东南行一百韵寄通州元九侍御澧州李十一

唐代 白居易
南去经三楚,东来过五湖。 山头看候馆,水面问征途。 地远穷江界,天低接海隅。 飘零同落叶,浩荡似乘桴。 渐觉乡原异,深知土产殊。 夷音语嘲哳,蛮态笑睢盱。 水市通阛阓,烟村混舳舻。 吏征渔户税,人纳火田租。 亥日饶虾蟹,寅年足虎貙。 成人男作丱,事鬼女为巫。 楼暗攒猖妇,堤喧簇贩夫。 夜船论铺赁,春酒断瓶沽。 见果多卢橘,闻禽悉鹧鸪。 山歌猿独叫,野哭鸟相呼。 岭徼云成栈,江郊水当郛。 月移翘柱鹤,风泛飐樯乌。 鳌碍潮无信,蛟惊浪不虞。 鼍鸣江擂鼓,蜃结气浮图。 树裂山魈穴,沙含水弩枢。 喘牛犁紫芋,羸马放青菰。 绣面谁家婢?鸦头几岁奴? 泥中采菱芡,烧后拾樵苏。 鼎腻愁烹鳖,盘腥厌脍鲈。 钟仪徒恋楚,张翰浪思吴。 气序凉还热,光阴旦复晡。 身方逐萍梗,年欲近桑榆。 渭北田园废,江西岁月徂。 忆归恒惨澹,怀旧忽踟蹰。 自念咸秦客,尝为邹鲁儒。 蕴藏经国术,轻弃度关繻。 赋力凌鹦鹉,词锋敌辘轳。 战文重掉鞅,射策一弯弧。 崔杜鞭齐下,元韦辔并驱。 名声逼杨马,交分过萧朱。 世务轻摩揣,周行窃觊觎。 风云皆会合,雨露各沾濡。 共遇升平代,偏惭固陋躯。 承明连夜直,建礼拂晨趋。 美服颁王府,珍羞降御厨。 议高通白虎,谏切伏青蒲。 柏殿行陪宴,花楼走看酺。 神旗张鸟兽,天籁动笙芋。 戈剑星芒耀,鱼龙电策驱。 定场排越伎,促坐进吴觎。 缥缈疑仙乐,婵娟胜画图。 歌鬟低翠羽,舞汗堕红珠。 别选闲游伴,潜招小饮徒。 一杯愁已破,三盏气弥粗。 软美仇家酒,幽闲葛氏姝。 十千方得斗,二八正当垆。 论笑杓胡律,谈怜巩嗫嚅。 李酣犹短窦,庾醉更蔫迂。 鞍马呼教住,骰盘喝遣输。 长驱波卷白,连掷采成卢。 [骰盘、卷白波、莫走、鞍马,皆当时酒令。] 筹并频逃席,觥严别置盂。 满卮那可灌,颓玉不胜扶。 入视中枢草,归乘内厩驹。 醉曾冲宰相,骄不揖金吾。 日近恩虽重,云高势却孤。 翻身落霄汉,失脚倒泥涂。 博望移门籍,浔阳佐郡符。 [予自太子赞善大夫出为江州司马。] 时情变寒暑,世利算锱铢。 即日辞双阙,明朝别九衢。 播迁分郡国,次第出京都。 [十年春,微之移佐通州。其年秋,予出佐浔 阳。明年秋,杓直出牧澧州,崔二十二出牧 果州,韦大出牧开州。] 秦岭驰三驿,商山上二邘。 [商山险道中,有东西二邘。] 岘阳亭寂寞,夏口路崎岖。 大道全生棘,中丁尽执殳。 江关未撤警,淮寇尚稽诛。 [时淮西未平,路经襄、鄂二州界,所见如此。] 林对东西寺,山分大小姑。 [东林、西林寺在庐山北。大姑、小姑在庐山南 彭蠡湖中。] 庐峰莲刻削,湓浦带萦纡。 [莲花峰在庐山北,湓水在江城南。何逊诗云: "湓城对湓水,湓水萦如带。”] 九派吞青草,孤城覆绿芜。 [浔阳江九派,南通青草、洞庭湖。南方城壁多以草覆。] 黄昏钟寂寂,清晓角呜呜。 春色辞门柳,秋声到井梧。 残芳悲鶗鴂,暮节感茱萸。 蕊坼金英菊,花飘雪片芦。 波红日斜没,沙白月平铺。 几见林抽笋,频惊燕引雏。 岁华何倏忽,年少不须臾。 眇默思千古,苍茫想八区。 孔穷缘底事?颜夭有何辜? 龙智犹经醢,龟灵未免刳。 穷通应已定,圣哲不能逾。 况我身谋拙,逢他厄运拘。 漂流随大海,锤锻任洪炉。 险阻尝之矣,栖迟命也夫。 沉冥消意气,穷饿耗肌肤。 防瘴和残药,迎寒补旧襦。 书床鸣蟋蟀,琴匣网蜘蛛。 贫室如悬磬,端忧剧守株。 时遭人指点,数被鬼揶揄。 兀兀都疑梦,昏昏半是愚。 女惊朝不起,妻怪夜长吁。 万里抛朋侣,三年隔友于。 自然悲聚散,不是恨荣枯。 去夏微之疟,今春席八殂。 天涯书达否?泉下哭知无? [去年闻元九瘴疟,书去竟未报。今春闻席八 殁。久与还往,能无恸矣。] 谩写诗盈卷,空盛酒满壶。 只添新怅望,岂复旧欢娱。 壮志因愁灭,衰容与病俱。 相逢应不识,满颌白髭须。
nán jīng sān chǔ   dōng lái guò
shān tóu kàn hòu guǎn   shuǐ miàn wèn zhēng
yuǎn qióng jiāng jiè   tiān jiē hǎi
piāo líng tóng luò   hào dàng shì chéng
jiàn jué xiāng yuán   shēn zhī chǎn shū
yīn zhāo zhā   mán tài xiào huī
shuǐ shì tōng huán huì   yān cūn hùn zhú
zhēng shuì   rén huǒ tián
hài ráo xiā xiè   yín nián chū
