高沙道中

宋代 文天祥
三月初五日,索馬平山邊。 疾馳趨高沙,如走阪上圓。 夜行二百里,望望無人煙。 迷途呼不應,如在盤中旋。 昏霧腥且濕,怒飆狂欲顛。 流澌在鬚髮,塵沫滿橐鞬。 紅日高十丈,方辨山與川。 胡行疾如鬼,忽在林之巔。 誰家苦竹園,其葉青戔戔。 倉皇伏幽篠,生死信天緣。 鐵騎俄四合,鳥落無虛弦。 繞林勢奔軼,動地聲喧闐。 霜蹄破叢翳,出入相貫穿。 既無遁形術,又非縮地仙。 猛虎驅群羊,兔魚落蹄筌。 一吏射中目,頸血僅可濺。 一隸縛上馬,無路脫糾纏。 一廝躪其足,吞聲以自全。 一賓與一從,買命得金錢。 一枰與一校,幸不逢戈鋋。 嗟予何薄命,寄身空且懸。 蕭蕭數竹側,往來度飛韉。 游鋒幾及膚,怒興空握拳。 跬步偶不見,殘息忽復延。 當其蹙迫時,大風起四邊。 意者相其間,神物來蜿蜒。 更生不自意,如病查德痊。 須臾傳火攻,然眉復相煎。 一行輒一跌,奔命度平田。 幽篁便自托,仰天坐且眠。 晴曦正當晝,樵腸火生咽。 斷罌汲勺水,天降甘露鮮。 青山為我屋,白云為我椽。 彼草何荒荒,彼水何潺潺。 首陽既無食,陰陵不可前。 便如失目魚,一似無足蚿。 不見道傍骨,委積有萬千。 魂魄親蠅蚋,膏脂飽烏鳶。 使我先朝露,其事亦復然。 丈夫竟如此,吁嗟彼蒼天。 古人擇所安,肯蹈不測淵。 柰何以遺體,糞土同棄捐。 初學蘇子卿,終慕魯仲連。 為我王室故,持此金石堅。 自古皆有死,義不污腥膻。 求仁而得仁,寧怨溝壑填。 秦客載張祿,吳人納伍員。 季布走在魯,樊期托於燕。 國士急人病,倜儻何拘孿。 彼人莫我知,此恨付重泉。 鵲聲從何來,忽有吉語傳。 此去三五里,古道方平平。 行人漸復出,胡馬覺已還。 回首下山阿,七人相牽連。 東野御已窮,而復加之鞭。 趼足如移山,攜持姑勉旃。 行行重狼顧,常恐追騎先。 揚州二游手,面目輕且儇。 自言同脫虜,波波口流涎。 白日各持梃,其來何翩翩。 奴輩殊無聊,似欲為鷹鸇。 逡巡不得避,默默同寒蟬。 道逢采樵子,中流得舟船。 竹畚當安車,六夫共赬肩。 四肢與百骸,屈曲如杯棬。 路人心為惻,從者皆涕漣。 星奔不可止,暮達城西阡。 飢臥野人廬,藉草為針氈。 詰朝從東渡,始覺安且便。 人生豈無難,此難何迍邅。 重險復重險,今年定何年。 聖世基岱嶽,皇風扇垓埏。 中興奮王業,日月光重宣。 報國臣有志,悔往不可湔。 臣苦不如死,一死尚可憐。 堂上太夫人,鬢髮今猶玄。 江南昔卜宅,嶺右今受廛。 首丘義皇皇,倚門望惓惓。 波濤避江介,風雨行淮堧。 北海轉萬折,南洋泝孤騫。 週遊大夫蠡,放浪太史遷。 倘復游吾盤,終當耕我綿。 夫人生於世,致命各有權。 慷慨為烈士,從容為聖賢。 稽首望南拜,著此泣血篇。 百年尚哀痛,敢謂事已遄。
sān yuè chū   suǒ píng shān biān
chí gāo shā   zǒu bǎn shàng yuán
xíng èr bǎi   wàng wàng rén yān
yīng   zài pán zhōng xuán
hūn xīng qiě shī   biāo kuáng diān
liú zài   chén mǎn 滿 tuó jiān
hóng gāo shí zhàng   fāng biàn shān chuān
xíng guǐ   zài lín zhī diān
shuí jiā zhú yuán   qīng jiān jiān
cāng huáng yōu xiǎo   shēng xìn tiān yuán
tiě é   niǎo luò xián
rào lín shì bēn   dòng shēng xuān tián
shuāng cóng   chū xiàng guàn chuān 穿
dùn xíng shù   yòu fēi suō xiān
měng qún yáng   luò quán
shè zhòng   jǐng xuè jǐn jiàn
shàng   tuō jiū chán
lìn   tūn shēng quán
bīn cóng   mǎi mìng jīn qián
píng xiào   xìng féng chán
jiē mìng   shēn kōng qiě xuán
xiāo xiāo shù zhú   wǎng lái fēi jiān
yóu fēng   xīng kōng quán
kuǐ ǒu jiàn   cán yán
dāng shí   fēng biān
zhě xiāng jiān   shén lái wān yán
gēng shēng   bìng zhà quán
