感遇诗三十八首

唐代 陈子昂
微月生西海,幽阳始代升。圆光正东满,阴魄已朝凝。 太极生天地,三元更废兴。至精谅斯在,三五谁能征。 兰若生春夏,芊蔚何青青。幽独空林色,朱蕤冒紫茎。 迟迟白日晚,袅袅秋风生。岁华尽摇落,芳意竟何成。 苍苍丁零塞,今古缅荒途。亭堠何摧兀,暴骨无全躯。 黄沙幕南起,白日隐西隅。汉甲三十万,曾以事匈奴。 但见沙场死,谁怜塞上孤。 乐羊为魏将,食子殉军功。骨肉且相薄,他人安得忠。 吾闻中山相,乃属放麑翁。孤兽犹不忍,况以奉君终。 市人矜巧智,于道若童蒙。倾夺相夸侈,不知身所终。 曷见玄真子,观世玉壶中。窅然遗天地,乘化入无穷。 吾观龙变化,乃知至阳精。石林何冥密,幽洞无留行。 古之得仙道,信与元化并。玄感非象识,谁能测沉冥。 世人拘目见,酣酒笑丹经。昆仑有瑶树,安得采其英。 白日每不归,青阳时暮矣。茫茫吾何思,林卧观无始。 众芳委时晦,鶗鴂鸣悲耳。鸿荒古已颓,谁识巢居子。 吾观昆仑化,日月沦洞冥。精魄相交会,天壤以罗生。 仲尼推太极,老聃贵窈冥。西方金仙子,崇义乃无明。 空色皆寂灭,缘业定何成。名教信纷藉,死生俱未停。 圣人秘元命,惧世乱其真。如何嵩公辈,诙谲误时人。 先天诚为美,阶乱祸谁因。长城备胡寇,嬴祸发其亲。 赤精既迷汉,子年何救秦。去去桃李花,多言死如麻。 深居观元化,悱然争朵颐。谗说相啖食,利害纷eq々。 便便夸毗子,荣耀更相持。务光让天下,商贾竞刀锥。 已矣行采芝,万世同一时。 吾爱鬼谷子,青溪无垢氛。囊括经世道,遗身在白云。 七雄方龙斗,天下久无君。浮荣不足贵,遵养晦时文。 舒可弥宇宙,卷之不盈分。岂徒山木寿,空与麋鹿群。 呦呦南山鹿,罹罟以媒和。招摇青桂树,幽蠹亦成科。 世情甘近习,荣耀纷如何。怨憎未相复,亲爱生祸罗。 瑶台倾巧笑,玉杯殒双蛾。谁见枯城蘖,青青成斧柯。 林居病时久,水木澹孤清。闲卧观物化,悠悠念无生。 青春始萌达,朱火已满盈。徂落方自此,感叹何时平。 临岐泣世道,天命良悠悠。昔日殷王子,玉马遂朝周。 宝鼎沦伊谷,瑶台成古丘。西山伤遗老,东陵有故侯。 贵人难得意,赏爱在须臾。莫以心如玉,探他明月珠。 昔称夭桃子,今为舂市徒。鸱鸮悲东国,麋鹿泣姑苏。 谁见鸱夷子,扁舟去五湖。 圣人去已久,公道缅良难。蚩蚩夸毗子,尧禹以为谩。 骄荣贵工巧,势利迭相干。燕王尊乐毅,分国愿同欢。 鲁连让齐爵,遗组去邯郸。伊人信往矣,感激为谁叹。 幽居观天运,悠悠念群生。终古代兴没,豪圣莫能争。 三季沦周赧,七雄灭秦嬴。复闻赤精子,提剑入咸京。 炎光既无象,晋虏复纵横。尧禹道已昧,昏虐势方行。 岂无当世雄,天道与胡兵。咄咄安可言,时醉而未醒。 仲尼溺东鲁,伯阳遁西溟。大运自古来,旅人胡叹哉。 逶迤势已久,骨鲠道斯穷。岂无感激者,时俗颓此风。 灌园何其鄙,皎皎於陵中。世道不相容,嗟嗟张长公。 圣人不利己,忧济在元元。黄屋非尧意,瑶台安可论。 吾闻西方化,清净道弥敦。奈何穷金玉,雕刻以为尊。 云构山林尽,瑶图珠翠烦。鬼工尚未可,人力安能存。 夸愚适增累,矜智道逾昏。 玄天幽且默,群议曷嗤嗤。圣人教犹在,世运久陵夷。 一绳将何系,忧醉不能持。去去行采芝,勿为尘所欺。 蜻蛉游天地,与世本无患。飞飞未能止,黄雀来相干。 穰侯富秦宠,金石比交欢。出入咸阳里,诸侯莫敢言。 宁知山东客,激怒秦王肝。布衣取丞相,千载为辛酸。 微霜知岁晏,斧柯始青青。况乃金天夕,浩露沾群英。 登山望宇宙,白日已西暝。云海方荡潏,孤鳞安得宁。 翡翠巢南海,雄雌珠树林。何知美人意,骄爱比黄金。 杀身炎州里,委羽玉堂阴。旖旎光首饰,葳蕤烂锦衾。 岂不在遐远,虞罗忽见寻。多材信为累,叹息此珍禽。 挈瓶者谁子,姣服当青春。三五明月满,盈盈不自珍。 高堂委金玉,微缕悬千钧。如何负公鼎,被夺笑时人。 玄蝉号白露,兹岁已蹉跎。群物从大化,孤英将奈何。 瑶台有青鸟,远食玉山禾。昆仑见玄凤,岂复虞云罗。 荒哉穆天子,好与白云期。宫女多怨旷,层城闭蛾眉。 日耽瑶池乐,岂伤桃李时。青苔空萎绝,白发生罗帷。 朝发宜都渚,浩然思故乡。故乡不可见,路隔巫山阳。 巫山彩云没,高丘正微茫。伫立望已久,涕落沾衣裳。 岂兹越乡感,忆昔楚襄王。朝云无处所,荆国亦沦亡。 昔日章华宴,荆王乐荒淫。霓旌翠羽盖,射兕云梦林。 朅来高唐观,怅望云阳岑。雄图今何在,黄雀空哀吟。 丁亥岁云暮,西山事甲兵。赢粮匝邛道,荷戟争羌城。 严冬阴风劲,穷岫泄云生。昏曀无昼夜,羽檄复相惊。 拳跼竞万仞,崩危走九冥。籍籍峰壑里,哀哀冰雪行。 圣人御宇宙,闻道泰阶平。肉食谋何失,藜藿缅纵横。 