孤儿行
孤儿生,孤儿生,命不如,一抔土。父母在时坐长筵,雷大鼓。
父母已去,兄嫂令我报府。今年护羌,明年击胡虏。
六月来归,不得自言苦。目汁稠浊,头面生疮。大兄言视饭,大嫂言溉釜。
上高堂,不见父与母。下堂孤儿,泪下如缕。使我朝行薪,暮不得束刍。
顷筐敝漏,缉之用荼。钩折无喙,镰钝无肤。舍镰拔丛,棘棘断行。
复苏刺伤我手,复裂我襦。自念犹人,谁使为奴。兄嫂如此,为不早去。
下从地下,当复何须。高秋八九,月堕严霜。百草凋枯,牧竖绝粮。
驱羊下山,逸入他群,不辨所亡。愿取我羔,莫攘我羊。
羊复恋子,箠之不将。弃箠挽角,羊僵道傍。拽羊回家,兄与嫂睨。
三年不乳,毛尾空长,作何校计。乱曰:羊鸣一何芊芊。
父母地下,将书寄与兄嫂:尔爱其羊,我爱其子。
gū
孤
ér
儿
shēng
生
,
gū
孤
ér
儿
shēng
生
,
mìng
命
bù
不
rú
如
,
yī
一
póu
抔
tǔ
土
。
。
fù
父
mǔ
母
zài
在
shí
时
zuò
坐
cháng
长
yán
筵
,
léi
雷
dà
大
gǔ
鼓
。
。
fù
父
mǔ
母
yǐ
已
qù
去
,
xiōng
兄
sǎo
嫂
lìng
令
wǒ
我
bào
报
fǔ
府
。
。
jīn
今
nián
年
hù
护
qiāng
羌
,
míng
明
nián
年
jī
击
hú
胡
lǔ
虏
。
。
liù
六
yuè
月
lái
来
guī
归
,
bù
不
dé
得
zì
自
yán
言
kǔ
苦
。
。
mù
目
zhī
汁
chóu
稠
zhuó
浊
,
tóu
头
miàn
面
shēng
生
chuāng
疮
。
。
dà
大
xiōng
兄
yán
言
shì
视
fàn
饭
,
dà
大
sǎo
嫂
yán
言
gài
溉
fǔ
釜
。
。
shàng
上
gāo
高
táng
堂
,
bú
不
jiàn
见
fù
父
yǔ
与
mǔ
母
。
。
xià
下
táng
堂
gū
孤
ér
儿
,
lèi
泪
xià
下
rú
如
lǚ
缕
。
。
shǐ
使
wǒ
我
cháo
朝
xíng
行
xīn
薪
,
mù
暮
bù
不
dé
得
shù
束
chú
刍
。
。
qǐng
顷
kuāng
筐
bì
敝
lòu
漏
,
jī
缉
zhī
之
yòng
用
tú
荼
。
。
gōu
钩
zhé
折
wú
无
huì
喙
,
lián
镰
dùn
钝
wú
无
fū
肤
。
。
shě
舍
lián
镰
bá
拔
cóng
丛
,
jí
棘
jí
棘
duàn
断
háng
行
。
。
fù
复
sū
苏
cì
刺
shāng
伤
wǒ
我
shǒu
手
,
fù
复
liè
裂
wǒ
我
rú
襦
。
。
zì
自
niàn
念
yóu
犹
rén
人
,
shuí
谁
shǐ
使
wèi
为
nú
奴
。
。
xiōng
兄
sǎo
嫂
rú
如
cǐ
此
,
wèi
为
bù
不
zǎo
早
qù
去
。
。
xià
下
cóng
从
dì
地
xià
下
,
dāng
当
fù
复
hé
何
xū
须
。
。
gāo
高
qiū
秋
bā
八
jiǔ
九
,
yuè
月
duò
堕
yán
严
shuāng
霜
。
。
bǎi
百
cǎo
草
diāo
凋
kū
枯
,
mù
牧
shù
竖
jué
绝
liáng
粮
。
。
qū
驱
yáng
羊
xià
下
shān
山
,
yì
逸
rù
入
tā
他
qún
群
,
bù
不
biàn
辨
suǒ
所
wáng
亡
。
。
yuàn
愿
qǔ
取
wǒ
我
gāo
羔
,
mò
莫
rǎng
攘
wǒ
我
yáng
羊
。
。
yáng
羊
fù
复
liàn
恋
zi
子
,
chuí
箠
zhī
之
bù
不
jiāng
将
。
。
qì
弃
chuí
箠
wǎn
挽
jiǎo
角
,
yáng
羊
jiāng
僵
dào
道
bàng
傍
。
。
zhuāi
拽
yáng
羊
huí
回
jiā
家
,
xiōng
兄
yǔ
与
sǎo
嫂
nì
睨
。
。
sān
三
nián
年
bù
不
rǔ
乳
,
máo
毛
wěi
尾
kōng
空
zhǎng
长
,
zuò
作
hé
何
xiào
校
jì
计
。
。
luàn
乱
yuē
曰
:
yáng
羊
míng
鸣
yī
一
hé
何
qiān
芊
qiān
芊
。
。
fù
父
mǔ
母
dì
地
xià
下
,
jiāng
将
shū
书
jì
寄
yǔ
与
xiōng
兄
sǎo
嫂
:
ěr
尔
ài
爱
qí
其
yáng
羊
,
wǒ
我
ài
爱
qí
其
zi
子
。
。