图志歌

元代 黎崱
安南版图数千里,少是居民多山水。东邻合浦北宜邕,南抵占城西大理。 古来五岭号蛮夷,肇自陶唐有交阯。其在成周为越裳,重译曾来供白雉。 秦名象郡汉交州,九真日南接其地。汉初赵陀总雄据,乃命为王免诛徙。 继因高后禁关市,陀复怙强随僭伪。即称帝与中国仵,戕害边民严武备。 汉家自是起兵戈,每战无功罢力士。汉文修德不事武,释罪不诛封赵氏。 陀因感德称藩臣,遂使婴齐来入侍。方物珍奇岁贡输,传袭子孙给五世。 吕嘉谋叛暗兴兵,故杀其王并汉使。武皇一怒奋天戈,千里精兵扫凶秽。 路侯博德勇有谋,破越如同破竹势。分为九郡置官守,南越从兹国乃废。 中华闻化遍九州,渐教远人通礼义。光武初除新室难,未遑选擢南方使。 糜洽二女逞奸雄,娣名徵侧妹徵贰。招呼要党据南交,威服百蛮无与比。 侵边寇灭六十城,一立为王一为帅。堂堂汉将马伏波,苦战三年常切齿。 分军驱逐到玺溪,贼酋授首悉平治。广开汉界极天南,铜柱高标传汉史。 命官遣将镇其民,德政清新多惠施。至于士燮善抚绥,贵重一方人所念。 国政纷纷吴蜀在,争为壁垒陈交界。境入汉制宋齐梁,兴诛相承如一轨。 悠悠阅世迨隋唐,始号安南今乃是。张舟始作都护时,修筑罗城制军器。 高骈威信行在彼,此邦人人多慢易。咸通末岁中国乱,转运遐方肆骄恣。 吴权曲颢矫与杨,篡辱相争民力匮。宋初王氏始封王,丁绝转封黎与李。 李传九世一百年,嗣有陈王来袭位。泰平日久重儒风,礼乐衣冠略初似。 皇元一统自古无,德服万邦恩泽被。陈王纳款三十年,后嗣不道违上旨。 甲申假道征占城,令助军器供饷馈。居然逆命相抗衡,拒捍王师心怀异。 陈王子侄二三人,慕义来归沐恩赐。兴师伐罪出有名,千里鹰扬耀旗帜。 进兵数道会于交,势若雷云驰万骑。其王逃海匿山林,旁及无辜遭罪戾。 师还伏罪进表章,犀象玺珠常踵至。圣心荡荡念斯民,罢战休兵合天意。 南陲从此悉安然,亿万生灵蒙其庇。远人怀德自心归,天下为家当盛际。 小臣居沔拜皇恩,窃禄素餐心自愧。乘间缀缉旧所闻,写作《安南风土志》。
ān nán bǎn shù qiān   shǎo shì mín duō shān shuǐ dōng lín běi yōng   nán zhàn chéng 西
lái lǐng hào mán   zhào táo táng yǒu jiāo zhǐ zài chéng zhōu wèi yuè cháng   chóng céng lái gōng bái zhì
qín míng xiàng jùn hàn jiāo zhōu   jiǔ zhēn nán jiē hàn chū zhào tuó zǒng xióng   nǎi mìng wèi wáng miǎn zhū
yīn gāo hòu jìn guān shì   tuó qiáng suí jiàn wěi chēng zhōng guó   qiāng hài biān mín yán bèi
hàn jiā shì bīng   měi zhàn gōng shì hàn wén xiū shì   shì zuì zhū fēng zhào shì
tuó yīn gǎn chēng fān chén   suì shǐ 使 yīng lái shì fāng zhēn suì gòng shū   chuán sūn gěi shì
jiā móu pàn àn xīng bīng   shā wáng bìng hàn shǐ 使 huáng fèn tiān   qiān jīng bīng sǎo xiōng huì
hóu yǒng yǒu móu   yuè tóng zhú shì fēn wéi jiǔ jùn zhì guān shǒu   nán yuè cóng guó nǎi fèi
zhōng huá wén huà biàn jiǔ zhōu   jiàn jiào yuǎn rén tōng guāng chū chú xīn shì nán   wèi huáng xuǎn zhuó nán fāng shǐ 使
qià èr chěng jiān xióng   míng zhēng mèi zhēng èr zhāo hu yào dǎng nán jiāo   wēi bǎi mán
qīn biān kòu miè liù shí chéng   wèi wáng wèi shuài táng táng hàn jiāng   zhàn sān nián cháng qiè chǐ 齿
fēn jūn zhú dào   zéi qiú shòu shǒu píng zhì guǎng 广 kāi hàn jiè tiān nán   tóng zhù gāo biāo chuán hàn shǐ
mìng guān qiǎn jiàng zhèn mín   zhèng qīng xīn duō huì shī zhì shì xiè shàn suí   guì zhòng fāng rén suǒ niàn
guó zhèng fēn fēn shǔ zài   zhēng wèi lěi chén jiāo jiè jìng hàn zhì sòng liáng   xīng zhū xiāng chéng guǐ
yōu yōu yuè shì dài suí táng   shǐ hào ān nán jīn nǎi shì zhāng zhōu shǐ zuò shí   xiū zhù luó chéng zhì jūn
gāo pián wēi xìn xíng zài   bāng rén rén duō màn xián tōng suì zhōng guó luàn   zhuǎn yùn xiá fāng jiāo
quán hào jiǎo yáng   cuàn xiāng zhēng mín kuì sòng chū wáng shì shǐ fēng wáng   dīng jué zhuǎn fēng
chuán jiǔ shì bǎi nián   yǒu chén wáng lái wèi tài píng jiǔ zhòng fēng   yuè guān lüè chū shì
huáng yuán tǒng   wàn bāng ēn bèi chén wáng kuǎn sān shí nián   hòu dào wéi shàng zhǐ
jiǎ shēn jiǎ dào zhēng zhàn chéng   lìng zhù jūn gòng xiǎng kuì rán mìng xiāng kàng héng   hàn wáng shī xīn huái 怀
chén wáng zhí èr sān rén   lái guī ēn xīng shī zuì chū yǒu míng   qiān yīng yáng yào 耀 zhì
jìn bīng shǔ dào huì jiāo   shì ruò léi yún chí wàn wáng táo hǎi shān lín   páng zāo zuì
shī hái zuì jìn biǎo zhāng   xiàng zhū cháng zhǒng zhì shèng xīn dàng dàng niàn mín   zhàn xiū bīng tiān
nán chuí cóng ān rán   亿 wàn shēng líng méng yuǎn rén huái 怀 xīn guī   tiān xià wéi jiā dāng shèng
xiǎo chén miǎn bài huáng ēn   qiè cān xīn kuì chéng jiàn zhuì jiù suǒ wén   xiě zuò ān nán fēng zhì 》。