漢朝儒生行

清代 龔自珍
漢朝儒生不青紫,二十高名動都市。《易》通田何《書》歐陽,三十方補掌故史。 門寒地遠性儻盪,出門無階媚天子。會當大河決酸棗,願入薪楗三萬矢。 路逢絳灌拜馬首,拜則槃辟人不喜。歸來仰屋百喟生,著書時時說神鬼。 生不逢高皇罵儒冠,亦不遇灞陵輕少年。愛讀《武皇傳》,不遇武皇祠神仙。 神仙解詞賦,《大人》一秦凌雲天。枕中黃金豈無藥,更生誤讀淮王篇。 自言漢家故事網羅盡,胸中語秘世莫傳。略傳將軍之客數言耳,不惜鉗我歌當筵。 一歌使公懼,再歌使公悟,我歌無罪公無怒。漢朝西海如郡縣,蒲萄天馬年年見。 匈奴左臂烏孫王,七譯來同藁街宴。武昭以還國威壯,狗監鷹媒盡邊將。 出門攘臂攫牛羊,三載踐更翻沮喪。三十六城一城反,都護上言請勤遠。 期門或怒或陰喜,喜者何心怒則憤。關西籍甚良家子,卅年久綰軍符矣。 不結椎埋兒,不長鳴珂里。聲名自震大荒西,飲馬崑崙盪海水。 不共郅支生,願逐樓蘭死。上書初到公卿驚,共言將軍宜典丘。 麟生鳳降豈有種,況乃一家中國猶弟兄。旌旗五道從天落,小印如斗大如斛。 盡隸將軍一臂呼,萬人側目千人諾。山西少年感生泣,羽林群兒各努力。 共知漢主拔孤根,坐見孤根壯劉室。不知何姓小侯瞋,不知何客惎將軍。 將軍內顧忽疑懼,功成定被他人分。不如自親求自附,飛書請隸嫖姚部。 上言乞禁兵,下言避賢路。笑比高皇十八侯,自居蟲達曾無羞。 此身願爵關內老,黃金百斤聊可保。嗚呼!漢家舊事無人知,南軍北軍頗有私。 北軍似姑南似嫂,嫂疏姑戚群僮窺。可憐舊事無人信,門戶千秋幾時定。 門戶原非主上心,詄盪吾知漢皇聖。是時書到甘泉夜,答詔徘徊未輕下。 密問三公是與非,沮者不堅語中罷。庾詞本冀公卿諒,末議微聞道塗罵。 拙哉某將軍,非火胡自焚。非蠶胡自縛,非蠆胡自螫。 有舌胡自撟,有臂胡自掣。軍至矣,刺史迎,肥牛之腱萬鑊烹。 軍過矣,掠童女,馬踏燕支賤如土。嬴家長城如一環,漢家長城衣帶間。 嬴家正為漢家用,坐見入開仍出關。入關馬行疾,出關馬無力。 丞華廄里芝草稀,水衡金賤苦乏絕。卜式羊蹄尚無用,相如黃金定何益。 珠崖可棄例棄之,夜過茂陵聞太息。漢家廟食果何人,未必衛霍無儕倫。 酹金失侯亦有命,人生那用多苦辛。噫嚱!人生那用長苦辛。 勿向人間老,老閱風霜亦枯槁。千尺寒潭白日沈,將軍之心如此深。 後世讀書者,毋向蘭台尋。蘭台能書漢朝事,不能盡書漢朝千百心,儒林丈人識此吟。
hàn cháo shēng qīng   èr shí gāo míng dòng shì 。《 tōng tián shū ōu yáng   sān shí fāng zhǎng shǐ
mén hán yuǎn xìng tǎng dàng   chū mén jiē mèi tiān huì dāng jué suān zǎo   yuàn xīn jiàn sān wàn shǐ
féng jiàng guàn bài shǒu   bài pán rén guī lái yǎng bǎi kuì shēng   zhù shū shí shí shuō shén guǐ
shēng féng gāo huáng guān   líng qīng shào nián ài huáng chuán 》,   huáng shén xiān
shén xiān jiě   ,《 rén qín líng yún tiān zhěn zhōng huáng jīn yào   gēng shēng huái wáng piān
yán hàn jiā shì wǎng luó jǐn   xiōng zhōng shì chuán lüè chuán jiāng jūn zhī shù yán ěr   qián dāng yán
shǐ 使 gōng   zài shǐ 使 gōng   zuì gōng hàn cháo 西 hǎi jùn xiàn   táo tiān nián nián jiàn
xiōng zuǒ sūn wáng   lái tóng gǎo jiē yàn zhāo huán guó wēi zhuàng   gǒu jiān yīng méi jǐn biān jiāng
chū mén rǎng jué niú yáng   sān zài jiàn gēng fān sàng sān shí liù chéng chéng fǎn   shàng yán qǐng qín yuǎn
