日蚀诗

元代 王恽
至元十四载,维龙集丁丑。孟冬丙辰朔,诘旦阴风吼。 朝家有移告,日蚀百司守。伐鼓币用社,庶啬鬨奔走。 都城十万家,竟日喧釜缶。壮于田单兵,声势助冲掊。 盎水观日景,占刻入午辰。阳精从西亏,若有物噬吞。 初看偃珥玦,再睹已半轮。终风转蓬勃,天影惨以昏。 斯须食之既,阳光蔀无垠。始似昏晕镜,久乃挂铁钲。 团团溢阴影,环轮玉为绳。晴天朗昼藏厚夜,九衢草草人面青。 众宿不多出,争光见三星。只愁六凿浑沌死,苍生百万沦幽冥。 盼盼向申正,轮圆复其明。炷香再拜立前庑,心魄动荡久尚惊。 邻翁行年八十一,如此灾变见未曾。我问长老说,日月中有乌兔精。 顾兔固微物,性狡阴邪萌。人间三窟厌不处,缘云入月为家庭。 太阳养火乌,赫赫森神兵。词内祝融家,渴饮咸池泠。 三足利钩戟,炬火燃两睛。婪婪铁作喙,啄云下开变阴晴。 曜灵壮汝觜与距,外侮有犯乌维凭。六龙顿辔或少轫,知有神物拥护终是阴为惩。 不然日围千里不一蓄,栖尔其内将何营?及兹阴精盛,所历乖常经。 阳乌虽神力寡弱,势重不敌从侵凌。避集扶桑枝,噤缩潜威灵。 想当既厄时,如何炎官赤熛不率其徒来助势与声。 彤幢绛天鼓雷霆,振乌挟日腾两翮,火吻喷薄摧阴凝。 逐兔入月胁,隐伏跧其形。朴朔知所惧,弥离黯光晶。 含章合玄度,安曜周八纮。天公此两目,万古更不盲。 嗟予既匪羲和官,区区空抱倾阳诚。天高不可阶,此事难具陈。 作诗拟月蚀,欲见此志终或伸。卢仝抚掌韩愈笑,吾等狂德君其邻。
zhì yuán shí zài   wéi lóng dīng chǒu mèng dōng bǐng chén shuò jié   dàn yīn fēng hǒu    
cháo jiā yǒu gào   shí bǎi shǒu yòng shè shù   hòng bēn zǒu    
chéng shí wàn jiā   jìng xuān fǒu zhuàng tián dān bīng shēng   shì zhù chōng póu    
àng shuǐ guān jǐng   zhàn chén yáng jīng cóng kuī 西 ruò   yǒu shì tūn    
chū kàn yǎn ěr jué   zài bàn lún zhōng fēng zhuǎn péng tiān   yǐng cǎn hūn    
shí zhī   yáng guāng yín shǐ shì hūn yūn jìng jiǔ   nǎi guà tiě zhēng    
tuán tuán yīn yǐng   huán lún wèi shéng qíng tiān lǎng zhòu cáng hòu jiǔ   cǎo cǎo rén miàn qīng    
zhòng 宿 duō chū   zhēng guāng jiàn sān xīng zhǐ chóu liù záo hùn dùn cāng   shēng bǎi wàn lún yōu míng    
pàn pàn xiàng shēn zhèng   lún yuán míng zhù xiāng zài bài qián xīn   dòng dàng jiǔ shàng jīng    
lín wēng xíng nián shí   zāi biàn jiàn wèi céng wèn zhǎng lǎo shuō   yuè zhōng yǒu jīng    
wēi   xìng jiǎo yīn xié méng rén jiān sān yàn chǔ yuán   yún yuè wèi jiā tíng    
tài yang yǎng huǒ   sēn shén bīng nèi zhù róng jiā   yǐn xián chí líng    
sān gōu   huǒ rán liǎng jīng lán lán tiě zuò huì zhuó   yún xià kāi biàn yīn qíng    
yào líng zhuàng   wài yǒu fàn wéi píng liù lóng dùn pèi huò shǎo rèn zhī   yǒu shén yōng zhōng shì yīn wèi chéng    
rán wéi qiān   ěr nèi jiāng yíng   yīn jīng shèng   suǒ guāi cháng jīng  
yáng suī shén guǎ ruò   shì zhòng cóng qīn líng sāng zhī jìn   suō qián wēi líng    
xiǎng dāng è shí   yán guān chì biāo lái zhù shì shēng  
tóng zhuàng jiàng tiān léi tíng   zhèn jiā téng liǎng   huǒ wěn pēn cuī yīn níng  
zhú yuè xié   yǐn quán xíng shuò zhī suǒ   àn guāng jīng    
hán zhāng xuán   ān yào zhōu hóng tiān gōng liǎng wàn   gèng máng    
jiē fěi guān   kōng bào qīng yáng chéng tiān gāo jiē   shì nán chén    
zuò shī yuè shí   jiàn zhì zhōng huò shēn tóng zhǎng hán xiào   děng kuáng jūn lín