上致用院李同知论海舶

元代 熊禾
易经致民用,肇自羲农先。 耒耜既生聚,市易还懋迁。 公私不交病,本末无倒悬。 古人致主术,称物靡有偏。 厥初禹作贡,不但中邦田。 四海自锡贡,不惮来远边。 碣石来冀右,海岱青徐连。 东南并淮扬,亦自江海沿。 夫岂宝远物,有道归陶甄。 成周制国用,半在周官编。 虞衡与商贾,胡不末利捐。 艰难开国心,什一犹欲蠲。 裒益固有道,公功格皇天。 后儒不知学,说理多虚玄。 生财昧大道,民命是益朘。 管商一作俑,蠹弊贻千年。 渔盐尚抑末,奈何诱开阡。 怀清一以筑,茕独堪哀怜。 封君擅半赋,公私重熬煎。 寒机冻女手,汗粒赪农肩。 织衣不上体,舂粟不下咽。 伤哉力田家,欲说涕泪涟。 何如弃之去,逐末利百千。 矧此贾舶人,入海如登仙。 远穷象齿徼,深入骊珠渊。 大贝与南琛,错落万斛船。 取之人不伤,用之我何愆。 奈何昧轻重,屑屑穷算鞭。 锱铢较鹭股,漏网鱼吞船。 安得体国臣,为天掘玑璇。 上资国脉寿,下拯民瘼阗。 朝夕禹贡志,菲食甘胝胼。 九载不入门,千古孰与贤。 更想公旦心,待旦尤乾乾。 世俗吝与骄,曾不丝毫牵。 所以泰和治,常在虞周前。 此道久已亡,利欲充培埏。 岂曰治不及,曾是心无传。 明公中州杰,自是天分全。 问学甚充厚,愿力还精坚。 溥物功不劳,无欲心湛然。 维此一枢轴,实秉大化权。 利用六府修,制用九府圜。 古人不可作,得意皆蹄筌。 谁哉识治本,理此大化弦。 三代事寂寞,念之中心悁。 书生武夷客,偶此来海堧, 使者采风谣,诗歌寓惓惓。
jīng zhì mín yòng   zhào nóng xiān  
lěi shēng   shì hái mào qiān  
gōng jiāo bìng   běn dào xuán  
rén zhì zhǔ shù   chēng yǒu piān  
jué chū zuò gòng   dàn zhōng bāng tián  
hǎi gòng   dàn lái yuǎn biān  
jié shí lái yòu   hǎi dài qīng lián  
dōng nán bìng huái yáng   jiāng hǎi yán 沿  
bǎo yuǎn   yǒu dào guī táo zhēn  
chéng zhōu zhì guó yòng   bàn zài zhōu guān biān  
héng shāng   juān  
jiān nán kāi guó xīn   shí yóu juān  
póu yǒu dào   gōng gōng huáng tiān  
hòu zhī xué   shuō duō xuán  
shēng cái mèi dào   mín mìng shì zuī  
guǎn shāng zuò yǒng   qiān nián  
yán shàng   nài yòu kāi qiān  
huái 怀 qīng zhù   qióng kān āi lián  
fēng jūn shàn bàn   gōng zhòng áo jiān  
hán dòng shǒu   hàn chēng nóng jiān  
zhī shàng   chōng xià yàn  
shāng zāi tián jiā   shuō lèi lián  
zhī   zhú bǎi qiān  
shěn jiǎ rén   hǎi dēng xiān  
yuǎn qióng xiàng chǐ 齿 jiǎo   shēn zhū yuān  
bèi nán chēn   cuò luò wàn chuán  
zhī rén shāng   yòng zhī qiān  
nài mèi qīng zhòng   xiè xiè qióng suàn biān  
zhū jiào   lòu wǎng tūn chuán  
ān guó chén   wèi tiān jué xuán  
shàng guó mài shòu 寿   xià zhěng mín tián  
zhāo gòng zhì   fěi shí gān zhī pián  
jiǔ zài mén   qiān shú xián  
gèng xiǎng gōng dàn xīn   dài dàn yóu qián qián  
shì lìn jiāo   céng háo qiān  
suǒ tài zhì   cháng zài zhōu qián  
dào jiǔ wáng   chōng péi shān  
yuē zhì   céng shì xīn chuán  
míng gōng zhōng zhōu jié   shì tiān fèn quán  
wèn xué shén chōng hòu   yuàn hái jīng jiān  
gōng láo   xīn zhàn rán  
wéi shū zhóu   shí bǐng huà quán  
yòng liù xiū   zhì yòng jiǔ huán  
rén zuò   jiē quán  
shuí zāi shí zhì běn   huà xián  
sān dài shì   niàn zhī zhōng xīn yuān  
shū shēng   ǒu lái hǎi ruán  
shǐ 使 zhě cǎi fēng yáo   shī quán quán