和子由记园中草木十一首

宋代 苏轼
煌煌帝王都,赫赫走群彦。 嗟汝独何为,闭门观物变。 微物岂足观,汝独观不倦。 牵牛与葵蓼,采摘入诗卷。 吾闻东山傅,置酒携燕婉。 富贵未能忘,声色聊自遣。 汝今又不然,时节看瓜蔓。 怀宝自足珍,艺兰那计畹。 吾归于汝处,慎勿嗟岁晚。 荒园无数亩,草木动成林。 春阳一已敷,妍丑各自矜。 蒲萄虽满架,困倒不能任。 可怜病石榴,花如破红襟。 葵花虽粲粲,蒂浅不胜簪。 丛蓼晚可喜,轻红随秋深。 物生感时节,此理等废兴。 飘零不自由,盛亦非汝能。 江湖不可到,移植苦勤劬。 安得双野鸭,飞来成画图。 种柏待其成,柏成人亦老。 不如种丛篲,春种秋可倒。 阴阳不择物,美恶随意造。 柏生何苦艰,似亦费天巧。 天工巧有几,肯尽为汝耗。 君看藜与藿,生意常草草。 萱草虽微花,孤秀自能拔。 亭亭乱叶中,一一芳心插。 牵牛独何畏,诘曲自牙蘖。 走寻荆与榛,如有宿昔约。 南斋读书处,乱翠晓如泼。 偏工贮秋雨,岁岁坏篱落。 芦笋初似竹,稍开叶如蒲。 方春节抱甲,渐老根生须。 不爱当夏绿,爱此及秋枯。 黄叶倒风雨,白花摇。 行乐惜芳晨,秋风常苦早。 谁知念离别,喜见秋瓜老。 秋瓜感霜霰,茎叶飒已槁。 宦游归无时,身若马系早。 悲鸣念千里,耿耿志空抱。 多忧竟何为,使汝玄发缟。 官舍有丛竹,结根问囚厅。 下为人所径,上密不容钉。 殷勤戒吏卒,插棘护中庭。 远砌忽坟裂,走鞭瘦竛竮。 我常携枕簟,来此荫寒青。 日暮不能去,卧听窗风泠。 芎藭生蜀道,白芷来江南。 漂流到关辅,犹不失芳甘。 濯濯翠径满,愔愔清露涵。 及其未花实,可以资筐篮。 秋节忽已老,苦寒非所堪。 劚根取其实,对此微物惭。 自我来关辅,南山得再游。 山中亦何有,草木媚深幽。 菖蒲人不识,生此乱石沟。 山高霜雪苦,苗叶不得抽。 下有千岁根,蹙缩如蟠虬。 长为鬼神守,德薄安敢偷。 我归自南山,山翠犹在目。 心随白云去,梦绕山之麓。 汝従何方来,笑齿粲如玉。 探怀出新诗,秀语夺山绿。 觉来已茫昧,但记说秋菊。 有如采樵子,入洞听琴筑。 归来写遗声,犹胜人间曲。 (八月十一日夜宿府学,方和此诗,梦与弟游南山,出诗数十篇,梦中甚爱之。 乃觉唯记一句云蟋蟀悲秋菊。 )野菊生秋涧,芳心空自知。 无人惊岁晚,唯有暗蛩悲。 花开涧水上,花落涧水湄。 菊衰蛩亦蛰,与汝岁相期。 楚客方多感,秋风咏江篱。 落英不满掬,何以慰朝饥。
huáng huáng wáng dōu   zǒu qún yàn  
jiē wéi   mén guān biàn  
wēi guān   guān juàn  
qiān niú kuí liǎo   cǎi zhāi shī juàn  
wén dōng shān   zhì jiǔ xié yàn wǎn  
guì wèi néng wàng   shēng liáo qiǎn  
jīn yòu rán   shí jié kàn guā wàn  
huái 怀 bǎo zhēn   lán wǎn  
guī chù   shèn jiē suì wǎn  
huāng yuán shù   cǎo dòng chéng lín  
chūn yáng   yán chǒu jīn  
táo suī mǎn jià   kùn dào néng rèn  
lián bìng shí liú   huā hóng jīn  
kuí huā suī càn càn   qiǎn shèng zān  
cóng liǎo wǎn   qīng hóng suí qiū shēn  
shēng gǎn shí jié   děng fèi xīng  
piāo líng yóu   shèng fēi néng  
jiāng dào   zhí qín  
ān shuāng   fēi lái chéng huà  
zhǒng bǎi dài chéng   bǎi chéng rén lǎo  
zhǒng cóng huì   chūn zhòng qiū dào  
yīn yáng   měi è suí zào  
bǎi shēng jiān   shì fèi tiān qiǎo  
tiān gōng qiǎo yǒu   kěn jǐn wèi hào  
jūn kàn huò   shēng cháng cǎo cǎo  
