感遇詩三十八首

唐代 陳子昂
微月生西海,幽陽始代升。圓光正東滿,陰魄已朝凝。 太極生天地,三元更廢興。至精諒斯在,三五誰能征。 蘭若生春夏,芊蔚何青青。幽獨空林色,朱蕤冒紫莖。 遲遲白日晚,裊裊秋風生。歲華盡搖落,芳意竟何成。 蒼蒼丁零塞,今古緬荒途。亭堠何摧兀,暴骨無全軀。 黃沙幕南起,白日隱西隅。漢甲三十萬,曾以事匈奴。 但見沙場死,誰憐塞上孤。 樂羊為魏將,食子殉軍功。骨肉且相薄,他人安得忠。 吾聞中山相,乃屬放麑翁。孤獸猶不忍,況以奉君終。 市人矜巧智,於道若童蒙。傾奪相夸侈,不知身所終。 曷見玄真子,觀世玉壺中。窅然遺天地,乘化入無窮。 吾觀龍變化,乃知至陽精。石林何冥密,幽洞無留行。 古之得仙道,信與元化並。玄感非象識,誰能測沉冥。 世人拘目見,酣酒笑丹經。崑崙有瑤樹,安得采其英。 白日每不歸,青陽時暮矣。茫茫吾何思,林臥觀無始。 眾芳委時晦,鶗鴂鳴悲耳。鴻荒古已頹,誰識巢居子。 吾觀崑崙化,日月淪洞冥。精魄相交會,天壤以羅生。 仲尼推太極,老聃貴窈冥。西方金仙子,崇義乃無明。 空色皆寂滅,緣業定何成。名教信紛藉,死生俱未停。 聖人秘元命,懼世亂其真。如何嵩公輩,詼譎誤時人。 先天誠為美,階亂禍誰因。長城備胡寇,嬴禍發其親。 赤精既迷漢,子年何救秦。去去桃李花,多言死如麻。 深居觀元化,悱然爭朵頤。讒說相啖食,利害紛eq々。 便便誇毗子,榮耀更相持。務光讓天下,商賈競刀錐。 已矣行采芝,萬世同一時。 吾愛鬼谷子,青溪無垢氛。囊括經世道,遺身在白雲。 七雄方龍斗,天下久無君。浮榮不足貴,遵養晦時文。 舒可彌宇宙,卷之不盈分。豈徒山木壽,空與麋鹿群。 呦呦南山鹿,罹罟以媒和。招搖青桂樹,幽蠹亦成科。 世情甘近習,榮耀紛如何。怨憎未相復,親愛生禍羅。 瑤台傾巧笑,玉杯殞雙蛾。誰見枯城櫱,青青成斧柯。 林居病時久,水木澹孤清。閒臥觀物化,悠悠念無生。 青春始萌達,朱火已滿盈。徂落方自此,感嘆何時平。 臨岐泣世道,天命良悠悠。昔日殷王子,玉馬遂朝周。 寶鼎淪伊谷,瑤台成古丘。西山傷遺老,東陵有故侯。 貴人難得意,賞愛在須臾。莫以心如玉,探他明月珠。 昔稱夭桃子,今為舂市徒。鴟鴞悲東國,麋鹿泣姑蘇。 誰見鴟夷子,扁舟去五湖。 聖人去已久,公道緬良難。蚩蚩誇毗子,堯禹以為謾。 驕榮貴工巧,勢利迭相干。燕王尊樂毅,分國願同歡。 魯連讓齊爵,遺組去邯鄲。伊人信往矣,感激為誰嘆。 幽居觀天運,悠悠念群生。終古代興沒,豪聖莫能爭。 三季淪周赧,七雄滅秦嬴。復聞赤精子,提劍入咸京。 炎光既無象,晉虜復縱橫。堯禹道已昧,昏虐勢方行。 豈無當世雄,天道與胡兵。咄咄安可言,時醉而未醒。 仲尼溺東魯,伯陽遁西溟。大運自古來,旅人胡嘆哉。 逶迤勢已久,骨鯁道斯窮。豈無感激者,時俗頹此風。 灌園何其鄙,皎皎於陵中。世道不相容,嗟嗟張長公。 聖人不利己,憂濟在元元。黃屋非堯意,瑤台安可論。 吾聞西方化,清淨道彌敦。奈何窮金玉,雕刻以為尊。 雲構山林盡,瑤圖珠翠煩。鬼工尚未可,人力安能存。 夸愚適增累,矜智道逾昏。 玄天幽且默,群議曷嗤嗤。聖人教猶在,世運久陵夷。 一繩將何系,憂醉不能持。去去行采芝,勿為塵所欺。 蜻蛉游天地,與世本無患。飛飛未能止,黃雀來相干。 穰侯富秦寵,金石比交歡。出入咸陽里,諸侯莫敢言。 寧知山東客,激怒秦王肝。布衣取丞相,千載為辛酸。 微霜知歲晏,斧柯始青青。況乃金天夕,浩露沾群英。 登山望宇宙,白日已西暝。雲海方盪潏,孤鱗安得寧。 翡翠巢南海,雄雌珠樹林。何知美人意,驕愛比黃金。 殺身炎州里,委羽玉堂陰。旖旎光首飾,葳蕤爛錦衾。 豈不在遐遠,虞羅忽見尋。多材信為累,嘆息此珍禽。 挈瓶者誰子,姣服當青春。三五明月滿,盈盈不自珍。 高堂委金玉,微縷懸千鈞。如何負公鼎,被奪笑時人。 玄蟬號白露,茲歲已蹉跎。群物從大化,孤英將奈何。 瑤台有青鳥,遠食玉山禾。崑崙見玄鳳,豈復虞雲羅。 荒哉穆天子,好與白雲期。宮女多怨曠,層城閉蛾眉。 日耽瑤池樂,豈傷桃李時。青苔空萎絕,白髮生羅帷。 朝發宜都渚,浩然思故鄉。故鄉不可見,路隔巫山陽。 巫山彩雲沒,高丘正微茫。佇立望已久,涕落沾衣裳。 豈茲越鄉感,憶昔楚襄王。朝雲無處所,荊國亦淪亡。 昔日章華宴,荊王樂荒淫。霓旌翠羽蓋,射兕雲夢林。 朅來高唐觀,悵望雲陽岑。雄圖今何在,黃雀空哀吟。 丁亥歲雲暮,西山事甲兵。贏糧匝邛道,荷戟爭羌城。 嚴冬陰風勁,窮岫泄雲生。昏曀無晝夜,羽檄復相驚。 拳跼競萬仞,崩危走九冥。籍籍峰壑里,哀哀冰雪行。 聖人御宇宙,聞道泰階平。肉食謀何失,藜藿緬縱橫。 