感时述事(十首)

明代 刘基
五谿旧三苗,蛇蚓相杂处。 其人近禽兽,巢穴依险阻。 起居任情欲,斗狠竞爪距。 况能识君臣,且不顾子父。 所以称为凶,分北劳舜禹。 先朝慎羁縻,罔俾来中土。 胡为倏而至,驰骤如风雨。 见贼但趑趄,逢民辄俘虏。 腰缠皆金银,衣被俱绣组。 所过恶少年,改服投其伍。 农家劫掠尽,何人种禾黍。 盗贼有根源,厥咎由官府。 任将匪能贤,败衄乃自取。 奇材何代无,推诚即心膂。 谁哉倡此计,延寇入堂宇。 割鼻救眼睛,于身竟奚补。 浙西耕桑地,百载安生聚。 自从甲兵兴,征敛空轴杼。 疲氓真可怜,忍令饲豺虎。 追忆至元年,忧来伤肺腑。¤
谿 jiù sān miáo   shé yǐn xiāng chǔ
rén jìn qín shòu   cháo xué xiǎn
rèn qíng   dòu hěn jìng zhǎo
kuàng néng shí jūn chén   qiě
suǒ chēng wéi xiōng   fēn běi láo shùn
xiān cháo shèn   wǎng lái zhōng
wéi shū ér zhì   chí zhòu fēng
jiàn zéi dàn   féng mín zhé
yāo chán jiē jīn yín   xiù
suǒ guò è shào nián   gǎi tóu
nóng jiā jié lüè jǐn   rén zhǒng shǔ
dào zéi yǒu gēn yuán   jué jiù yóu guān
rèn jiāng fěi néng xián   bài nǎi
cái dài   tuī chéng xīn
shuí zāi chàng   yán kòu táng
jiù yǎn jing   shēn jìng
zhè 西 gēng sāng   bǎi zǎi ān shēng
cóng jiá bīng xīng   zhēng liǎn kōng zhóu zhù
méng zhēn lián   rěn lìng chái
zhuī zhì yuán nián   yōu lái shāng fèi   ¤