chuán huǒ gōng   rán méi xiāng jiān
xíng zhé diē   bèn mìng píng tián
yōu huáng biàn 便 tuō   yǎng tiān zuò qiě mián
qíng zhèng dāng zhòu   qiáo cháng huǒ shēng yàn
duàn yīng sháo shuǐ   tiān jiàng gān xiān
qīng shān wèi   bái yún wéi chuán
cǎo huāng huāng   shuǐ chán chán
shǒu yáng shí   yīn líng qián
biàn 便 shī   xián
jiàn dào bàng   wěi yǒu wàn qiān
hún qīn yíng ruì   gāo zhī bǎo yuān
shǐ 使 xiān zhāo   shì rán
zhàng jìng   jiē cāng tiān
rén suǒ ān   kěn dǎo yuān
nài   fèn tóng juān
chū xué qīng   zhōng zhòng lián
wèi wáng shì   chí jīn shí jiān
jiē yǒu   xīng shān
qiú rén ér rén   níng yuàn gōu tián
qín zài zhāng 祿   rén yuán
zǒu zài   fán tuō yàn
guó shì rén bìng   tǎng luán 孿
rén zhī   hèn zhòng quán
què shēng cóng lái   yǒu chuán
sān   dào fāng píng píng
xíng rén jiàn chū   jué hái
huí shǒu xià shān ē   rén xiàng qiān lián
dōng qióng   ér jiā zhī biān
jiǎn shān   xié chí miǎn zhān
xíng xíng zhòng láng   cháng kǒng zhuī xiān
yáng zhōu èr yóu shǒu   miàn qīng qiě xuān
yán tóng tuō   kǒu liú xián
bái chí tǐng   lái piān piān
bèi shū liáo   shì wèi yīng zhān
qūn xún   tóng hán chán
dào féng cǎi qiáo   zhōng liú zhōu chuán
zhú běn dāng ān chē   liù gòng chēng jiān
zhī bǎi hái   bēi quān
rén xīn wèi   cóng zhě jiē lián
xīng bēn zhǐ   chéng 西 qiān
rén   cǎo wèi zhēn zhān
cháo cóng dōng   shǐ jué ān qiě biàn 便
rén shēng nán   nán zhūn zhān
zhòng xiǎn zhòng xiǎn   jīn nián dìng nián
shèng shì dài yuè   huáng fēng shàn gāi shān
zhōng xīng fèn wáng   yuè guāng zhòng xuān
bào guó chén yǒu zhì   huǐ wǎng jiān
chén   shàng lián
táng shàng tài rén   bìn jīn yóu xuán
jiāng nán zhái   lǐng yòu jīn shòu chán
shǒu qiū huáng huáng   mén wàng quán quán
tāo jiāng jiè   fēng xíng huái ruán
běi hǎi zhuǎn wàn zhé   nán yáng qiān
zhōu yóu dài   fàng làng tài shǐ qiān
tǎng yóu pán   zhōng dāng gēng mián 綿
rén shēng shì   zhì mìng yǒu quán
kāng kǎi wèi liè shì   cóng róng wèi shèng xián
shǒu wàng nán bài   zhù xuè piān
bǎi nián shàng āi tòng   gǎn wèi shì chuán