可怜瑶台树,灼灼佳人姿。碧华映朱实,攀折青春时。 岂不盛光宠,荣君白玉墀。但恨红芳歇,凋伤感所思。 朅来豪游子,势利祸之门。如何兰膏叹,感激自生冤。 众趋明所避,时弃道犹存。云渊既已失,罗网与谁论。 箕山有高节,湘水有清源。唯应白鸥鸟,可为洗心言。 索居犹几日,炎夏忽然衰。阳彩皆阴翳,亲友尽暌违。 登山望不见,涕泣久涟洏。宿梦感颜色,若与白云期。 马上骄豪子,驱逐正蚩蚩。蜀山与楚水,携手在何时。 金鼎合神丹,世人将见欺。飞飞骑羊子,胡乃在峨眉。 变化固幽类,芳菲能几时。疲疴苦沦世,忧痗日侵淄。 眷然顾幽褐,白云空涕洟。 朔风吹海树,萧条边已秋。亭上谁家子,哀哀明月楼。 自言幽燕客,结发事远游。赤丸杀公吏,白刃报私仇。 避仇至海上,被役此边州。故乡三千里,辽水复悠悠。 每愤胡兵入,常为汉国羞。何知七十战,白首未封侯。 本为贵公子,平生实爱才。感时思报国,拔剑起蒿莱。 西驰丁零塞,北上单于台。登山见千里,怀古心悠哉。 谁言未忘祸,磨灭成尘埃。 浩然坐何慕,吾蜀有峨眉。念与楚狂子,悠悠白云期。 时哉悲不会,涕泣久涟洏。梦登绥山穴,南采巫山芝。 探元观群化,遗世从云螭。婉娈时永矣,感悟不见之。 朝入云中郡,北望单于台。胡秦何密迩,沙朔气雄哉。 藉藉天骄子,猖狂已复来。塞垣无名将,亭堠空崔嵬。 咄嗟吾何叹,边人涂草莱。 仲尼探元化,幽鸿顺阳和。大运自盈缩,春秋递来过。 盲飙忽号怒,万物相纷劘。溟海皆震荡,孤凤其如何。
wēi yuè shēng 西 hǎi   yōu yáng shǐ dài shēng yuán guāng zhèng dōng mǎn   yīn cháo níng
tài shēng tiān   sān yuán gèng fèi xīng zhì jīng liàng zài   sān shuí néng zhēng
lán shēng chūn xià   qiān wèi qīng qīng yōu kōng lín   zhū ruí mào jīng
chí chí bái wǎn   niǎo niǎo qiū fēng shēng suì huá jǐn yáo luò   fāng jìng chéng
cāng cāng dīng líng sāi   jīn miǎn huāng tíng hòu cuī   quán
huáng shā nán   bái yǐn 西 hàn jiǎ sān shí wàn   céng shì xiōng
dàn jiàn shā chǎng   shuí lián sāi shàng
yáng wèi wèi jiāng   shí zi xùn jūn gōng ròu qiě xiāng báo   rén ān zhōng
wén zhōng shān xiāng   nǎi shǔ fàng wēng shòu yóu rěn   kuàng fèng jūn zhōng
shì rén jīn qiǎo zhì   dào ruò tóng méng qīng duó xiāng kuā chǐ   zhī shēn suǒ zhōng
jiàn xuán zhēn   guān shì zhōng yǎo rán tiān   chéng huà qióng
guān lóng biàn huà   nǎi zhī zhì yáng jīng shí lín míng   yōu dòng liú xíng
zhī de xiān dào   xìn yuán huà bìng xuán gǎn fēi xiàng shí   shuí néng chén míng
shì rén jiàn   hān jiǔ xiào dān jīng kūn lún yǒu yáo shù   ān cǎi yīng
bái měi guī   qīng yáng shí máng máng   lín guān shǐ
zhòng fāng wěi shí huì   jué míng bēi ěr hóng 鸿 huāng tuí   shuí shí cháo
guān kūn lún huà   yuè lún dòng míng jīng xiāng jiāo huì   tiān rǎng luó shēng
zhòng tuī tài   lǎo dān guì yǎo míng 西 fāng jīn xiān   chóng nǎi míng