chéng rén nán zuò guàn   shì guǐ wèi
lóu àn zǎn chāng   xuān fàn
chuán lùn lìn   chūn jiǔ duàn píng
jiàn guǒ duō   wén qín zhè
shān yuán jiào   niǎo xiāng
lǐng jiǎo yún chéng zhàn   jiāng jiāo shuǐ dāng
yuè qiào zhù   fēng fàn zhǎn qiáng
áo ài cháo xìn   jiāo jīng làng
tuó míng jiāng léi   shèn jié
shù liè shān xiāo xué   shā hán shuǐ shū
chuǎn niú   léi fàng qīng
xiù miàn shuí jiā   tóu suì  
zhōng cǎi líng qiàn   shāo hòu shí qiáo
dǐng chóu pēng biē   pán xīng yàn kuài
zhōng liàn chǔ   zhāng hàn làng
liáng hái   guāng yīn dàn
shēn fāng zhú píng gěng   nián jìn sāng
wèi běi tián yuán fèi   jiāng 西 suì yuè
guī héng cǎn dàn   huái 怀 jiù chí chú
niàn xián qín   cháng wèi zōu
yùn cáng jīng guó shù   qīng guān
líng yīng   fēng lu
zhàn wén zhòng diào yāng   shè wān
cuī biān xià   yuán wéi pèi bìng
míng shēng yáng   jiāo fēn guò xiāo zhū
shì qīng chuāi   zhōu xíng qiè
fēng yún jiē huì   zhān
gòng shēng píng dài   piān cán lòu
chéng míng lián zhí   jiàn chén
měi bān wáng   zhēn xiū jiàng chú
gāo tōng bái   jiàn qiē qīng
bǎi diàn 殿 xíng péi yàn   huā lóu zǒu kàn
shén zhāng niǎo shòu   tiān lài dòng shēng
jiàn xīng máng yào 耀   lóng diàn
dìng chǎng pái yuè   zuò jìn
piāo miǎo xiān   chán juān shèng huà
huán cuì   hàn duò hóng zhū
bié xuǎn xián yóu bàn   qián zhāo xiǎo yǐn
bēi chóu   sān zhǎn
ruǎn měi chóu jiā jiǔ   yōu xián shì shū
shí qiān fāng dòu   èr zhèng dāng
lùn xiào biāo   tán lián gǒng niè
hān yóu duǎn dòu   zuì gèng niān
ān jiào zhù   tóu pán qiǎn shū
cháng juǎn bái   lián zhì cǎi chéng
  [ tóu pán juǎn bái zǒu ān   jiē dāng shí jiǔ lìng 。]   ]
chóu bìng pín táo   gōng yán bié zhì
mǎn zhī guàn   tuí shèng
shì zhōng shū cǎo   guī chéng nèi jiù
zuì céng chōng zǎi xiàng   jiāo jīn
jìn ēn suī zhòng   yún gāo shì què
fān shēn luò xiāo hàn   shī jiǎo dào
wàng mén   xún yáng zuǒ jùn
  [ tài zàn shàn dài chū wèi jiāng zhōu 。]   ]
shí qíng biàn hán shǔ   shì suàn zhū
shuāng quē   míng cháo bié jiǔ
