汉朝儒生行

清代 龚自珍
汉朝儒生不青紫,二十高名动都市。《易》通田何《书》欧阳,三十方补掌故史。 门寒地远性傥荡,出门无阶媚天子。会当大河决酸枣,愿入薪楗三万矢。 路逢绛灌拜马首,拜则槃辟人不喜。归来仰屋百喟生,著书时时说神鬼。 生不逢高皇骂儒冠,亦不遇灞陵轻少年。爱读《武皇传》,不遇武皇祠神仙。 神仙解词赋,《大人》一秦凌云天。枕中黄金岂无药,更生误读淮王篇。 自言汉家故事网罗尽,胸中语秘世莫传。略传将军之客数言耳,不惜钳我歌当筵。 一歌使公惧,再歌使公悟,我歌无罪公无怒。汉朝西海如郡县,蒲萄天马年年见。 匈奴左臂乌孙王,七译来同藁街宴。武昭以还国威壮,狗监鹰媒尽边将。 出门攘臂攫牛羊,三载践更翻沮丧。三十六城一城反,都护上言请勤远。 期门或怒或阴喜,喜者何心怒则愤。关西籍甚良家子,卅年久绾军符矣。 不结椎埋儿,不长鸣珂里。声名自震大荒西,饮马昆仑荡海水。 不共郅支生,愿逐楼兰死。上书初到公卿惊,共言将军宜典丘。 麟生凤降岂有种,况乃一家中国犹弟兄。旌旗五道从天落,小印如斗大如斛。 尽隶将军一臂呼,万人侧目千人诺。山西少年感生泣,羽林群儿各努力。 共知汉主拔孤根,坐见孤根壮刘室。不知何姓小侯瞋,不知何客惎将军。 将军内顾忽疑惧,功成定被他人分。不如自亲求自附,飞书请隶嫖姚部。 上言乞禁兵,下言避贤路。笑比高皇十八侯,自居虫达曾无羞。 此身愿爵关内老,黄金百斤聊可保。呜呼!汉家旧事无人知,南军北军颇有私。 北军似姑南似嫂,嫂疏姑戚群僮窥。可怜旧事无人信,门户千秋几时定。 门户原非主上心,詄荡吾知汉皇圣。是时书到甘泉夜,答诏徘徊未轻下。 密问三公是与非,沮者不坚语中罢。庾词本冀公卿谅,末议微闻道涂骂。 拙哉某将军,非火胡自焚。非蚕胡自缚,非虿胡自螫。 有舌胡自挢,有臂胡自掣。军至矣,刺史迎,肥牛之腱万镬烹。 军过矣,掠童女,马踏燕支贱如土。嬴家长城如一环,汉家长城衣带间。 嬴家正为汉家用,坐见入开仍出关。入关马行疾,出关马无力。 丞华厩里芝草稀,水衡金贱苦乏绝。卜式羊蹄尚无用,相如黄金定何益。 珠崖可弃例弃之,夜过茂陵闻太息。汉家庙食果何人,未必卫霍无侪伦。 酹金失侯亦有命,人生那用多苦辛。噫嚱!人生那用长苦辛。 勿向人间老,老阅风霜亦枯槁。千尺寒潭白日沈,将军之心如此深。 后世读书者,毋向兰台寻。兰台能书汉朝事,不能尽书汉朝千百心,儒林丈人识此吟。
hàn cháo shēng qīng   èr shí gāo míng dòng shì 。《 tōng tián shū ōu yáng   sān shí fāng zhǎng shǐ
mén hán yuǎn xìng tǎng dàng   chū mén jiē mèi tiān huì dāng jué suān zǎo   yuàn xīn jiàn sān wàn shǐ
féng jiàng guàn bài shǒu   bài pán rén guī lái yǎng bǎi kuì shēng   zhù shū shí shí shuō shén guǐ
shēng féng gāo huáng guān   líng qīng shào nián ài huáng chuán 》,   huáng shén xiān
shén xiān jiě   ,《 rén qín líng yún tiān zhěn zhōng huáng jīn yào   gēng shēng huái wáng piān
yán hàn jiā shì wǎng luó jǐn   xiōng zhōng shì chuán lüè chuán jiāng jūn zhī shù yán ěr   qián dāng yán
shǐ 使 gōng   zài shǐ 使 gōng   zuì gōng hàn cháo 西 hǎi jùn xiàn   táo tiān nián nián jiàn
xiōng zuǒ sūn wáng   lái tóng gǎo jiē yàn zhāo huán guó wēi zhuàng   gǒu jiān yīng méi jǐn biān jiāng
chū mén rǎng jué niú yáng   sān zài jiàn gēng fān sàng sān shí liù chéng chéng fǎn   shàng yán qǐng qín yuǎn
mén huò huò yīn   zhě xīn fèn guān 西 shèn liáng jiā   nián jiǔ wǎn jūn
jié chuí mái ér   cháng míng shēng míng zhèn huāng 西   yǐn kūn lún dàng hǎi shuǐ
gòng zhì zhī shēng   yuàn zhú lóu lán shàng shū chū dào gōng qīng jīng   gòng yán jiāng jūn diǎn qiū
lín shēng fèng jiàng yǒu zhǒng   kuàng nǎi jiā zhōng guó yóu xiōng jīng dào cóng tiān luò   xiǎo yìn dǒu
jǐn jiāng jūn   wàn rén qiān rén nuò shān 西 shào nián gǎn shēng   lín qún ér
gòng zhī hàn zhǔ gēn   zuò jiàn gēn zhuàng liú shì zhī xìng xiǎo hòu chēn   zhī jiāng jūn
jiāng jūn nèi   gōng chéng dìng bèi rén fēn qīn qiú   fēi shū qǐng piáo yáo
shàng yán jìn bīng   xià yán xián xiào gāo huáng shí hòu   chóng céng xiū
shēn yuàn jué guān nèi lǎo   huáng jīn bǎi jīn liáo bǎo   hàn jiā jiù shì rén zhī   nán jūn běi jūn yǒu
běi jūn shì nán shì sǎo   sǎo shū qún tóng kuī lián jiù shì rén xìn   mén qiān qiū shí dìng
mén yuán fēi zhǔ shàng xīn   dié dàng zhī hàn huáng shèng shì shí shū dào gān quán   zhào pái huái wèi qīng xià
wèn sān gōng shì fēi   zhě jiān zhōng běn gōng qīng liàng   wēi wén dào
zhuō zāi mǒu jiāng jūn   fēi huǒ fén fēi cán   fēi chài shì
yǒu shé jiǎo   yǒu chè jūn zhì   shǐ yíng   féi niú zhī jiàn wàn huò pēng
jūn guò   lüè tóng   yàn zhī jiàn yíng jiā cháng chéng huán   hàn jiā cháng chéng dài jiān
yíng jiā zhèng wèi hàn jiā yòng   zuò jiàn kāi réng chū guān guān xíng   chū guān
chéng huá jiù zhī cǎo   shuǐ héng jīn jiàn jué bo shì yáng shàng yòng   xiàng huáng jīn dìng
zhū zhī   guò mào líng wén tài hàn jiā miào shí guǒ rén   wèi wèi huò chái lún
lèi jīn shī hóu yǒu mìng   rén shēng yòng duō xīn   rén shēng yòng cháng xīn
xiàng rén jiān lǎo   lǎo yuè fēng shuāng gǎo qiān chǐ hán tán bái shěn   jiāng jūn zhī xīn shēn
hòu shì shū zhě   xiàng lán tái xún lán tái néng shū hàn cháo shì   néng jǐn shū hàn cháo qiān bǎi xīn   lín zhàng rén shí yín