上致用院李同知論海舶

元代 熊禾
易經致民用,肇自羲農先。 耒耜既生聚,市易還懋遷。 公私不交病,本末無倒懸。 古人致主術,稱物靡有偏。 厥初禹作貢,不但中邦田。 四海自錫貢,不憚來遠邊。 碣石來冀右,海岱青徐連。 東南並淮揚,亦自江海沿。 夫豈寶遠物,有道歸陶甄。 成周制國用,半在周官編。 虞衡與商賈,胡不末利捐。 艱難開國心,什一猶欲蠲。 裒益固有道,公功格皇天。 後儒不知學,說理多虛玄。 生財昧大道,民命是益朘。 管商一作俑,蠹弊貽千年。 漁鹽尚抑末,奈何誘開阡。 懷清一以築,煢獨堪哀憐。 封君擅半賦,公私重熬煎。 寒機凍女手,汗粒赬農肩。 織衣不上體,舂粟不下咽。 傷哉力田家,欲說涕淚漣。 何如棄之去,逐末利百千。 矧此賈舶人,入海如登仙。 遠窮象齒徼,深入驪珠淵。 大貝與南琛,錯落萬斛船。 取之人不傷,用之我何愆。 奈何昧輕重,屑屑窮算鞭。 錙銖較鷺股,漏網魚吞船。 安得體國臣,為天掘璣璇。 上資國脈壽,下拯民瘼闐。 朝夕禹貢志,菲食甘胝胼。 九載不入門,千古孰與賢。 更想公旦心,待旦尤乾乾。 世俗吝與驕,曾不絲毫牽。 所以泰和治,常在虞周前。 此道久已亡,利慾充培埏。 豈曰治不及,曾是心無傳。 明公中州傑,自是天分全。 問學甚充厚,願力還精堅。 溥物功不勞,無欲心湛然。 維此一樞軸,實秉大化權。 利用六府修,制用九府圜。 古人不可作,得意皆蹄筌。 誰哉識治本,理此大化弦。 三代事寂寞,念之中心悁。 書生武夷客,偶此來海堧, 使者採風謠,詩歌寓惓惓。
jīng zhì mín yòng   zhào nóng xiān  
lěi shēng   shì hái mào qiān  
gōng jiāo bìng   běn dào xuán  
rén zhì zhǔ shù   chēng yǒu piān  
jué chū zuò gòng   dàn zhōng bāng tián  
hǎi gòng   dàn lái yuǎn biān  
jié shí lái yòu   hǎi dài qīng lián  
dōng nán bìng huái yáng   jiāng hǎi yán 沿  
bǎo yuǎn   yǒu dào guī táo zhēn  
chéng zhōu zhì guó yòng   bàn zài zhōu guān biān  
héng shāng   juān  
jiān nán kāi guó xīn   shí yóu juān  
póu yǒu dào   gōng gōng huáng tiān  
hòu zhī xué   shuō duō xuán  
shēng cái mèi dào   mín mìng shì zuī  
guǎn shāng zuò yǒng   qiān nián  
yán shàng   nài yòu kāi qiān  
huái qīng zhù   qióng kān āi lián  
fēng jūn shàn bàn   gōng zhòng áo jiān  
hán dòng shǒu   hàn chēng nóng jiān  
zhī shàng   chōng xià yàn  
shāng zāi tián jiā   shuō lèi lián  
zhī   zhú bǎi qiān  
shěn jiǎ rén   hǎi dēng xiān  
yuǎn qióng xiàng chǐ jiǎo   shēn zhū yuān  
bèi nán chēn   cuò luò wàn chuán  
zhī rén shāng   yòng zhī qiān  
nài mèi qīng zhòng   xiè xiè qióng suàn biān  
zhū jiào   lòu wǎng tūn chuán  
ān guó chén   wèi tiān jué xuán  
shàng guó mài shòu   xià zhěng mín tián  
zhāo gòng zhì   fěi shí gān zhī pián  
jiǔ zài mén   qiān shú xián  
gèng xiǎng gōng dàn xīn   dài dàn yóu qián qián  
shì lìn jiāo   céng háo qiān  
suǒ tài zhì   cháng zài zhōu qián  
dào jiǔ wáng   chōng péi shān  
yuē zhì   céng shì xīn chuán  
míng gōng zhōng zhōu jié   shì tiān fèn quán  
wèn xué shén chōng hòu   yuàn hái jīng jiān  
gōng láo   xīn zhàn rán  
wéi shū zhóu   shí bǐng huà quán  
yòng liù xiū   zhì yòng jiǔ huán  
rén zuò   jiē quán  
shuí zāi shí zhì běn   huà xián  
sān dài shì   niàn zhī zhōng xīn yuān  
shū shēng   ǒu lái hǎi ruán  
shǐ 使 zhě cǎi fēng yáo   shī quán quán