qiān fēn jùn guó   chū jīng
  [ shí nián chūn   wēi zhī zuǒ tōng zhōu nián qiū   chū zuǒ xún
yáng míng nián qiū   biāo zhí chū zhōu   cuī èr shí èr chū
guǒ zhōu   wéi chū kāi zhōu 。]   ]
qín lǐng chí sān 驿   shāng shān shàng èr
  [ shāng shān xiǎn dào zhōng   yǒu dōng 西 èr 。]   ]
xiàn yáng tíng   xià kǒu
dào quán shēng   zhōng dīng jǐn zhí shū
jiāng guān wèi chè jǐng   huái kòu shàng zhū
  [ shí huái 西 wèi píng   jīng xiāng è èr zhōu jiè   suǒ jiàn 。]   ]
lín duì dōng 西   shān fēn xiǎo
  [ dōng lín 西 lín zài shān běi xiǎo zài shān nán
péng zhōng 。]   ]
fēng lián xuē   pén dài yíng
  [ lián huā fēng zài shān běi   pén shuǐ zài jiāng chéng nán xùn shī yún  
  " pén chéng duì pén shuǐ   pén shuǐ yíng dài 。”]     ]
jiǔ pài tūn qīng cǎo   chéng 绿
  [ xún yáng jiāng jiǔ pài   nán tōng qīng cǎo dòng tíng nán fāng chéng duō cǎo 。]   ]
huáng hūn zhōng   qīng xiǎo jiǎo
chūn mén liǔ   qiū shēng dào jǐng
cán fāng bēi jué   jié gǎn zhū
ruǐ chè jīn yīng   huā piāo xuě piàn
hóng xié méi   shā bái yuè píng
jiàn lín chōu sǔn   pín jīng yàn yǐn chú
suì huá shū   nián shào
miǎo qiān   cāng máng xiǎng
kǒng qióng yuán shì   yán yāo yǒu  
lóng zhì yóu jīng hǎi   guī líng wèi miǎn
qióng tōng yīng dìng   shèng zhé néng
kuàng shēn móu zhuō   féng è yùn
piāo liú suí hǎi   chuí duàn rèn hóng
xiǎn cháng zhī   chí mìng
chén míng xiāo   qióng è 饿 hào
fáng zhàng cán yào   yíng hán jiù
shū chuáng míng shuài   qín xiá wǎng zhī zhū
pín shì xuán qìng   duān yōu shǒu zhū
shí zāo rén zhǐ diǎn   shù bèi guǐ
dōu mèng   hūn hūn bàn shì
jīng cháo   guài cháng
wàn pāo péng   sān nián yǒu
rán bēi sàn   shì hèn róng
xià wēi zhī nüè   jīn chūn
tiān shū fǒu   quán xià zhī  
  [ nián wén yuán jiǔ zhàng nüè   shū jìng wèi bào jīn chūn wén
jiǔ hái wǎng   néng tòng 。]   ]
mán xiě shī yíng juǎn   kōng shèng jiǔ mǎn
zhǐ tiān xīn chàng wàng   jiù huān
zhuàng zhì yīn chóu miè   shuāi róng bìng
xiāng féng yīng shí   mǎn bái