虔州八境图八首(〔原无引,据它本补。〕)

宋代 苏轼
《南康八境图》者,太守孔君之所作也,君既作石城,即其城上楼观台榭之所见而作是图也。 东望七闽,南望五岭,览群山之参差,俯章贡之奔流,云烟出没,草木蕃丽,邑屋相望,鸡犬之声相闻。 观此图也,可以茫然而思,粲然而笑,嘅然而叹矣。 苏子曰:此南康之一境也,何従而八乎?所自观之者异也。 且子不见夫日乎,其旦如盘,其中如珠,其夕如破璧,此岂三日也哉。 苟知夫境之为八也,则凡寒暑、朝夕、雨旸、晦冥之异,坐作、行立、哀乐、喜怒之变,接于吾目而感于吾心者,有不可胜数者矣,岂特八乎。 如知夫八之出乎一也,则夫四海之外,诙诡谲怪,《禹贡》之所书,邹衍之所谈,相如之所赋,虽至千万未有不一者也。 后之君子,必将有感于斯焉。 乃作诗八章,题之图上。 坐看奔湍绕石楼,使君高会百无忧。 三犀窃鄙秦太守,八咏聊同沈隐侯。 涛头寂寞打城还,章贡台前暮霭寒。 倦客登临无限思,孤云落日是长安。 白鹊楼前翠作堆,萦云岭路若为开。 故人应在千山外,不寄梅花远信来。 朱楼深处日微明,皂盖归时酒半醒。 薄暮渔樵人去尽,碧溪青嶂绕螺亭。 使君那暇日参禅,一望丛林一怅然。 成佛莫教灵运后,着鞭従使祖生先。 却従尘外望尘中,无限楼台烟雨濛。 山水照人迷向背,只寻孤塔认西东。 烟云缥缈郁孤台,积翠浮空雨半开。 想见之罘观海市,绛宫明灭是蓬莱。 回峰乱嶂郁参差,云外高人世得知。 谁向空山弄明月,山中木客解吟诗。
nán kāng jìng zhě tài shǒu   kǒng jūn zhī suǒ zuò jūn   zuò shí chéng   chéng shàng lóu guàn tái xiè zhī suǒ jiàn ér zuò shì      
dōng wàng mǐn   nán wàng lǐng   lǎn qún shān zhī cēn   zhāng gòng zhī bēn liú   yún yān chū   cǎo fān   xiāng wàng   quǎn zhī shēng xiāng wén  
guān   máng rán ér   càn rán ér xiào   kǎi rán ér tàn  
yuē   nán kāng zhī jìng   cóng ér   suǒ guān zhī zhě  
qiě zi jiàn   dàn pán   zhōng zhū     sān zāi  
gǒu zhī jìng zhī wèi   fán hán shǔ zhāo yáng huì míng zhī zuò zuò xíng   āi yuè zhī biàn jiē ér gǎn   xīn zhě yǒu shèng shǔ zhě                  
zhī zhī chū   hǎi zhī wài   huī guǐ jué guài   gòng zhī suǒ shū zōu yǎn   zhī suǒ tán xiàng   zhī suǒ suī zhì   qiān wàn wèi yǒu zhě      
hòu zhī jūn zi   jiāng yǒu gǎn yān  
nǎi zuò shī zhāng   zhī shàng  
zuò kàn bēn tuān rào shí lóu   shǐ 使 jūn gāo huì bǎi yōu  
sān qiè qín tài shǒu   yǒng liáo tóng shěn yǐn hòu  
tāo tóu chéng hái   zhāng gòng tái qián ǎi hán  
juàn dēng lín xiàn   yún luò shì cháng ān  
bái què lóu qián cuì zuò duī   yíng yún lǐng ruò wéi kāi  
rén yīng zài qiān shān wài   méi huā yuǎn xìn lái  
zhū lóu shēn chù wēi míng   zào gài guī shí jiǔ bàn xǐng  
qiáo rén jǐn   qīng zhàng rào luó tíng  
shǐ 使 jūn xiá cān chán   wàng cóng lín chàng rán  
chéng jiào líng yùn hòu   zhuó biān cóng shǐ 使 shēng xiān  
què cóng chén wài wàng chén zhōng   xiàn lóu tái yān méng  
shān shuǐ zhào rén xiàng bèi   zhǐ xún rèn 西 dōng  
yān yún piāo miǎo tái   cuì kōng bàn kāi  
xiǎng jiàn zhī guān hǎi shì   jiàng gōng míng miè shì péng lái  
huí fēng luàn zhàng cēn   yún wài gāo rén shì zhī  
shuí xiàng kōng shān nòng míng yuè   shān zhōng jiě yín shī