天山歌

清代 洪亮吉
地脉至此断,天山已包天。日月何处栖,总挂青松巅。 穷冬棱棱朔风裂,雪复包山没山骨。峰形积古谁得窥,上有鸿蒙万年雪。 天山之石绿如玉,雪与石光皆染绿。半空石堕冰忽开,对面居然落飞瀑。 青松岗头鼠陆梁,一一竟欲餐天光。沿林弱雉飞不起,经月饱啖松花香。 人行山口雪没踪,山腹久已藏春风。始知灵境迥然异,气候顿与三霄通。 我谓长城不须筑,此险天教限沙漠。山南山北尔许长,瀚海黄河兹起伏。 他时逐客倘得还,置家亦象祁连山。控弦纵逊骡骑霍,投笔或似扶风班。 别家近已忘年载,日出沧溟倘家在。连峰偶一望东南,云气蒙蒙生腹背。 九州我昔历险夷,五岳顶上都标题。南条北条等闲尔,太乙太室输此奇。 君不见奇钟塞外天奚取,风力史人猛飞举。一峰缺处补一云,人欲出山云不许。
dì 地 mài 脉 zhì 至 cǐ 此 duàn 断   , tiān 天 shān 山 yǐ 已 bāo 包 tiān 天 rì 。 yuè 日 hé 月 chǔ 何 qī 处 zǒng 栖   , guà 总 qīng 挂 sōng 青 diān 松   巅   。
qióng 穷 dōng 冬 léng 棱 léng 棱 shuò 朔 fēng 风 liè 裂   , xuě 雪 fù 复 bāo 包 shān 山 méi 没 shān 山 gǔ 骨 fēng 。 xíng 峰 jī 形 gǔ 积 shuí 古 dé 谁 kuī 得 shàng 窥   , yǒu 上 hóng 有 méng 鸿 wàn 蒙 nián 万 xuě 年   雪   。
tiān 天 shān 山 zhī 之 shí 石 lǜ 绿 rú 如 yù 玉   , xuě 雪 yǔ 与 shí 石 guāng 光 jiē 皆 rǎn 染 lǜ 绿 bàn 。 kōng 半 shí 空 duò 石 bīng 堕 hū 冰 kāi 忽 duì 开   , miàn 对 jū 面 rán 居 luò 然 fēi 落 pù 飞   瀑   。
qīng 青 sōng 松 gǎng 岗 tóu 头 shǔ 鼠 lù 陆 liáng 梁   , yī 一 yī 一 jìng 竟 yù 欲 cān 餐 tiān 天 guāng 光 yán 。 lín 沿 ruò 林 zhì 弱 fēi 雉 bù 飞 qǐ 不 jīng 起   , yuè 经 bǎo 月 dàn 饱 sōng 啖 huā 松 xiāng 花   香   。
rén 人 xíng 行 shān 山 kǒu 口 xuě 雪 méi 没 zōng 踪   , shān 山 fù 腹 jiǔ 久 yǐ 已 cáng 藏 chūn 春 fēng 风 shǐ 。 zhī 始 líng 知 jìng 灵 jiǒng 境 rán 迥 yì 然 qì 异   , hòu 气 dùn 候 yǔ 顿 sān 与 xiāo 三 tōng 霄   通   。
wǒ 我 wèi 谓 cháng 长 chéng 城 bù 不 xū 须 zhù 筑   , cǐ 此 xiǎn 险 tiān 天 jiào 教 xiàn 限 shā 沙 mò 漠 shān 。 nán 山 shān 南 běi 山 ěr 北 xǔ 尔 cháng 许 hàn 长   , hǎi 瀚 huáng 海 hé 黄 zī 河 qǐ 兹 fú 起   伏   。
tā 他 shí 时 zhú 逐 kè 客 tǎng 倘 dé 得 hái 还   , zhì 置 jiā 家 yì 亦 xiàng 象 qí 祁 lián 连 shān 山 kòng 。 xián 控 zòng 弦 xùn 纵 luó 逊 qí 骡 huò 骑 tóu 霍   , bǐ 投 huò 笔 shì 或 fú 似 fēng 扶 bān 风   班   。
bié 别 jiā 家 jìn 近 yǐ 已 wàng 忘 nián 年 zǎi 载   , rì 日 chū 出 cāng 沧 míng 溟 tǎng 倘 jiā 家 zài 在 lián 。 fēng 连 ǒu 峰 yī 偶 wàng 一 dōng 望 nán 东 yún 南   , qì 云 méng 气 méng 蒙 shēng 蒙 fù 生 bèi 腹   背   。
jiǔ 九 zhōu 州 wǒ 我 xī 昔 lì 历 xiǎn 险 yí 夷   , wǔ 五 yuè 岳 dǐng 顶 shàng 上 dū 都 biāo 标 tí 题 nán 。 tiáo 南 běi 条 tiáo 北 děng 条 xián 等 ěr 闲 tài 尔   , yǐ 太 tài 乙 shì 太 shū 室 cǐ 输 qí 此   奇   。
jūn 君 bú 不 jiàn 见 qí 奇 zhōng 钟 sài 塞 wài 外 tiān 天 xī 奚 qǔ 取   , fēng 风 lì 力 shǐ 史 rén 人 měng 猛 fēi 飞 jǔ 举 yī 。 fēng 一 quē 峰 chù 缺 bǔ 处 yī 补 yún 一 rén 云   , yù 人 chū 欲 shān 出 yún 山 bù 云 xǔ 不   许   。