视民诗

唐代 柳宗元
帝视民情,匪幽匪明。惨或在腹,已如色声。亦无动威, 亦无止力。弗动弗止,惟民之极。帝怀民视,乃降明德, 乃生明翼。明翼者何?乃房乃杜。惟房与杜,实为民路。 乃定天子,乃开万国。万国既分,乃释蠹民,乃学与仕, 乃播与食,乃器与用,乃货与通。有作有迁,无迁无作。 士实荡荡,农实董董,工实蒙蒙,贾实融融。左右惟一, 出入惟同。摄仪以引,以遵以肆。其风既流,品物载休。 品物载休,惟天子守,乃二公之久。惟天子明, 乃二公之成。惟百辟正,乃二公之令。惟百辟谷, 乃二公之禄。二公行矣,弗敢忧纵。是获忧共, 二公居矣。弗敢泰止,是获泰已。既柔一德,四夷是则。 四夷是则,永怀不忒。
shì mín qíng   fěi yōu fěi míng cǎn huò zài   shēng dòng wēi  
zhǐ dòng zhǐ   wéi mín zhī huái 怀 mín shì   nǎi jiàng míng  
nǎi shēng míng míng zhě   nǎi fáng nǎi wéi fáng   shí wèi mín
nǎi dìng tiān   nǎi kāi wàn guó wàn guó fēn   nǎi shì mín   nǎi xué shì  
nǎi shí   nǎi yòng   nǎi huò tōng yǒu zuò yǒu qiān   qiān zuò
shì shí dàng dàng   nóng shí dǒng dǒng   gōng shí méng méng   jiǎ shí róng róng zuǒ yòu wéi  
chū wéi tóng shè yǐn   zūn fēng liú   pǐn zài xiū
pǐn zài xiū   wéi tiān shǒu   nǎi èr gōng zhī jiǔ wéi tiān míng  
nǎi èr gōng zhī chéng wéi bǎi zhèng   nǎi èr gōng zhī lìng wéi bǎi  
nǎi èr gōng zhī èr gōng xíng   gǎn yōu zòng shì huò yōu gòng  
èr gōng gǎn tài zhǐ   shì huò tài róu   shì
shì   yǒng huái 怀