kōng jiē miè   yuán dìng chéng míng jiào xìn fēn   shēng wèi tíng
shèng rén yuán mìng   shì luàn zhēn sōng gōng bèi   huī jué shí rén
xiān tiān chéng wèi měi   jiē luàn huò shuí yīn cháng chéng bèi kòu   yíng huò qīn
chì jīng hàn   zi nián jiù qín táo huā   duō yán
shēn guān yuán huà   fěi rán zhēng duǒ chán shuō xiāng dàn shí   hài fēn   e   q eq。  
biàn 便 biàn 便 kuā zi   róng yào 耀 gēng xiāng chí guāng ràng tiān xià   shāng jìng dāo zhuī
xíng cǎi zhī   wàn shì tóng shí
ài guǐ zi   qīng gòu fēn náng kuò jīng shì dào   shēn zài bái yún
xióng fāng lóng dòu   tiān xià jiǔ jūn róng guì   zūn yǎng huì shí wén
shū zhòu   juǎn zhī yíng fēn shān shòu 寿   kōng 鹿 qún
yōu yōu nán shān 鹿   méi zhāo yáo qīng guì shù   yōu chéng
shì qíng gān jìn   róng yào 耀 fēn yuàn zēng wèi xiāng   qīn ài shēng huò luó
yáo tái qīng qiǎo xiào   bēi yǔn shuāng é shuí jiàn chéng niè   qīng qīng chéng
lín bìng shí jiǔ   shuǐ dàn qīng xián guān huà   yōu yōu niàn shēng
qīng chūn shǐ méng   zhū huǒ mǎn yíng luò fāng   gǎn tàn shí píng
lín shì dào   tiān mìng liáng yōu yōu yīn wáng   suì cháo zhōu
bǎo dǐng lún   yáo tái chéng qiū 西 shān shāng lǎo   dōng líng yǒu hòu
guì rén nán de   shǎng ài zài xīn   tàn míng yuè zhū
chēng yāo táo zi   jīn wèi chōng shì chī xiāo bēi dōng guó   鹿
shuí jiàn chī zi   piān zhōu
shèng rén jiǔ   gōng dào miǎn liáng nán chī chī kuā zi   yáo wéi mán
jiāo róng guì gōng qiǎo   shì dié xiāng gān yàn wáng zūn yuè   fēn guó yuàn tóng huān
lián ràng jué   hán dān rén xìn wǎng   gǎn wèi shuí tàn
yōu guān tiān yùn   yōu yōu niàn qún shēng zhōng dài xīng méi   háo shèng néng zhēng
sān lún zhōu nǎn   xióng miè qín yíng wén chì jīng   jiàn xián jīng
yán guāng xiàng   jìn zòng héng yáo dào mèi   hūn nüè shì fāng xíng
dàng shì xióng   tiān dào bīng duō duō ān yán   shí zuì ér wèi xǐng
zhòng dōng   yáng dùn 西 míng yùn lái   rén tàn zāi
wēi shì jiǔ   gěng dào qióng gǎn zhě   shí tuí fēng