mén huò huò yīn   zhě xīn fèn guān 西 shèn liáng jiā   nián jiǔ wǎn jūn
jié chuí mái ér   cháng míng shēng míng zhèn huāng 西   yǐn kūn lún dàng hǎi shuǐ
gòng zhì zhī shēng   yuàn zhú lóu lán shàng shū chū dào gōng qīng jīng   gòng yán jiāng jūn diǎn qiū
lín shēng fèng jiàng yǒu zhǒng   kuàng nǎi jiā zhōng guó yóu xiōng jīng dào cóng tiān luò   xiǎo yìn dǒu
jǐn jiāng jūn   wàn rén qiān rén nuò shān 西 shào nián gǎn shēng   lín qún ér
gòng zhī hàn zhǔ gēn   zuò jiàn gēn zhuàng liú shì zhī xìng xiǎo hòu chēn   zhī jiāng jūn
jiāng jūn nèi   gōng chéng dìng bèi rén fēn qīn qiú   fēi shū qǐng piáo yáo
shàng yán jìn bīng   xià yán xián xiào gāo huáng shí hòu   chóng céng xiū
shēn yuàn jué guān nèi lǎo   huáng jīn bǎi jīn liáo bǎo   hàn jiā jiù shì rén zhī   nán jūn běi jūn yǒu
běi jūn shì nán shì sǎo   sǎo shū qún tóng kuī lián jiù shì rén xìn   mén qiān qiū shí dìng
mén yuán fēi zhǔ shàng xīn   dié dàng zhī hàn huáng shèng shì shí shū dào gān quán   zhào pái huái wèi qīng xià
wèn sān gōng shì fēi   zhě jiān zhōng běn gōng qīng liàng   wēi wén dào
zhuō zāi mǒu jiāng jūn   fēi huǒ fén fēi cán   fēi chài shì
yǒu shé jiǎo   yǒu chè jūn zhì   shǐ yíng   féi niú zhī jiàn wàn huò pēng
jūn guò   lüè tóng   yàn zhī jiàn yíng jiā cháng chéng huán   hàn jiā cháng chéng dài jiān
yíng jiā zhèng wèi hàn jiā yòng   zuò jiàn kāi réng chū guān guān xíng   chū guān
chéng huá jiù zhī cǎo   shuǐ héng jīn jiàn jué bo shì yáng shàng yòng   xiàng huáng jīn dìng
zhū zhī   guò mào líng wén tài hàn jiā miào shí guǒ rén   wèi wèi huò chái lún
lèi jīn shī hóu yǒu mìng   rén shēng yòng duō xīn   rén shēng yòng cháng xīn
xiàng rén jiān lǎo   lǎo yuè fēng shuāng gǎo qiān chǐ hán tán bái shěn   jiāng jūn zhī xīn shēn
hòu shì shū zhě   xiàng lán tái xún lán tái néng shū hàn cháo shì   néng jǐn shū hàn cháo qiān bǎi xīn   lín zhàng rén shí yín