可憐瑤台樹,灼灼佳人姿。碧華映朱實,攀折青春時。 豈不盛光寵,榮君白玉墀。但恨紅芳歇,凋傷感所思。 朅來豪遊子,勢利禍之門。如何蘭膏嘆,感激自生冤。 眾趨明所避,時棄道猶存。雲淵既已失,羅網與誰論。 箕山有高節,湘水有清源。唯應白鷗鳥,可為洗心言。 索居猶幾日,炎夏忽然衰。陽彩皆陰翳,親友盡暌違。 登山望不見,涕泣久漣洏。宿夢感顏色,若與白雲期。 馬上驕豪子,驅逐正蚩蚩。蜀山與楚水,攜手在何時。 金鼎合神丹,世人將見欺。飛飛騎羊子,胡乃在峨眉。 變化固幽類,芳菲能幾時。疲疴苦淪世,憂痗日侵淄。 眷然顧幽褐,白雲空涕洟。 朔風吹海樹,蕭條邊已秋。亭上誰家子,哀哀明月樓。 自言幽燕客,結髮事遠遊。赤丸殺公吏,白刃報私仇。 避仇至海上,被役此邊州。故鄉三千里,遼水復悠悠。 每憤胡兵入,常為漢國羞。何知七十戰,白首未封侯。 本為貴公子,平生實愛才。感時思報國,拔劍起蒿萊。 西馳丁零塞,北上單于台。登山見千里,懷古心悠哉。 誰言未忘禍,磨滅成塵埃。 浩然坐何慕,吾蜀有峨眉。念與楚狂子,悠悠白雲期。 時哉悲不會,涕泣久漣洏。夢登綏山穴,南采巫山芝。 探元觀群化,遺世從雲螭。婉孌時永矣,感悟不見之。 朝入雲中郡,北望單于台。胡秦何密邇,沙朔氣雄哉。 藉藉天驕子,猖狂已復來。塞垣無名將,亭堠空崔嵬。 咄嗟吾何嘆,邊人塗草萊。 仲尼探元化,幽鴻順陽和。大運自盈縮,春秋遞來過。 盲飆忽號怒,萬物相紛劘。溟海皆震盪,孤鳳其如何。
wēi yuè shēng 西 hǎi   yōu yáng shǐ dài shēng yuán guāng zhèng dōng mǎn 滿   yīn cháo níng
tài shēng tiān   sān yuán gèng fèi xīng zhì jīng liàng zài   sān shuí néng zhēng
lán shēng chūn xià   qiān wèi qīng qīng yōu kōng lín   zhū ruí mào jīng
chí chí bái wǎn   niǎo niǎo qiū fēng shēng suì huá jǐn yáo luò   fāng jìng chéng
cāng cāng dīng líng sāi   jīn miǎn huāng tíng hòu cuī   quán
huáng shā nán   bái yǐn 西 hàn jiǎ sān shí wàn   céng shì xiōng
dàn jiàn shā chǎng   shuí lián sāi shàng
yáng wèi wèi jiāng   shí zi xùn jūn gōng ròu qiě xiāng báo   rén ān zhōng
wén zhōng shān xiāng   nǎi shǔ fàng wēng shòu yóu rěn   kuàng fèng jūn zhōng
shì rén jīn qiǎo zhì   dào ruò tóng méng qīng duó xiāng kuā chǐ   zhī shēn suǒ zhōng
jiàn xuán zhēn   guān shì zhōng yǎo rán tiān   chéng huà qióng
guān lóng biàn huà   nǎi zhī zhì yáng jīng shí lín míng   yōu dòng liú xíng
zhī de xiān dào   xìn yuán huà bìng xuán gǎn fēi xiàng shí   shuí néng chén míng
shì rén jiàn   hān jiǔ xiào dān jīng kūn lún yǒu yáo shù   ān cǎi yīng
bái měi guī   qīng yáng shí máng máng   lín guān shǐ
zhòng fāng wěi shí huì   jué míng bēi ěr hóng huāng tuí   shuí shí cháo
guān kūn lún huà   yuè lún dòng míng jīng xiāng jiāo huì   tiān rǎng luó shēng
zhòng tuī tài   lǎo dān guì yǎo míng 西 fāng jīn xiān   chóng nǎi míng
