橘荒叹

明代 王鏊
我行洞庭野,万木皆葳蕤。就中柑与橘,立死无孑遗。 借问何以然,野老为予说。前年与今年,山中天大雪。 自冬徂新春,冰冻太湖彻。洞庭苦无田,种橘充田租。 霜馀树树金,寄此万木奴。悠悠彼苍天,三白望为瑞。 如何为橘灾,斩伐如剑利。饤饾索宾筵,贡篚缺王事。 曾闻后皇树,不过淮之郊。他处岂独无,洞庭号珍苞。 衢州徒菌蠢,湘潭亦寥梢。地气信有偏,天灾曷仍遭。 物贵固难成,难成复易槁。遂令洞庭人,为计恨不早。 从今原隰间,只种桑与枣。
wǒ 我 xíng 行 dòng 洞 tíng 庭 yě 野   , wàn 万 mù 木 jiē 皆 wēi 葳 ruí 蕤 jiù 。 zhōng 就 gān 中 yǔ 柑 jú 与 lì 橘   , sǐ 立 wú 死 jié 无 yí 孑   遗   。
jiè 借 wèn 问 hé 何 yǐ 以 rán 然   , yě 野 lǎo 老 wèi 为 yǔ 予 shuō 说 qián 。 nián 前 yǔ 年 jīn 与 nián 今 shān 年   , zhōng 山 tiān 中 dà 天 xuě 大   雪   。
zì 自 dōng 冬 cú 徂 xīn 新 chūn 春   , bīng 冰 dòng 冻 tài 太 hú 湖 chè 彻 dòng 。 tíng 洞 kǔ 庭 wú 苦 tián 无 zhǒng 田   , jú 种 chōng 橘 tián 充 zū 田   租   。
shuāng 霜 yú 馀 shù 树 shù 树 jīn 金   , jì 寄 cǐ 此 wàn 万 mù 木 nú 奴 yōu 。 yōu 悠 bǐ 悠 cāng 彼 tiān 苍 sān 天   , bái 三 wàng 白 wèi 望 ruì 为   瑞   。
rú 如 hé 何 wéi 为 jú 橘 zāi 灾   , zhǎn 斩 fá 伐 rú 如 jiàn 剑 lì 利 dìng 。 dòu 饤 suǒ 饾 bīn 索 yán 宾 gòng 筵   , fěi 贡 quē 篚 wáng 缺 shì 王   事   。
céng 曾 wén 闻 hòu 后 huáng 皇 shù 树   , bù 不 guò 过 huái 淮 zhī 之 jiāo 郊 tā 。 chǔ 他 qǐ 处 dú 岂 wú 独 dòng 无   , tíng 洞 hào 庭 zhēn 号 bāo 珍   苞   。
qú 衢 zhōu 州 tú 徒 jūn 菌 chǔn 蠢   , xiāng 湘 tán 潭 yì 亦 liáo 寥 shāo 梢 dì 。 qì 地 xìn 气 yǒu 信 piān 有 tiān 偏   , zāi 天 hé 灾 réng 曷 zāo 仍   遭   。
wù 物 guì 贵 gù 固 nán 难 chéng 成   , nán 难 chéng 成 fù 复 yì 易 gǎo 槁 suì 。 lìng 遂 dòng 令 tíng 洞 rén 庭 wèi 人   , jì 为 hèn 计 bù 恨 zǎo 不   早   。
cóng 从 jīn 今 yuán 原 xí 隰 jiān 间   , zhǐ 只 zhǒng 种 sāng 桑 yǔ 与 zǎo 枣   。