感旧诗(并引)

宋代 苏轼
嘉祐中,予与子由同举制策,寓居怀远驿,时年二十六,而子由二十三耳。 一日,秋风起,雨作,中夜翛然,始有感慨离合之意。 自尔宦游四方,不相见者十常七八。 每夏秋之交,风雨作,木落草衰,辄凄然有此感,盖三十年矣。 元丰中,谪居黄冈,而子由亦贬筠州,尝作诗以记其事。 元祐六年,予自杭州召还,寓居子由东府,数月复出领汝阴,时予年五十六矣,乃作诗,留别子由而去。 床头枕驰道,双阙夜未央。 车毂鸣枕中,客梦安得长。 新秋入梧叶,风雨惊洞房。 独行惭月影,怅焉感初凉。 筮仕记怀远,谪居念黄冈。 一往三十年,此怀未始忘。 扣门呼阿同,(子由,一字同叔。 )安寝已太康。 青山映华发,归计三月粮。 我欲自汝阴,径上潼江章。 想见冰槃中,石密与柿霜。 (予欲请东川而归,二物皆东川所出。 )怜子遇明主,忧患已再尝。 报国何时毕,我心久已降。
jiā 嘉 yòu 祐 zhōng 中   , yǔ 予 yǔ 与 zi 子 yóu 由 tóng 同 jǔ 举 zhì 制 cè 策   , yù 寓 jū 居 huái 怀 yuǎn 远 yì 驿   , shí 时 nián 年 èr 二 shí 十 liù 六   , ér 而 zi 子 yóu 由 èr 二 shí 十 sān 三 ěr 耳   。
yī 一 rì 日   , qiū 秋 fēng 风 qǐ 起   , yǔ 雨 zuò 作   , zhōng 中 yè 夜 xiāo 翛 rán 然   , shǐ 始 yǒu 有 gǎn 感 kǎi 慨 lí 离 hé 合 zhī 之 yì 意   。
zì 自 ěr 尔 huàn 宦 yóu 游 sì 四 fāng 方   , bù 不 xiāng 相 jiàn 见 zhě 者 shí 十 cháng 常 qī 七 bā 八   。
měi 每 xià 夏 qiū 秋 zhī 之 jiāo 交   , fēng 风 yǔ 雨 zuò 作   , mù 木 luò 落 cǎo 草 shuāi 衰   , zhé 辄 qī 凄 rán 然 yǒu 有 cǐ 此 gǎn 感   , gài 盖 sān 三 shí 十 nián 年 yǐ 矣   。
yuán 元 fēng 丰 zhōng 中   , zhé 谪 jū 居 huáng 黄 gāng 冈   , ér 而 zi 子 yóu 由 yì 亦 biǎn 贬 yún 筠 zhōu 州   , cháng 尝 zuò 作 shī 诗 yǐ 以 jì 记 qí 其 shì 事   。
yuán 元 yòu 祐 liù 六 nián 年   , yǔ 予 zì 自 háng 杭 zhōu 州 zhào 召 hái 还   , yù 寓 jū 居 zi 子 yóu 由 dōng 东 fǔ 府   , shù 数 yuè 月 fù 复 chū 出 lǐng 领 rǔ 汝 yīn 阴   , shí 时 yǔ 予 nián 年 wǔ 五 shí 十 liù 六 yǐ 矣   , nǎi 乃 zuò 作 shī 诗   , liú 留 bié 别 zi 子 yóu 由 ér 而 qù 去   。
chuáng 床 tóu 头 zhěn 枕 chí 驰 dào 道   , shuāng 双 quē 阙 yè 夜 wèi 未 yāng 央   。
chē 车 gū 毂 míng 鸣 zhěn 枕 zhōng 中   , kè 客 mèng 梦 ān 安 dé 得 zhǎng 长   。
xīn 新 qiū 秋 rù 入 wú 梧 yè 叶   , fēng 风 yǔ 雨 jīng 惊 dòng 洞 fáng 房   。
dú 独 xíng 行 cán 惭 yuè 月 yǐng 影   , chàng 怅 yān 焉 gǎn 感 chū 初 liáng 凉   。
shì 筮 shì 仕 jì 记 huái 怀 yuǎn 远   , zhé 谪 jū 居 niàn 念 huáng 黄 gāng 冈   。
yī 一 wǎng 往 sān 三 shí 十 nián 年   , cǐ 此 huái 怀 wèi 未 shǐ 始 wàng 忘   。
kòu 扣 mén 门 hū 呼 ā 阿 tóng 同   ,   ( zi 子 yóu 由   , yī 一 zì 字 tóng 同 shū 叔   。
  ) ān 安 qǐn 寝 yǐ 已 tài 太 kāng 康   。
qīng 青 shān 山 yìng 映 huá 华 fà 发   , guī 归 jì 计 sān 三 yuè 月 liáng 粮   。
wǒ 我 yù 欲 zì 自 rǔ 汝 yīn 阴   , jìng 径 shàng 上 tóng 潼 jiāng 江 zhāng 章   。
xiǎng 想 jiàn 见 bīng 冰 pán 槃 zhōng 中   , shí 石 mì 密 yǔ 与 shì 柿 shuāng 霜   。
  ( yǔ 予 yù 欲 qǐng 请 dōng 东 chuān 川 ér 而 guī 归   , èr 二 wù 物 jiē 皆 dōng 东 chuān 川 suǒ 所 chū 出   。
  ) lián 怜 zi 子 yù 遇 míng 明 zhǔ 主   , yōu 忧 huàn 患 yǐ 已 zài 再 cháng 尝   。
bào 报 guó 国 hé 何 shí 时 bì 毕   , wǒ 我 xīn 心 jiǔ 久 yǐ 已 xiáng 降   。