kōng jiē miè   yuán dìng chéng míng jiào xìn fēn   shēng wèi tíng
shèng rén yuán mìng   shì luàn zhēn sōng gōng bèi   huī jué shí rén
xiān tiān chéng wèi měi   jiē luàn huò shuí yīn cháng chéng bèi kòu   yíng huò qīn
chì jīng hàn   zi nián jiù qín táo huā   duō yán
shēn guān yuán huà   fěi rán zhēng duǒ chán shuō xiāng dàn shí   hài fēn   e   q eq。  
biàn 便 biàn 便 kuā zi   róng yào 耀 gēng xiāng chí guāng ràng tiān xià   shāng jìng dāo zhuī
xíng cǎi zhī   wàn shì tóng shí
ài guǐ zi   qīng gòu fēn náng kuò jīng shì dào   shēn zài bái yún
xióng fāng lóng dòu   tiān xià jiǔ jūn róng guì   zūn yǎng huì shí wén
shū zhòu   juǎn zhī yíng fēn shān shòu   kōng 鹿 qún
yōu yōu nán shān 鹿   méi zhāo yáo qīng guì shù   yōu chéng
shì qíng gān jìn   róng yào 耀 fēn yuàn zēng wèi xiāng   qīn ài shēng huò luó
yáo tái qīng qiǎo xiào   bēi yǔn shuāng é shuí jiàn chéng niè   qīng qīng chéng
lín bìng shí jiǔ   shuǐ dàn qīng xián guān huà   yōu yōu niàn shēng
qīng chūn shǐ méng   zhū huǒ mǎn 滿 yíng luò fāng   gǎn tàn shí píng
lín shì dào   tiān mìng liáng yōu yōu yīn wáng   suì cháo zhōu
bǎo dǐng lún   yáo tái chéng qiū 西 shān shāng lǎo   dōng líng yǒu hòu
guì rén nán de   shǎng ài zài xīn   tàn míng yuè zhū
chēng yāo táo zi   jīn wèi chōng shì chī xiāo bēi dōng guó   鹿
shuí jiàn chī zi   piān zhōu
shèng rén jiǔ   gōng dào miǎn liáng nán chī chī kuā zi   yáo wéi mán
jiāo róng guì gōng qiǎo   shì dié xiāng gān yàn wáng zūn yuè   fēn guó yuàn tóng huān
lián ràng jué   hán dān rén xìn wǎng   gǎn wèi shuí tàn
yōu guān tiān yùn   yōu yōu niàn qún shēng zhōng dài xīng méi   háo shèng néng zhēng
sān lún zhōu nǎn   xióng miè qín yíng wén chì jīng   jiàn xián jīng
yán guāng xiàng   jìn zòng héng yáo dào mèi   hūn nüè shì fāng xíng
dàng shì xióng   tiān dào bīng duō duō ān yán   shí zuì ér wèi xǐng
zhòng dōng   yáng dùn 西 míng yùn lái   rén tàn zāi
wēi shì jiǔ   gěng dào qióng gǎn zhě   shí tuí fēng
