孤儿行

明代 李攀龙
孤儿生,孤儿生,命不如,一抔土。父母在时坐长筵,雷大鼓。 父母已去,兄嫂令我报府。今年护羌,明年击胡虏。 六月来归,不得自言苦。目汁稠浊,头面生疮。大兄言视饭,大嫂言溉釜。 上高堂,不见父与母。下堂孤儿,泪下如缕。使我朝行薪,暮不得束刍。 顷筐敝漏,缉之用荼。钩折无喙,镰钝无肤。舍镰拔丛,棘棘断行。 复苏刺伤我手,复裂我襦。自念犹人,谁使为奴。兄嫂如此,为不早去。 下从地下,当复何须。高秋八九,月堕严霜。百草凋枯,牧竖绝粮。 驱羊下山,逸入他群,不辨所亡。愿取我羔,莫攘我羊。 羊复恋子,箠之不将。弃箠挽角,羊僵道傍。拽羊回家,兄与嫂睨。 三年不乳,毛尾空长,作何校计。乱曰:羊鸣一何芊芊。 父母地下,将书寄与兄嫂:尔爱其羊,我爱其子。
gū 孤 ér 儿 shēng 生   , gū 孤 ér 儿 shēng 生   , mìng 命 bù 不 rú 如   , yī 一 póu 抔 tǔ 土 。 。 fù 父 mǔ 母 zài 在 shí 时 zuò 坐 cháng 长 yán 筵   , léi 雷 dà 大 gǔ 鼓 。 。
fù 父 mǔ 母 yǐ 已 qù 去   , xiōng 兄 sǎo 嫂 lìng 令 wǒ 我 bào 报 fǔ 府 。 。 jīn 今 nián 年 hù 护 qiāng 羌   , míng 明 nián 年 jī 击 hú 胡 lǔ 虏 。 。
liù 六 yuè 月 lái 来 guī 归   , bù 不 dé 得 zì 自 yán 言 kǔ 苦 。 。 mù 目 zhī 汁 chóu 稠 zhuó 浊   , tóu 头 miàn 面 shēng 生 chuāng 疮 。 。 dà 大 xiōng 兄 yán 言 shì 视 fàn 饭   , dà 大 sǎo 嫂 yán 言 gài 溉 fǔ 釜 。 。
shàng 上 gāo 高 táng 堂   , bú 不 jiàn 见 fù 父 yǔ 与 mǔ 母 。 。 xià 下 táng 堂 gū 孤 ér 儿   , lèi 泪 xià 下 rú 如 lǚ 缕 。 。 shǐ 使 wǒ 我 cháo 朝 xíng 行 xīn 薪   , mù 暮 bù 不 dé 得 shù 束 chú 刍 。 。
qǐng 顷 kuāng 筐 bì 敝 lòu 漏   , jī 缉 zhī 之 yòng 用 tú 荼 。 。 gōu 钩 zhé 折 wú 无 huì 喙   , lián 镰 dùn 钝 wú 无 fū 肤 。 。 shě 舍 lián 镰 bá 拔 cóng 丛   , jí 棘 jí 棘 duàn 断 háng 行 。 。
fù 复 sū 苏 cì 刺 shāng 伤 wǒ 我 shǒu 手   , fù 复 liè 裂 wǒ 我 rú 襦 。 。 zì 自 niàn 念 yóu 犹 rén 人   , shuí 谁 shǐ 使 wèi 为 nú 奴 。 。 xiōng 兄 sǎo 嫂 rú 如 cǐ 此   , wèi 为 bù 不 zǎo 早 qù 去 。 。
xià 下 cóng 从 dì 地 xià 下   , dāng 当 fù 复 hé 何 xū 须 。 。 gāo 高 qiū 秋 bā 八 jiǔ 九   , yuè 月 duò 堕 yán 严 shuāng 霜 。 。 bǎi 百 cǎo 草 diāo 凋 kū 枯   , mù 牧 shù 竖 jué 绝 liáng 粮 。 。
qū 驱 yáng 羊 xià 下 shān 山   , yì 逸 rù 入 tā 他 qún 群   , bù 不 biàn 辨 suǒ 所 wáng 亡 。 。 yuàn 愿 qǔ 取 wǒ 我 gāo 羔   , mò 莫 rǎng 攘 wǒ 我 yáng 羊 。 。
yáng 羊 fù 复 liàn 恋 zi 子   , chuí 箠 zhī 之 bù 不 jiāng 将 。 。 qì 弃 chuí 箠 wǎn 挽 jiǎo 角   , yáng 羊 jiāng 僵 dào 道 bàng 傍 。 。 zhuāi 拽 yáng 羊 huí 回 jiā 家   , xiōng 兄 yǔ 与 sǎo 嫂 nì 睨 。 。
sān 三 nián 年 bù 不 rǔ 乳   , máo 毛 wěi 尾 kōng 空 zhǎng 长   , zuò 作 hé 何 xiào 校 jì 计 。 。 luàn 乱 yuē 曰   : yáng 羊 míng 鸣 yī 一 hé 何 qiān 芊 qiān 芊 。 。
fù 父 mǔ 母 dì 地 xià 下   , jiāng 将 shū 书 jì 寄 yǔ 与 xiōng 兄 sǎo 嫂   : ěr 尔 ài 爱 qí 其 yáng 羊   , wǒ 我 ài 爱 qí 其 zi 子 。 。