圖志歌

元代 黎崱
安南版圖數千里,少是居民多山水。東鄰合浦北宜邕,南抵占城西大理。 古來五嶺號蠻夷,肇自陶唐有交阯。其在成周為越裳,重譯曾來供白雉。 秦名象郡漢交州,九真日南接其地。漢初趙陀總雄據,乃命為王免誅徙。 繼因高后禁關市,陀復怙強隨僭偽。即稱帝與中國仵,戕害邊民嚴武備。 漢家自是起兵戈,每戰無功罷力士。漢文修德不事武,釋罪不誅封趙氏。 陀因感德稱藩臣,遂使嬰齊來入侍。方物珍奇歲貢輸,傳襲子孫給五世。 呂嘉謀叛暗興兵,故殺其王並漢使。武皇一怒奮天戈,千里精兵掃凶穢。 路侯博德勇有謀,破越如同破竹勢。分為九郡置官守,南越從茲國乃廢。 中華聞化遍九州,漸教遠人通禮義。光武初除新室難,未遑選擢南方使。 糜洽二女逞奸雄,娣名徵側妹徵貳。招呼要黨據南交,威服百蠻無與比。 侵邊寇滅六十城,一立為王一為帥。堂堂漢將馬伏波,苦戰三年常切齒。 分軍驅逐到璽溪,賊酋授首悉平治。廣開漢界極天南,銅柱高標傳漢史。 命官遣將鎮其民,德政清新多惠施。至於士燮善撫綏,貴重一方人所念。 國政紛紛吳蜀在,爭為壁壘陳交界。境入漢制宋齊梁,興誅相承如一軌。 悠悠閱世迨隋唐,始號安南今乃是。張舟始作都護時,修築羅城制軍器。 高駢威信行在彼,此邦人人多慢易。咸通末歲中國亂,轉運遐方肆驕恣。 吳權曲顥矯與楊,篡辱相爭民力匱。宋初王氏始封王,丁絕轉封黎與李。 李傳九世一百年,嗣有陳王來襲位。泰平日久重儒風,禮樂衣冠略初似。 皇元一統自古無,德服萬邦恩澤被。陳王納款三十年,後嗣不道違上旨。 甲申假道征占城,令助軍器供餉饋。居然逆命相抗衡,拒捍王師心懷異。 陳王子侄二三人,慕義來歸沐恩賜。興師伐罪出有名,千里鷹揚耀旗幟。 進兵數道會於交,勢若雷雲馳萬騎。其王逃海匿山林,旁及無辜遭罪戾。 師還伏罪進表章,犀象璽珠常踵至。聖心蕩盪念斯民,罷戰休兵合天意。 南陲從此悉安然,億萬生靈蒙其庇。遠人懷德自心歸,天下為家當盛際。 小臣居沔拜皇恩,竊祿素餐心自愧。乘間綴緝舊所聞,寫作《安南風土誌》。
ān nán bǎn shù qiān   shǎo shì mín duō shān shuǐ dōng lín běi yōng   nán zhàn chéng 西
lái lǐng hào mán   zhào táo táng yǒu jiāo zhǐ zài chéng zhōu wèi yuè cháng   chóng céng lái gōng bái zhì
qín míng xiàng jùn hàn jiāo zhōu   jiǔ zhēn nán jiē hàn chū zhào tuó zǒng xióng   nǎi mìng wèi wáng miǎn zhū
yīn gāo hòu jìn guān shì   tuó qiáng suí jiàn wěi chēng zhōng guó   qiāng hài biān mín yán bèi
hàn jiā shì bīng   měi zhàn gōng shì hàn wén xiū shì   shì zuì zhū fēng zhào shì
tuó yīn gǎn chēng fān chén   suì shǐ 使 yīng lái shì fāng zhēn suì gòng shū   chuán sūn gěi shì
jiā móu pàn àn xīng bīng   shā wáng bìng hàn shǐ 使 huáng fèn tiān   qiān jīng bīng sǎo xiōng huì
hóu yǒng yǒu móu   yuè tóng zhú shì fēn wéi jiǔ jùn zhì guān shǒu   nán yuè cóng guó nǎi fèi
zhōng huá wén huà biàn jiǔ zhōu   jiàn jiào yuǎn rén tōng guāng chū chú xīn shì nán   wèi huáng xuǎn zhuó nán fāng shǐ 使
qià èr chěng jiān xióng   míng zhēng mèi zhēng èr zhāo hu yào dǎng nán jiāo   wēi bǎi mán
qīn biān kòu miè liù shí chéng   wèi wáng wèi shuài táng táng hàn jiāng   zhàn sān nián cháng qiè chǐ
fēn jūn zhú dào   zéi qiú shòu shǒu píng zhì guǎng kāi hàn jiè tiān nán   tóng zhù gāo biāo chuán hàn shǐ
mìng guān qiǎn jiàng zhèn mín   zhèng qīng xīn duō huì shī zhì shì xiè shàn suí   guì zhòng fāng rén suǒ niàn
guó zhèng fēn fēn shǔ zài   zhēng wèi lěi chén jiāo jiè jìng hàn zhì sòng liáng   xīng zhū xiāng chéng guǐ
yōu yōu yuè shì dài suí táng   shǐ hào ān nán jīn nǎi shì zhāng zhōu shǐ zuò shí   xiū zhù luó chéng zhì jūn
gāo pián wēi xìn xíng zài   bāng rén rén duō màn xián tōng suì zhōng guó luàn   zhuǎn yùn xiá fāng jiāo
quán hào jiǎo yáng   cuàn xiāng zhēng mín kuì sòng chū wáng shì shǐ fēng wáng   dīng jué zhuǎn fēng
chuán jiǔ shì bǎi nián   yǒu chén wáng lái wèi tài píng jiǔ zhòng fēng   yuè guān lüè chū shì
huáng yuán tǒng   wàn bāng ēn bèi chén wáng kuǎn sān shí nián   hòu dào wéi shàng zhǐ
jiǎ shēn jiǎ dào zhēng zhàn chéng   lìng zhù jūn gòng xiǎng kuì rán mìng xiāng kàng héng   hàn wáng shī xīn huái
chén wáng zhí èr sān rén   lái guī ēn xīng shī zuì chū yǒu míng   qiān yīng yáng yào 耀 zhì
jìn bīng shǔ dào huì jiāo   shì ruò léi yún chí wàn wáng táo hǎi shān lín   páng zāo zuì
shī hái zuì jìn biǎo zhāng   xiàng zhū cháng zhǒng zhì shèng xīn dàng dàng niàn mín   zhàn xiū bīng tiān
nán chuí cóng ān rán   wàn shēng líng méng yuǎn rén huái xīn guī   tiān xià wéi jiā dāng shèng
xiǎo chén miǎn bài huáng ēn   qiè 祿 cān xīn kuì chéng jiàn zhuì jiù suǒ wén   xiě zuò ān nán fēng zhì 》。