guàn yuán   jiǎo jiǎo líng zhōng shì dào xiāng róng   jiē jiē zhāng cháng gōng
shèng rén   yōu zài yuán yuán huáng fēi yáo   yáo tái ān lùn
wén 西 fāng huà   qīng jìng dào dūn nài qióng jīn   diāo wéi zūn
yún gòu shān lín jǐn   yáo zhū cuì fán guǐ gōng shàng wèi   rén ān néng cún
kuā shì zēng lèi   jīn zhì dào hūn
xuán tiān yōu qiě   qún chī chī shèng rén jiào yóu zài   shì yùn jiǔ líng
shéng jiāng   yōu zuì néng chí xíng cǎi zhī   wèi chén suǒ
qīng líng yóu tiān   shì běn huàn fēi fēi wèi néng zhǐ   huáng què lái xiāng gān
ráng hóu qín chǒng   jīn shí jiāo huān chū xián yáng   zhū hóu gǎn yán
níng zhī shān dōng   qín wáng gān chéng xiàng   qiān zǎi wèi xīn suān
wēi shuāng zhī suì yàn   shǐ qīng qīng kuàng nǎi jīn tiān   hào zhān qún yīng
dēng shān wàng zhòu   bái 西 míng yún hǎi fāng dàng jué   lín ān níng
fěi cuì cháo nán hǎi   xióng zhū shù lín zhī měi rén   jiāo ài huáng jīn
shā shēn yán zhōu   wěi táng yīn guāng shǒu shì   wēi ruí làn jǐn qīn
zài xiá yuǎn   luó jiàn xún duō cái xìn wèi lèi   tàn zhēn qín
qiè píng zhě shuí   jiāo dāng qīng chūn sān míng yuè mǎn   yíng yíng zhēn
gāo táng wěi jīn   wēi xuán qiān jūn gōng dǐng   bèi duó xiào shí rén
xuán chán hào bái   suì cuō tuó qún cóng huà   yīng jiāng nài
yáo tái yǒu qīng niǎo   yuǎn shí shān kūn lún jiàn xuán fèng   yún luó
huāng zāi tiān   hǎo bái yún gōng duō yuàn kuàng   céng chéng é méi
dān yáo chí   shāng táo shí qīng tái kōng wěi jué   bái shēng luó wéi
cháo zhǔ   hào rán xiāng xiāng jiàn   shān yáng
shān cǎi yún méi   gāo qiū zhèng wēi máng zhù wàng jiǔ   luò zhān shang
yuè xiāng gǎn   chǔ xiāng wáng zhāo yún chǔ suǒ   jīng guó lún wáng
zhāng huá yàn   jīng wáng huāng yín jīng cuì gài   shè yún mèng lín
qiè lái gāo táng guān   chàng wàng yún yáng cén xióng jīn zài   huáng què kōng āi yín
dīng hài suì yún   西 shān shì jiá bīng yíng liáng qióng dào   zhēng qiāng chéng
yán dōng yīn fēng jìn   qióng xiù xiè yún shēng hūn zhòu   xiāng jīng
