視民詩

唐代 柳宗元
帝視民情,匪幽匪明。慘或在腹,已如色聲。亦無動威, 亦無止力。弗動弗止,惟民之極。帝懷民視,乃降明德, 乃生明翼。明翼者何?乃房乃杜。惟房與杜,實為民路。 乃定天子,乃開萬國。萬國既分,乃釋蠹民,乃學與仕, 乃播與食,乃器與用,乃貨與通。有作有遷,無遷無作。 士實蕩蕩,農實董董,工實蒙蒙,賈實融融。左右惟一, 出入惟同。攝儀以引,以遵以肆。其風既流,品物載休。 品物載休,惟天子守,乃二公之久。惟天子明, 乃二公之成。惟百辟正,乃二公之令。惟百辟穀, 乃二公之祿。二公行矣,弗敢憂縱。是獲憂共, 二公居矣。弗敢泰止,是獲泰已。既柔一德,四夷是則。 四夷是則,永懷不忒。
shì mín qíng   fěi yōu fěi míng cǎn huò zài   shēng dòng wēi  
zhǐ dòng zhǐ   wéi mín zhī huái mín shì   nǎi jiàng míng  
nǎi shēng míng míng zhě   nǎi fáng nǎi wéi fáng   shí wèi mín
nǎi dìng tiān   nǎi kāi wàn guó wàn guó fēn   nǎi shì mín   nǎi xué shì  
nǎi shí   nǎi yòng   nǎi huò tōng yǒu zuò yǒu qiān   qiān zuò
shì shí dàng dàng   nóng shí dǒng dǒng   gōng shí méng méng   jiǎ shí róng róng zuǒ yòu wéi  
chū wéi tóng shè yǐn   zūn fēng liú   pǐn zài xiū
pǐn zài xiū   wéi tiān shǒu   nǎi èr gōng zhī jiǔ wéi tiān míng  
nǎi èr gōng zhī chéng wéi bǎi zhèng   nǎi èr gōng zhī lìng wéi bǎi  
nǎi èr gōng zhī 祿 èr gōng xíng   gǎn yōu zòng shì huò yōu gòng  
èr gōng gǎn tài zhǐ   shì huò tài róu   shì
shì   yǒng huái