虔州八境圖八首(〔原無引,據它本補。〕)

宋代 蘇軾
《南康八境圖》者,太守孔君之所作也,君既作石城,即其城上樓觀台榭之所見而作是圖也。 東望七閩,南望五嶺,覽群山之參差,俯章貢之奔流,雲煙出沒,草木蕃麗,邑屋相望,雞犬之聲相聞。 觀此圖也,可以茫然而思,粲然而笑,嘅然而嘆矣。 蘇子曰:此南康之一境也,何従而八乎?所自觀之者異也。 且子不見夫日乎,其旦如盤,其中如珠,其夕如破璧,此豈三日也哉。 苟知夫境之為八也,則凡寒暑、朝夕、雨暘、晦冥之異,坐作、行立、哀樂、喜怒之變,接於吾目而感於吾心者,有不可勝數者矣,豈特八乎。 如知夫八之出乎一也,則夫四海之外,詼詭譎怪,《禹貢》之所書,鄒衍之所談,相如之所賦,雖至千萬未有不一者也。 後之君子,必將有感於斯焉。 乃作詩八章,題之圖上。 坐看奔湍繞石樓,使君高會百無憂。 三犀竊鄙秦太守,八詠聊同沈隱侯。 濤頭寂寞打城還,章貢台前暮靄寒。 倦客登臨無限思,孤雲落日是長安。 白鵲樓前翠作堆,縈雲嶺路若為開。 故人應在千山外,不寄梅花遠信來。 朱樓深處日微明,皂蓋歸時酒半醒。 薄暮漁樵人去盡,碧溪青嶂繞螺亭。 使君那暇日參禪,一望叢林一悵然。 成佛莫教靈運後,著鞭従使祖生先。 卻従塵外望塵中,無限樓台煙雨濛。 山水照人迷向背,只尋孤塔認西東。 煙雲縹緲郁孤台,積翠浮空雨半開。 想見之罘觀海市,絳宮明滅是蓬萊。 回峰亂嶂郁參差,雲外高人世得知。 誰向空山弄明月,山中木客解吟詩。
nán kāng jìng zhě tài shǒu   kǒng jūn zhī suǒ zuò jūn   zuò shí chéng   chéng shàng lóu guàn tái xiè zhī suǒ jiàn ér zuò shì      
dōng wàng mǐn   nán wàng lǐng   lǎn qún shān zhī cēn   zhāng gòng zhī bēn liú   yún yān chū   cǎo fān   xiāng wàng   quǎn zhī shēng xiāng wén  
guān   máng rán ér   càn rán ér xiào   kǎi rán ér tàn  
yuē   nán kāng zhī jìng   cóng ér   suǒ guān zhī zhě  
qiě zi jiàn   dàn pán   zhōng zhū     sān zāi  
gǒu zhī jìng zhī wèi   fán hán shǔ zhāo yáng huì míng zhī zuò zuò xíng   āi yuè zhī biàn jiē ér gǎn   xīn zhě yǒu shèng shǔ zhě                  
zhī zhī chū   hǎi zhī wài   huī guǐ jué guài   gòng zhī suǒ shū zōu yǎn   zhī suǒ tán xiàng   zhī suǒ suī zhì   qiān wàn wèi yǒu zhě      
hòu zhī jūn zi   jiāng yǒu gǎn yān  
nǎi zuò shī zhāng   zhī shàng  
zuò kàn bēn tuān rào shí lóu   shǐ 使 jūn gāo huì bǎi yōu  
sān qiè qín tài shǒu   yǒng liáo tóng shěn yǐn hòu  
tāo tóu chéng hái   zhāng gòng tái qián ǎi hán  
juàn dēng lín xiàn   yún luò shì cháng ān  
bái què lóu qián cuì zuò duī   yíng yún lǐng ruò wéi kāi  
rén yīng zài qiān shān wài   méi huā yuǎn xìn lái  
zhū lóu shēn chù wēi míng   zào gài guī shí jiǔ bàn xǐng  
qiáo rén jǐn   qīng zhàng rào luó tíng  
shǐ 使 jūn xiá cān chán   wàng cóng lín chàng rán  
chéng jiào líng yùn hòu   zhuó biān cóng shǐ 使 shēng xiān  
què cóng chén wài wàng chén zhōng   xiàn lóu tái yān méng  
shān shuǐ zhào rén xiàng bèi   zhǐ xún rèn 西 dōng  
yān yún piāo miǎo tái   cuì kōng bàn kāi  
xiǎng jiàn zhī guān hǎi shì   jiàng gōng míng miè shì péng lái  
huí fēng luàn zhàng cēn   yún wài gāo rén shì zhī  
shuí xiàng kōng shān nòng míng yuè   shān zhōng jiě yín shī