xuān cǎo suī wēi huā   xiù néng  
tíng tíng luàn xié zhōng   fāng xīn chā  
qiān niú wèi   jié niè  
zǒu xún jīng zhēn   yǒu 宿 yuē  
nán zhāi shū chù   luàn cuì xiǎo  
piān gōng zhù qiū   suì suì huài luò  
sǔn chū shì zhú   shāo kāi  
fāng chūn jié bào jiǎ   jiàn lǎo gēn shēng  
ài dāng xià 绿   ài qiū  
huáng dào fēng   bái huā yáo  
xíng fāng chén   qiū fēng cháng zǎo  
shéi zhī niàn bié   jiàn qiū guā lǎo  
qiū guā gǎn shuāng xiàn   jīng gǎo  
huàn yóu guī shí   shēn ruò zǎo  
bēi míng niàn qiān   gěng gěng zhì kōng bào  
duō yōu jìng wéi   shǐ 使 xuán gǎo  
guān shè yǒu cóng zhú   jié gēn wèn qiú tīng  
xià wéi rén suǒ jìng   shàng róng dīng  
yīn qín jiè   chā zhōng tíng  
yuǎn fén liè   zǒu biān shòu líng píng  
cháng xié zhěn diàn   lái yīn hán qīng  
néng   tīng chuāng fēng líng  
xiōng qióng shēng shǔ dào   bái zhǐ lái jiāng nán  
piāo liú dào guān   yóu shī fāng gān  
zhuó zhuó cuì jìng mǎn   yīn yīn qīng hán  
wèi huā shí   kuāng lán  
qiū jié lǎo   hán fēi suǒ kān  
zhú gēn shí   duì wēi cán  
lái guān   nán shān zài yóu  
shān zhōng yǒu   cǎo mèi shēn yōu  
chāng rén shí   shēng luàn shí gōu  
shān gāo shuāng xuě   miáo chōu  
xià yǒu qiān suì gēn   suō pán qiú  
zhǎng wèi guǐ shén shǒu   ān gǎn tōu  
guī nán shān   shān cuì yóu zài  
xīn suí bái yún   mèng rào shān zhī  
cóng fāng lái   xiào chǐ 齿 càn  
tàn huái 怀 chū xīn shī   xiù duó shān 绿  
jué lái máng mèi   dàn shuō qiū  
yǒu cǎi qiáo   dòng tīng qín zhù  
guī lái xiě shēng   yóu shèng rén jiān  
  yuè shí 宿 xué   fāng shī   mèng yóu nán shān   chū shī shù shí piān   mèng zhōng shén ài zhī  
nǎi jué wéi yún shuài bēi qiū  
  shēng qiū jiàn   fāng xīn kōng zhī  
rén jīng suì wǎn   wéi yǒu àn qióng bēi  
huā kāi jiàn shuǐ shàng   huā luò jiàn shuǐ méi  
shuāi qióng zhé   suì xiāng  
chǔ fāng duō gǎn   qiū fēng yǒng jiāng  
luò yīng mǎn   wèi cháo