孤儿行

明代 刘基
蓬头皲足谁家儿,满面尘埃双泪垂。 爷娘弃我不待老,骨肉无人但兄嫂。 两身一气不相知,陌路茫茫向谁道。 清晨采薪日入归,残羹冷饭难充饥。 欲言问兄兄不顾,嫂是他人更奚诉。 人生一世为弟兄,同根自合同枯荣。 爷娘在日曾眷恋,愿兄回看死人面。 此诗亦有感于文宗兄弟之间而作。
péng 蓬 tóu 头 jūn 皲 zú 足 shuí 谁 jiā 家 ér 儿   , mǎn 满 miàn 面 chén 尘 āi 埃 shuāng 双 lèi 泪 chuí 垂 。 。
yé 爷 niáng 娘 qì 弃 wǒ 我 bù 不 dài 待 lǎo 老   , gǔ 骨 ròu 肉 wú 无 rén 人 dàn 但 xiōng 兄 sǎo 嫂 。 。
liǎng 两 shēn 身 yī 一 qì 气 bù 不 xiāng 相 zhī 知   , mò 陌 lù 路 máng 茫 máng 茫 xiàng 向 shuí 谁 dào 道 。 。
qīng 清 chén 晨 cǎi 采 xīn 薪 rì 日 rù 入 guī 归   , cán 残 gēng 羹 lěng 冷 fàn 饭 nán 难 chōng 充 jī 饥 。 。
yù 欲 yán 言 wèn 问 xiōng 兄 xiōng 兄 bù 不 gù 顾   , sǎo 嫂 shì 是 tā 他 rén 人 gèng 更 xī 奚 sù 诉 。 。
rén 人 shēng 生 yī 一 shì 世 wèi 为 dì 弟 xiōng 兄   , tóng 同 gēn 根 zì 自 hé 合 tóng 同 kū 枯 róng 荣 。 。
yé 爷 niáng 娘 zài 在 rì 日 céng 曾 juàn 眷 liàn 恋   , yuàn 愿 xiōng 兄 huí 回 kàn 看 sǐ 死 rén 人 miàn 面 。 。
cǐ 此 shī 诗 yì 亦 yǒu 有 gǎn 感 yú 于 wén 文 zōng 宗 xiōng 兄 dì 弟 zhī 之 jiān 间 ér 而 zuò 作 。 。