quán jìng wàn rèn   bēng wēi zǒu jiǔ míng fēng   āi āi bīng xuě xíng
shèng rén zhòu   wén dào tài jiē píng ròu shí móu shī   huò miǎn zòng héng
lián yáo tái shù   zhuó zhuó jiā rén 姿 huá yìng zhū shí   pān zhé qīng chūn shí
shèng guāng chǒng   róng jūn bái chí dàn hèn hóng fāng xiē   diāo shāng gǎn suǒ
qiè lái háo yóu   shì huò zhī mén lán gāo tàn   gǎn shēng yuān
zhòng míng suǒ   shí dào yóu cún yún yuān shī   luó wǎng shuí lùn
shān yǒu gāo jié   xiāng shuǐ yǒu qīng yuán wéi yīng bái ōu niǎo   wèi xīn yán
suǒ yóu   yán xià rán shuāi yáng cǎi jiē yīn   qīn yǒu jìn kuí wéi
dēng shān wàng jiàn   jiǔ lián ér 宿 mèng gǎn yán   ruò bái yún
shàng jiāo háo   zhú zhèng chī chī shǔ shān chǔ shuǐ   xié shǒu zài shí
jīn dǐng shén dān   shì rén jiāng jiàn fēi fēi yáng   nǎi zài é méi
biàn huà yōu lèi   fāng fēi néng shí lún shì   yōu mèi qīn
juàn rán yōu   bái yún kōng
shuò fēng chuī hǎi shù   xiāo tiáo biān qiū tíng shàng shuí jiā   āi āi míng yuè lóu
yán yōu yàn   jié shì yuǎn yóu chì wán shā gōng   bái rèn bào chóu
chóu zhì hǎi shàng   bèi biān zhōu xiāng sān qiān   liáo shuǐ yōu yōu
měi fèn bīng   cháng wèi hàn guó xiū zhī shí zhàn   bái shǒu wèi fēng hóu
běn wèi guì gōng   píng shēng shí ài cái gǎn shí bào guó   jiàn hāo lái
西 chí dīng líng sāi   běi shàng chán tái dēng shān jiàn qiān   huái 怀 xīn yōu zāi
shuí yán wèi wàng huò   miè chéng chén āi
hào rán zuò   shǔ yǒu é méi niàn chǔ kuáng   yōu yōu bái yún
shí zāi bēi huì   jiǔ lián ér mèng dēng suí shān xué   nán cǎi shān zhī
tàn yuán guān qún huà   shì cóng yún chī wǎn luán shí yǒng   gǎn jiàn zhī
cháo yún zhōng jùn   běi wàng chán tái qín ěr   shā shuò xióng zāi
tiān jiāo zi   chāng kuáng lái sāi yuán míng jiàng   tíng hòu kōng cuī wéi
duō jiē tàn   biān rén cǎo lái
zhòng tàn yuán huà   yōu hóng 鸿 shùn yáng yùn yíng suō   chūn qiū lái guò
máng biāo hào   wàn xiāng fēn míng hǎi jiē zhèn dàng   fèng