guàn yuán   jiǎo jiǎo líng zhōng shì dào xiāng róng   jiē jiē zhāng cháng gōng
shèng rén   yōu zài yuán yuán huáng fēi yáo   yáo tái ān lùn
wén 西 fāng huà   qīng jìng dào dūn nài qióng jīn   diāo wéi zūn
yún gòu shān lín jǐn   yáo zhū cuì fán guǐ gōng shàng wèi   rén ān néng cún
kuā shì zēng lèi   jīn zhì dào hūn
xuán tiān yōu qiě   qún chī chī shèng rén jiào yóu zài   shì yùn jiǔ líng
shéng jiāng   yōu zuì néng chí xíng cǎi zhī   wèi chén suǒ
qīng líng yóu tiān   shì běn huàn fēi fēi wèi néng zhǐ   huáng què lái xiāng gān
ráng hóu qín chǒng   jīn shí jiāo huān chū xián yáng   zhū hóu gǎn yán
níng zhī shān dōng   qín wáng gān chéng xiàng   qiān zǎi wèi xīn suān
wēi shuāng zhī suì yàn   shǐ qīng qīng kuàng nǎi jīn tiān   hào zhān qún yīng
dēng shān wàng zhòu   bái 西 míng yún hǎi fāng dàng jué   lín ān níng
fěi cuì cháo nán hǎi   xióng zhū shù lín zhī měi rén   jiāo ài huáng jīn
shā shēn yán zhōu   wěi táng yīn guāng shǒu shì   wēi ruí làn jǐn qīn
zài xiá yuǎn   luó jiàn xún duō cái xìn wèi lèi   tàn zhēn qín
qiè píng zhě shuí   jiāo dāng qīng chūn sān míng yuè mǎn 滿   yíng yíng zhēn
gāo táng wěi jīn   wēi xuán qiān jūn gōng dǐng   bèi duó xiào shí rén
xuán chán hào bái   suì cuō tuó qún cóng huà   yīng jiāng nài
yáo tái yǒu qīng niǎo   yuǎn shí shān kūn lún jiàn xuán fèng   yún luó
huāng zāi tiān   hǎo bái yún gōng duō yuàn kuàng   céng chéng é méi
dān yáo chí   shāng táo shí qīng tái kōng wěi jué   bái shēng luó wéi
cháo zhǔ   hào rán xiāng xiāng jiàn   shān yáng
shān cǎi yún méi   gāo qiū zhèng wēi máng zhù wàng jiǔ   luò zhān shang
yuè xiāng gǎn   chǔ xiāng wáng zhāo yún chǔ suǒ   jīng guó lún wáng
zhāng huá yàn   jīng wáng huāng yín jīng cuì gài   shè yún mèng lín
qiè lái gāo táng guān   chàng wàng yún yáng cén xióng jīn zài   huáng què kōng āi yín
dīng hài suì yún   西 shān shì jiá bīng yíng liáng qióng dào   zhēng qiāng chéng
yán dōng yīn fēng jìn   qióng xiù xiè yún shēng hūn zhòu   xiāng jīng
