高沙道中

宋代 文天祥
三月初五日,索马平山边。 疾驰趋高沙,如走阪上圆。 夜行二百里,望望无人烟。 迷途呼不应,如在盘中旋。 昏雾腥且湿,怒飙狂欲颠。 流澌在须发,尘沫满橐鞬。 红日高十丈,方辨山与川。 胡行疾如鬼,忽在林之巅。 谁家苦竹园,其叶青戋戋。 仓皇伏幽篠,生死信天缘。 铁骑俄四合,鸟落无虚弦。 绕林势奔轶,动地声喧阗。 霜蹄破丛翳,出入相贯穿。 既无遁形术,又非缩地仙。 猛虎驱群羊,兔鱼落蹄筌。 一吏射中目,颈血僅可溅。 一隶缚上马,无路脱纠缠。 一厮躏其足,吞声以自全。 一宾与一从,买命得金钱。 一枰与一校,幸不逢戈鋋。 嗟予何薄命,寄身空且悬。 萧萧数竹侧,往来度飞鞯。 游锋几及肤,怒兴空握拳。 跬步偶不见,残息忽复延。 当其蹙迫时,大风起四边。 意者相其间,神物来蜿蜒。 更生不自意,如病乍得痊。 须臾传火攻,然眉复相煎。 一行辄一跌,奔命度平田。 幽篁便自托,仰天坐且眠。 晴曦正当昼,樵肠火生咽。 断罂汲勺水,天降甘露鲜。 青山为我屋,白云为我椽。 彼草何荒荒,彼水何潺潺。 首阳既无食,阴陵不可前。 便如失目鱼,一似无足蚿。 不见道傍骨,委积有万千。 魂魄亲蝇蚋,膏脂饱乌鸢。 使我先朝露,其事亦复然。 丈夫竟如此,吁嗟彼苍天。 古人择所安,肯蹈不测渊。 柰何以遗体,粪土同弃捐。 初学苏子卿,终慕鲁仲连。 为我王室故,持此金石坚。 自古皆有死,义不污腥膻。 求仁而得仁,宁怨沟壑填。 秦客载张禄,吴人纳伍员。 季布走在鲁,樊期托于燕。 国士急人病,倜傥何拘孪。 彼人莫我知,此恨付重泉。 鹊声从何来,忽有吉语传。 此去三五里,古道方平平。 行人渐复出,胡马觉已还。 回首下山阿,七人相牵连。 东野御已穷,而复加之鞭。 趼足如移山,携持姑勉旃。 行行重狼顾,常恐追骑先。 扬州二游手,面目轻且儇。 自言同脱虏,波波口流涎。 白日各持梃,其来何翩翩。 奴辈殊无聊,似欲为鹰鸇。 逡巡不得避,默默同寒蝉。 道逢采樵子,中流得舟船。 竹畚当安车,六夫共赪肩。 四肢与百骸,屈曲如杯棬。 路人心为恻,从者皆涕涟。 星奔不可止,暮达城西阡。 饥卧野人庐,藉草为针氈。 诘朝从东渡,始觉安且便。 人生岂无难,此难何迍邅。 重险复重险,今年定何年。 圣世基岱岳,皇风扇垓埏。 中兴奋王业,日月光重宣。 报国臣有志,悔往不可湔。 臣苦不如死,一死尚可怜。 堂上太夫人,鬓发今犹玄。 江南昔卜宅,岭右今受廛。 首丘义皇皇,倚门望惓惓。 波涛避江介,风雨行淮堧。 北海转万折,南洋泝孤骞。 周游大夫蠡,放浪太史迁。 倘复游吾盘,终当耕我绵。 夫人生于世,致命各有权。 慷慨为烈士,从容为圣贤。 稽首望南拜,著此泣血篇。 百年尚哀痛,敢谓事已遄。
sān yuè chū   suǒ píng shān biān
chí gāo shā   zǒu bǎn shàng yuán
xíng èr bǎi   wàng wàng rén yān
yīng   zài pán zhōng xuán
hūn xīng qiě shī 湿   biāo kuáng diān
liú zài   chén mǎn tuó jiān
hóng gāo shí zhàng   fāng biàn shān chuān
xíng guǐ   zài lín zhī diān
shuí jiā zhú yuán   qīng jiān jiān
cāng huáng yōu xiǎo   shēng xìn tiān yuán
tiě é   niǎo luò xián
rào lín shì bēn   dòng shēng xuān tián
shuāng cóng   chū xiàng guàn chuān 穿
dùn xíng shù   yòu fēi suō xiān
měng qún yáng   luò quán
shè zhòng   jǐng xuè jǐn jiàn
shàng   tuō jiū chán
lìn   tūn shēng quán
bīn cóng   mǎi mìng jīn qián
píng xiào   xìng féng chán
jiē mìng   shēn kōng qiě xuán
xiāo xiāo shù zhú   wǎng lái fēi jiān
yóu fēng   xīng kōng quán
kuǐ ǒu jiàn   cán yán
dāng shí   fēng biān
zhě xiāng jiān   shén lái wān yán
gēng shēng   bìng zhà quán
