日蝕詩

元代 王惲
至元十四載,維龍集丁丑。孟冬丙辰朔,詰旦陰風吼。 朝家有移告,日蝕百司守。伐鼓幣用社,庶嗇鬨奔走。 都城十萬家,竟日喧釜缶。壯于田單兵,聲勢助沖掊。 盎水觀日景,占刻入午辰。陽精從西虧,若有物噬吞。 初看偃珥玦,再睹已半輪。終風轉蓬勃,天影慘以昏。 斯須食之既,陽光蔀無垠。始似昏暈鏡,久乃掛鐵鉦。 團團溢陰影,環輪玉為繩。晴天朗晝藏厚夜,九衢草草人面青。 眾宿不多出,爭光見三星。只愁六鑿渾沌死,蒼生百萬淪幽冥。 盼盼向申正,輪圓復其明。炷香再拜立前廡,心魄動盪久尚驚。 鄰翁行年八十一,如此災變見未曾。我問長老說,日月中有烏兔精。 顧兔固微物,性狡陰邪萌。人間三窟厭不處,緣雲入月為家庭。 太陽養火烏,赫赫森神兵。詞內祝融家,渴飲咸池泠。 三足利鉤戟,炬火燃兩睛。婪婪鐵作喙,啄雲下開變陰晴。 曜靈壯汝觜與距,外侮有犯烏維憑。六龍頓轡或少軔,知有神物擁護終是陰為懲。 不然日圍千里不一蓄,棲爾其內將何營?及茲陰精盛,所歷乖常經。 陽烏雖神力寡弱,勢重不敵從侵凌。避集扶桑枝,噤縮潛威靈。 想當既厄時,如何炎官赤熛不率其徒來助勢與聲。 彤幢絳天鼓雷霆,振烏挾日騰兩翮,火吻噴薄摧陰凝。 逐兔入月脅,隱伏跧其形。朴朔知所懼,彌離黯光晶。 含章合玄度,安曜周八紘。天公此兩目,萬古更不盲。 嗟予既匪羲和官,區區空抱傾陽誠。天高不可階,此事難具陳。 作詩擬月蝕,欲見此志終或伸。盧仝撫掌韓愈笑,吾等狂德君其鄰。
zhì yuán shí zài   wéi lóng dīng chǒu mèng dōng bǐng chén shuò jié   dàn yīn fēng hǒu    
cháo jiā yǒu gào   shí bǎi shǒu yòng shè shù   hòng bēn zǒu    
chéng shí wàn jiā   jìng xuān fǒu zhuàng tián dān bīng shēng   shì zhù chōng póu    
àng shuǐ guān jǐng   zhàn chén yáng jīng cóng kuī 西 ruò   yǒu shì tūn    
chū kàn yǎn ěr jué   zài bàn lún zhōng fēng zhuǎn péng tiān   yǐng cǎn hūn    
shí zhī   yáng guāng yín shǐ shì hūn yūn jìng jiǔ   nǎi guà tiě zhēng    
tuán tuán yīn yǐng   huán lún wèi shéng qíng tiān lǎng zhòu cáng hòu jiǔ   cǎo cǎo rén miàn qīng    
zhòng 宿 duō chū   zhēng guāng jiàn sān xīng zhǐ chóu liù záo hùn dùn cāng   shēng bǎi wàn lún yōu míng    
pàn pàn xiàng shēn zhèng   lún yuán míng zhù xiāng zài bài qián xīn   dòng dàng jiǔ shàng jīng    
lín wēng xíng nián shí   zāi biàn jiàn wèi céng wèn zhǎng lǎo shuō   yuè zhōng yǒu jīng    
wēi   xìng jiǎo yīn xié méng rén jiān sān yàn chǔ yuán   yún yuè wèi jiā tíng    
tài yang yǎng huǒ   sēn shén bīng nèi zhù róng jiā   yǐn xián chí líng    
sān gōu   huǒ rán liǎng jīng lán lán tiě zuò huì zhuó   yún xià kāi biàn yīn qíng    
yào líng zhuàng   wài yǒu fàn wéi píng liù lóng dùn pèi huò shǎo rèn zhī   yǒu shén yōng zhōng shì yīn wèi chéng    
rán wéi qiān   ěr nèi jiāng yíng   yīn jīng shèng   suǒ guāi cháng jīng  
yáng suī shén guǎ ruò   shì zhòng cóng qīn líng sāng zhī jìn   suō qián wēi líng    
xiǎng dāng è shí   yán guān chì biāo lái zhù shì shēng  
tóng zhuàng jiàng tiān léi tíng   zhèn jiā téng liǎng   huǒ wěn pēn cuī yīn níng  
zhú yuè xié   yǐn quán xíng shuò zhī suǒ   àn guāng jīng    
hán zhāng xuán   ān yào zhōu hóng tiān gōng liǎng wàn   gèng máng    
jiē fěi guān   kōng bào qīng yáng chéng tiān gāo jiē   shì nán chén    
zuò shī yuè shí   jiàn zhì zhōng huò shēn tóng zhǎng hán xiào   děng kuáng jūn lín