quán jìng wàn rèn   bēng wēi zǒu jiǔ míng fēng   āi āi bīng xuě xíng
shèng rén zhòu   wén dào tài jiē píng ròu shí móu shī   huò miǎn zòng héng
lián yáo tái shù   zhuó zhuó jiā rén 姿 huá yìng zhū shí   pān zhé qīng chūn shí
shèng guāng chǒng   róng jūn bái chí dàn hèn hóng fāng xiē   diāo shāng gǎn suǒ
qiè lái háo yóu   shì huò zhī mén lán gāo tàn   gǎn shēng yuān
zhòng míng suǒ   shí dào yóu cún yún yuān shī   luó wǎng shuí lùn
shān yǒu gāo jié   xiāng shuǐ yǒu qīng yuán wéi yīng bái ōu niǎo   wèi xīn yán
suǒ yóu   yán xià rán shuāi yáng cǎi jiē yīn   qīn yǒu jìn kuí wéi
dēng shān wàng jiàn   jiǔ lián ér 宿 mèng gǎn yán   ruò bái yún
shàng jiāo háo   zhú zhèng chī chī shǔ shān chǔ shuǐ   xié shǒu zài shí
jīn dǐng shén dān   shì rén jiāng jiàn fēi fēi yáng   nǎi zài é méi
biàn huà yōu lèi   fāng fēi néng shí lún shì   yōu mèi qīn
juàn rán yōu   bái yún kōng
shuò fēng chuī hǎi shù   xiāo tiáo biān qiū tíng shàng shuí jiā   āi āi míng yuè lóu
yán yōu yàn   jié shì yuǎn yóu chì wán shā gōng   bái rèn bào chóu
chóu zhì hǎi shàng   bèi biān zhōu xiāng sān qiān   liáo shuǐ yōu yōu
měi fèn bīng   cháng wèi hàn guó xiū zhī shí zhàn   bái shǒu wèi fēng hóu
běn wèi guì gōng   píng shēng shí ài cái gǎn shí bào guó   jiàn hāo lái
西 chí dīng líng sāi   běi shàng chán tái dēng shān jiàn qiān   huái xīn yōu zāi
shuí yán wèi wàng huò   miè chéng chén āi
hào rán zuò   shǔ yǒu é méi niàn chǔ kuáng   yōu yōu bái yún
shí zāi bēi huì   jiǔ lián ér mèng dēng suí shān xué   nán cǎi shān zhī
tàn yuán guān qún huà   shì cóng yún chī wǎn luán shí yǒng   gǎn jiàn zhī
cháo yún zhōng jùn   běi wàng chán tái qín ěr   shā shuò xióng zāi
tiān jiāo zi   chāng kuáng lái sāi yuán míng jiàng   tíng hòu kōng cuī wéi
duō jiē tàn   biān rén cǎo lái
zhòng tàn yuán huà   yōu hóng shùn yáng yùn yíng suō   chūn qiū lái guò
máng biāo hào   wàn xiāng fēn míng hǎi jiē zhèn dàng   fèng