng mìng líng   jīng mài nǎi juàn   gāo zhǎng yuǎn zhí huò pōu zhú   huō ruò liè chuān kāi shān   tiān dòng chè huáng tài huá   ér shén fǎn   guà shí míng   shén fēi líng biàn huà   yǎo míng dào běn shēng   huà xíng tiān yán zāi   shān chuān níng duàn áo tiān shì wèi yān kuā gōng   zhī zōng líng zhǎng   xuán zhū lóng zōng jiè èr   tíng tíng gāo sǒng xiá yān pēn   yún bào huā pěng bǎi shén píng   wàn fēng cháo gǒng cháng shàng   yuè qún dòng xià shì zhòng shān   yóu miè měng bāng rén shì   yǒng liè zhān zhī zài qián   jiē yuè sān chuān yǒu jié   zhǎng miè