古白杨行

明代 李梦阳
百泉东岸三古杨,下枝扫拂书院墙,上枝瑟飒于穹苍。 空山野阴雷雨黑,柯干冥冥动山壁。剪伐难为栋梁用,盘踞番逃斧斤厄。 但见白日悲风发,宁知六月撑霜雪。烟色惨怆精灵聚,孤根倔强源泉裂。 忆昨访古憩其下,居人不敢留车马。落萚尚禁牛羊食,污秽颇遭县官打。 丞相古柏霹雳碎,将军大树空萧洒。罔头石路莎草长,孙邵李许同一堂。 春风漂泊予到此,不见古人惟古杨。古扬萧萧暮流急,波翻浪倒蛟龙泣。 卫女幽忧拾锦花,逋臣寂寞愁难立。君不见太行羊肠莫比数,上有毒蛇下猛虎。 樵斤猎火不虚日,桂柏椅桐气悽苦。呜呼杨兮杨兮,尔何盘根据兹土。
bǎi 百 quán 泉 dōng 东 àn 岸 sān 三 gǔ 古 yáng 杨   , xià 下 zhī 枝 sǎo 扫 fú 拂 shū 书 yuàn 院 qiáng 墙   , shàng 上 zhī 枝 sè 瑟 sà 飒 yú 于 qióng 穹 cāng 苍   。
kōng 空 shān 山 yě 野 yīn 阴 léi 雷 yǔ 雨 hēi 黑   , kē 柯 gàn 干 míng 冥 míng 冥 dòng 动 shān 山 bì 壁 jiǎn 。 fá 剪 nán 伐 wéi 难 dòng 为 liáng 栋 yòng 梁 pán 用   , jù 盘 fān 踞 táo 番 fǔ 逃 jīn 斧 è 斤   厄   。
dàn 但 jiàn 见 bái 白 rì 日 bēi 悲 fēng 风 fā 发   , níng 宁 zhī 知 liù 六 yuè 月 chēng 撑 shuāng 霜 xuě 雪 yān 。 sè 烟 cǎn 色 chuàng 惨 jīng 怆 líng 精 jù 灵 gū 聚   , gēn 孤 jué 根 jiàng 倔 yuán 强 quán 源 liè 泉   裂   。
yì 忆 zuó 昨 fǎng 访 gǔ 古 qì 憩 qí 其 xià 下   , jū 居 rén 人 bù 不 gǎn 敢 liú 留 chē 车 mǎ 马 luò 。 tuò 落 shàng 萚 jìn 尚 niú 禁 yáng 牛 shí 羊 wū 食   , huì 污 pǒ 秽 zāo 颇 xiàn 遭 guān 县 dǎ 官   打   。
chéng 丞 xiàng 相 gǔ 古 bǎi 柏 pī 霹 lì 雳 suì 碎   , jiāng 将 jūn 军 dà 大 shù 树 kōng 空 xiāo 萧 sǎ 洒 wǎng 。 tóu 罔 shí 头 lù 石 suō 路 cǎo 莎 zhǎng 草 sūn 长   , shào 孙 lǐ 邵 xǔ 李 tóng 许 yī 同 táng 一   堂   。
chūn 春 fēng 风 piāo 漂 bó 泊 yǔ 予 dào 到 cǐ 此   , bú 不 jiàn 见 gǔ 古 rén 人 wéi 惟 gǔ 古 yáng 杨 gǔ 。 yáng 古 xiāo 扬 xiāo 萧 mù 萧 liú 暮 jí 流 bō 急   , fān 波 làng 翻 dào 浪 jiāo 倒 lóng 蛟 qì 龙   泣   。
wèi 卫 nǚ 女 yōu 幽 yōu 忧 shí 拾 jǐn 锦 huā 花   , bū 逋 chén 臣 jì 寂 mò 寞 chóu 愁 nán 难 lì 立 jūn 。 bú 君 jiàn 不 tài 见 xíng 太 yáng 行 cháng 羊 mò 肠 bǐ 莫 shù 比 shàng 数   , yǒu 上 dú 有 shé 毒 xià 蛇 měng 下 hǔ 猛   虎   。
qiáo 樵 jīn 斤 liè 猎 huǒ 火 bù 不 xū 虚 rì 日   , guì 桂 bǎi 柏 yǐ 椅 tóng 桐 qì 气 qī 悽 kǔ 苦 wū 。 hū 呜 yáng 呼 xī 杨 yáng 兮 xī 杨 ěr 兮   , hé 尔 pán 何 gēn 盘 jù 根 zī 据 tǔ 兹   土   。