仙掌銘

唐代 獨孤及
陰陽開闔,元氣變化,泄為百川,凝為崇山,山川之作,與天地並,疑有真宰而未知屍其功者。有若巨靈贔屓,攘臂其間,左排首陽,右拓太華,絕地軸使中裂,坼山脊為兩道,然後導河而東,俾無有害,留此巨跡於峰之巔。後代揭厲於玄蹤者,聆其風而駭之,或謂詼詭不經,存而不議。 及以為學者拘其一域,則惑於余方。曾不知創宇宙,作萬象,月而日之,星而辰之,使輪轉環繞,箭馳風疾,可駭於俗有甚於此者。徒觀其陰騭無眹,未嘗駭焉。而巨靈特以有跡駭世,世果惑矣。天地有官,陰陽有藏,鍛煉六氣,作為萬形。形有不遂其性,氣有不達於物,則造物者取元精之和,合而散之,財而成之,如埏埴爐錘之為瓶為缶,為鉤為棘,規者矩者,大者細者,然則黃河、華岳之在六合,猶陶冶之有瓶缶鉤棘也。巨靈之作於自然,蓋萬化之一工也。天機冥動而聖功啟,元精密感而外物應。故有無跡之跡,介於石焉。可以見神行無方,妙用不測。彼管窺者乃循跡而求之,揣其所至於巨細之境,則道斯遠矣。 夫以手執大象,力持化權,指揮太極,蹴蹋顥氣,立乎無間,行乎無窮,則捩長河如措杯,擘太華若破塊,不足駭也。世人方以禹鑿龍門以導西河為神奇,可不為大哀乎?峨峨靈掌,仙指如畫,隱轔磅礴,上揮太清。遠而視之,如欲捫青天以掬皓露,攀扶桑而捧白日,不去不來,若飛若動,非至神曷以至此? 唐興百三十有八載,余尉於華陰,華人以為紀嶖嵫,勒之罘,頌嶧山,銘燕然,舊典也。玄聖巨跡,豈帝者巡省伐國之不若歟?其古之闕文以俟知言歟?仰之嘆之,斐然琢石為志。其詞曰: 天作高山,設險西方。至精未分,川壅而傷。帝命巨靈,經啟地脈。乃眷斯顧,高掌遠跖。砉如剖竹,騞若裂帛。川開山破,天動地坼。黃河太華,自此而辟。神返虛極,跡掛石壁。跡豈我名?神非我靈。變化翕忽,希夷杳冥。道本不生,化亦無形。天何言哉!山川以寧。斷鰲補天。世未睹焉。夸父愚公,莫知其蹤。屹彼靈掌,懸諸巃嵸。介二大都,亭亭高聳。霞赩煙噴,雲抱花捧。百神依憑,萬峰朝拱。長於上古,以閱群動。下視眾山,蜉蝣蠛蠓。彼邦人士,永揖遺烈。瞻之在前,如揭日月。三川有竭,此掌不滅。
yīn yáng kāi   yuán biàn huà   xiè wèi bǎi chuān   níng wèi chóng shān   shān chuān zhī zuò   tiān bìng   yǒu zhēn zǎi ér wèi zhī shī gōng zhě yǒu ruò líng   rǎng jiān   zuǒ pái shǒu yáng   yòu tuò tài huá   jué zhóu shǐ 使 zhōng liè   chè shān wèi liǎng dào   rán hòu dǎo ér dōng   yǒu hài   liú fēng zhī diān hòu dài jiē xuán zōng zhě   líng fēng ér hài zhī   huò wèi huī guǐ jīng   cún ér
wéi xué zhě   huò fāng céng zhī chuàng zhòu   zuò wàn xiàng   yuè ér zhī   xīng ér chén zhī   shǐ 使 lún zhuàn huán rào   jiàn chí fēng   hài yǒu shèn zhě guān yīn zhì zhèn   wèi cháng hài yān ér líng yǒu hài shì   shì guǒ huò tiān yǒu guān   yīn yáng yǒu cáng   duàn liàn liù   zuò wéi wàn xíng xíng yǒu suí xìng   yǒu   zào zhě yuán jīng zhī   ér sàn zhī   cái ér chéng zhī   shān zhí chuí zhī wèi píng wèi fǒu   wèi gōu wèi   guī zhě zhě   zhě zhě   rán huáng huá yuè zhī zài liù   yóu táo zhī yǒu píng fǒu gōu líng zhī zuò rán   gài wàn huà zhī gōng tiān míng dòng ér shèng gōng   yuán jīng gǎn ér wài yīng yǒu zhī   jiè shí yān jiàn shén xíng fāng   miào yòng guǎn kuī zhě nǎi xún ér qiú zhī   chuāi suǒ zhì zhī jìng   dào yuǎn
shǒu zhí xiàng   chí huà quán   zhǐ huī tài   hào   jiàn   xíng qióng   liè cháng cuò bēi   bāi tài huá ruò kuài   hài shì rén fāng záo lóng mén dǎo 西 wèi shén   wéi āi   é é líng zhǎng   xiān zhǐ huà   yǐn lín páng   shàng huī tài qīng yuǎn ér shì zhī   mén qīng tiān hào   pān sāng ér pěng bái   lái   ruò fēi ruò dòng   fēi zhì shén zhì  
táng xīng bǎi sān shí yǒu zài   wèi huá yīn   huá rén wéi yān   lēi zhī   sòng shān   míng yàn rán   jiù diǎn xuán shèng   zhě xún shěng guó zhī ruò   zhī quē wén zhī yán   yǎng zhī tàn zhī   fěi rán zhuó shí wèi zhì yuē  
tiān zuò gāo shān   shè xiǎn 西 fāng zhì jīng wèi fēn   chuān yōng ér shāng mìng líng   jīng mài nǎi juàn   gāo zhǎng yuǎn zhí huò pōu zhú   huō ruò liè chuān kāi shān   tiān dòng chè huáng tài huá   ér shén fǎn   guà shí míng   shén fēi líng biàn huà   yǎo míng dào běn shēng   huà xíng tiān yán zāi   shān chuān níng duàn áo tiān shì wèi yān kuā gōng   zhī zōng líng zhǎng   xuán zhū lóng zōng jiè èr   tíng tíng gāo sǒng xiá yān pēn   yún bào huā pěng bǎi shén píng   wàn fēng cháo gǒng cháng shàng   yuè qún dòng xià shì zhòng shān   yóu miè měng bāng rén shì   yǒng liè zhān zhī zài qián   jiē yuè sān chuān yǒu jié   zhǎng miè