chuán huǒ gōng   rán méi xiāng jiān
xíng zhé diē   bèn mìng píng tián
yōu huáng biàn 便 tuō   yǎng tiān zuò qiě mián
qíng zhèng dāng zhòu   qiáo cháng huǒ shēng yàn
duàn yīng sháo shuǐ   tiān jiàng gān xiān
qīng shān wèi   bái yún wéi chuán
cǎo huāng huāng   shuǐ chán chán
shǒu yáng shí   yīn líng qián
biàn 便 shī   xián
jiàn dào bàng   wěi yǒu wàn qiān
hún qīn yíng ruì   gāo zhī bǎo yuān
shǐ 使 xiān zhāo   shì rán
zhàng jìng   jiē cāng tiān
rén suǒ ān   kěn dǎo yuān
nài   fèn tóng juān
chū xué qīng   zhōng zhòng lián
wèi wáng shì   chí jīn shí jiān
jiē yǒu   xīng shān
qiú rén ér rén   níng yuàn gōu tián
qín zài zhāng   rén yuán
zǒu zài   fán tuō yàn
guó shì rén bìng   tǎng luán
rén zhī   hèn zhòng quán
què shēng cóng lái   yǒu chuán
sān   dào fāng píng píng
xíng rén jiàn chū   jué hái
huí shǒu xià shān ē   rén xiàng qiān lián
dōng qióng   ér jiā zhī biān
jiǎn shān   xié chí miǎn zhān
xíng xíng zhòng láng   cháng kǒng zhuī xiān
yáng zhōu èr yóu shǒu   miàn qīng qiě xuān
yán tóng tuō   kǒu liú xián
bái chí tǐng   lái piān piān
bèi shū liáo   shì wèi yīng zhān
qūn xún   tóng hán chán
dào féng cǎi qiáo   zhōng liú zhōu chuán
zhú běn dāng ān chē   liù gòng chēng jiān
zhī bǎi hái   bēi quān
rén xīn wèi   cóng zhě jiē lián
xīng bēn zhǐ   chéng 西 qiān
rén   cǎo wèi zhēn zhān
cháo cóng dōng   shǐ jué ān qiě biàn 便
rén shēng nán   nán zhūn zhān
zhòng xiǎn zhòng xiǎn   jīn nián dìng nián
shèng shì dài yuè   huáng fēng shàn gāi shān
zhōng xīng fèn wáng   yuè guāng zhòng xuān
bào guó chén yǒu zhì   huǐ wǎng jiān
chén   shàng lián
táng shàng tài rén   bìn jīn yóu xuán
jiāng nán zhái   lǐng yòu jīn shòu chán
shǒu qiū huáng huáng   mén wàng quán quán
tāo jiāng jiè   fēng xíng huái ruán
běi hǎi zhuǎn wàn zhé   nán yáng qiān
zhōu yóu dài   fàng làng tài shǐ qiān
tǎng yóu pán   zhōng dāng gēng mián
rén shēng shì   zhì mìng yǒu quán
kāng kǎi wèi liè shì   cóng róng wèi shèng xián
shǒu wàng nán bài   zhù xuè piān
bǎi nián shàng āi tòng   gǎn wèi shì chuán