和子由記園中草木十一首

宋代 蘇軾
煌煌帝王都,赫赫走群彥。 嗟汝獨何為,閉門觀物變。 微物豈足觀,汝獨觀不倦。 牽牛與葵蓼,採摘入詩卷。 吾聞東山傅,置酒攜燕婉。 富貴未能忘,聲色聊自遣。 汝今又不然,時節看瓜蔓。 懷寶自足珍,藝蘭那計畹。 吾歸於汝處,慎勿嗟歲晚。 荒園無數畝,草木動成林。 春陽一已敷,妍丑各自矜。 蒲萄雖滿架,困倒不能任。 可憐病石榴,花如破紅襟。 葵花雖粲粲,蒂淺不勝簪。 叢蓼晚可喜,輕紅隨秋深。 物生感時節,此理等廢興。 飄零不自由,盛亦非汝能。 江湖不可到,移植苦勤劬。 安得雙野鴨,飛來成畫圖。 種柏待其成,柏成人亦老。 不如種叢篲,春種秋可倒。 陰陽不擇物,美惡隨意造。 柏生何苦艱,似亦費天巧。 天工巧有幾,肯盡為汝耗。 君看藜與藿,生意常草草。 萱草雖微花,孤秀自能拔。 亭亭亂葉中,一一芳心插。 牽牛獨何畏,詰曲自牙櫱。 走尋荊與榛,如有宿昔約。 南齋讀書處,亂翠曉如潑。 偏工貯秋雨,歲歲壞籬落。 蘆筍初似竹,稍開葉如蒲。 方春節抱甲,漸老根生須。 不愛當夏綠,愛此及秋枯。 黃葉倒風雨,白花搖。 行樂惜芳晨,秋風常苦早。 誰知念離別,喜見秋瓜老。 秋瓜感霜霰,莖葉颯已槁。 宦遊歸無時,身若馬系早。 悲鳴念千里,耿耿志空抱。 多憂竟何為,使汝玄發縞。 官舍有叢竹,結根問囚廳。 下為人所徑,上密不容釘。 殷勤戒吏卒,插棘護中庭。 遠砌忽墳裂,走鞭瘦竛竮。 我常攜枕簟,來此蔭寒青。 日暮不能去,臥聽窗風泠。 芎藭生蜀道,白芷來江南。 漂流到關輔,猶不失芳甘。 濯濯翠徑滿,愔愔清露涵。 及其未花實,可以資筐籃。 秋節忽已老,苦寒非所堪。 劚根取其實,對此微物慚。 自我來關輔,南山得再游。 山中亦何有,草木媚深幽。 菖蒲人不識,生此亂石溝。 山高霜雪苦,苗葉不得抽。 下有千歲根,蹙縮如蟠虬。 長為鬼神守,德薄安敢偷。 我歸自南山,山翠猶在目。 心隨白雲去,夢繞山之麓。 汝従何方來,笑齒粲如玉。 探懷出新詩,秀語奪山綠。 覺來已茫昧,但記說秋菊。 有如采樵子,入洞聽琴築。 歸來寫遺聲,猶勝人間曲。 (八月十一日夜宿府學,方和此詩,夢與弟游南山,出詩數十篇,夢中甚愛之。 乃覺唯記一句雲蟋蟀悲秋菊。 )野菊生秋澗,芳心空自知。 無人驚歲晚,唯有暗蛩悲。 花開澗水上,花落澗水湄。 菊衰蛩亦蟄,與汝歲相期。 楚客方多感,秋風詠江籬。 落英不滿掬,何以慰朝飢。
huáng huáng wáng dōu   zǒu qún yàn  
jiē wéi   mén guān biàn  
wēi guān   guān juàn  
qiān niú kuí liǎo   cǎi zhāi shī juàn  
wén dōng shān   zhì jiǔ xié yàn wǎn  
guì wèi néng wàng   shēng liáo qiǎn  
jīn yòu rán   shí jié kàn guā wàn  
huái bǎo zhēn   lán wǎn  
guī chù   shèn jiē suì wǎn  
huāng yuán shù   cǎo dòng chéng lín  
chūn yáng   yán chǒu jīn  
táo suī mǎn 滿 jià   kùn dào néng rèn  
lián bìng shí liú   huā hóng jīn  
kuí huā suī càn càn   qiǎn shèng zān  
cóng liǎo wǎn   qīng hóng suí qiū shēn  
shēng gǎn shí jié   děng fèi xīng  
piāo líng yóu   shèng fēi néng  
jiāng dào   zhí qín  
ān shuāng   fēi lái chéng huà  
zhǒng bǎi dài chéng   bǎi chéng rén lǎo  
zhǒng cóng huì   chūn zhòng qiū dào  
yīn yáng   měi è suí zào  
bǎi shēng jiān   shì fèi tiān qiǎo  
tiān gōng qiǎo yǒu   kěn jǐn wèi hào  
jūn kàn huò   shēng cháng cǎo cǎo  
