感時述事(十首)

明代 劉基
五谿舊三苗,蛇蚓相雜處。 其人近禽獸,巢穴依險阻。 起居任情慾,鬥狠競爪距。 況能識君臣,且不顧子父。 所以稱為凶,分北勞舜禹。 先朝慎羈縻,罔俾來中土。 胡為倏而至,馳驟如風雨。 見賊但趑趄,逢民輒俘虜。 腰纏皆金銀,衣被俱繡組。 所過惡少年,改服投其伍。 農家劫掠盡,何人種禾黍。 盜賊有根源,厥咎由官府。 任將匪能賢,敗衄乃自取。 奇材何代無,推誠即心膂。 誰哉倡此計,延寇入堂宇。 割鼻救眼睛,於身竟奚補。 浙西耕桑地,百載安生聚。 自從甲兵興,征斂空軸杼。 疲氓真可憐,忍令飼豺虎。 追憶至元年,憂來傷肺腑。¤
谿 jiù sān miáo   shé yǐn xiāng chǔ
rén jìn qín shòu   cháo xué xiǎn
rèn qíng   dòu hěn jìng zhǎo
kuàng néng shí jūn chén   qiě
suǒ chēng wéi xiōng   fēn běi láo shùn
xiān cháo shèn   wǎng lái zhōng
wéi shū ér zhì   chí zhòu fēng
jiàn zéi dàn   féng mín zhé
yāo chán jiē jīn yín   xiù
suǒ guò è shào nián   gǎi tóu
nóng jiā jié lüè jǐn   rén zhǒng shǔ
dào zéi yǒu gēn yuán   jué jiù yóu guān
rèn jiāng fěi néng xián   bài nǎi
cái dài   tuī chéng xīn
shuí zāi chàng   yán kòu táng
jiù yǎn jing   shēn jìng
zhè 西 gēng sāng   bǎi zǎi ān shēng
cóng jiá bīng xīng   zhēng liǎn kōng zhóu zhù
méng zhēn lián   rěn lìng chái
zhuī zhì yuán nián   yōu lái shāng fèi   ¤