xuān cǎo suī wēi huā   xiù néng  
tíng tíng luàn xié zhōng   fāng xīn chā  
qiān niú wèi   jié niè  
zǒu xún jīng zhēn   yǒu 宿 yuē  
nán zhāi shū chù   luàn cuì xiǎo  
piān gōng zhù qiū   suì suì huài luò  
sǔn chū shì zhú   shāo kāi  
fāng chūn jié bào jiǎ   jiàn lǎo gēn shēng  
ài dāng xià   ài qiū  
huáng dào fēng   bái huā yáo  
xíng fāng chén   qiū fēng cháng zǎo  
shéi zhī niàn bié   jiàn qiū guā lǎo  
qiū guā gǎn shuāng xiàn   jīng gǎo  
huàn yóu guī shí   shēn ruò zǎo  
bēi míng niàn qiān   gěng gěng zhì kōng bào  
duō yōu jìng wéi   shǐ 使 xuán gǎo  
guān shè yǒu cóng zhú   jié gēn wèn qiú tīng  
xià wéi rén suǒ jìng   shàng róng dīng  
yīn qín jiè   chā zhōng tíng  
yuǎn fén liè   zǒu biān shòu líng píng  
cháng xié zhěn diàn   lái yīn hán qīng  
néng   tīng chuāng fēng líng  
xiōng qióng shēng shǔ dào   bái zhǐ lái jiāng nán  
piāo liú dào guān   yóu shī fāng gān  
zhuó zhuó cuì jìng mǎn 滿   yīn yīn qīng hán  
wèi huā shí   kuāng lán  
qiū jié lǎo   hán fēi suǒ kān  
zhú gēn shí   duì wēi cán  
lái guān   nán shān zài yóu  
shān zhōng yǒu   cǎo mèi shēn yōu  
chāng rén shí   shēng luàn shí gōu  
shān gāo shuāng xuě   miáo chōu  
xià yǒu qiān suì gēn   suō pán qiú  
zhǎng wèi guǐ shén shǒu   ān gǎn tōu  
guī nán shān   shān cuì yóu zài  
xīn suí bái yún   mèng rào shān zhī  
cóng fāng lái   xiào chǐ càn  
tàn huái chū xīn shī   xiù duó shān  
jué lái máng mèi   dàn shuō qiū  
yǒu cǎi qiáo   dòng tīng qín zhù  
guī lái xiě shēng   yóu shèng rén jiān  
  yuè shí 宿 xué   fāng shī   mèng yóu nán shān   chū shī shù shí piān   mèng zhōng shén ài zhī  
nǎi jué wéi yún shuài bēi qiū  
  shēng qiū jiàn   fāng xīn kōng zhī  
rén jīng suì wǎn   wéi yǒu àn qióng bēi  
huā kāi jiàn shuǐ shàng   huā luò jiàn shuǐ méi  
shuāi qióng zhé   suì xiāng  
chǔ fāng duō gǎn   qiū fēng yǒng jiāng  
luò yīng mǎn 滿   wèi cháo