東南行一百韻寄通州元九侍御澧州李十一

唐代 白居易
南去經三楚,東來過五湖。 山頭看候館,水面問征途。 地遠窮江界,天低接海隅。 飄零同落葉,浩蕩似乘桴。 漸覺鄉原異,深知土產殊。 夷音語嘲哳,蠻態笑睢盱。 水市通闤闠,煙村混舳艫。 吏征漁戶稅,人納火田租。 亥日饒蝦蟹,寅年足虎貙。 成人男作丱,事鬼女為巫。 樓暗攢猖婦,堤喧簇販夫。 夜船論鋪賃,春酒斷瓶沽。 見果多盧橘,聞禽悉鷓鴣。 山歌猿獨叫,野哭鳥相呼。 嶺徼雲成棧,江郊水當郛。 月移翹柱鶴,風泛颭檣烏。 鰲礙潮無信,蛟驚浪不虞。 鼉鳴江擂鼓,蜃結氣浮圖。 樹裂山魈穴,沙含水弩樞。 喘牛犁紫芋,羸馬放青菰。 繡面誰家婢?鴉頭幾歲奴? 泥中采菱芡,燒後拾樵蘇。 鼎膩愁烹鱉,盤腥厭膾鱸。 鍾儀徒戀楚,張翰浪思吳。 氣序涼還熱,光陰旦復晡。 身方逐萍梗,年欲近桑榆。 渭北田園廢,江西歲月徂。 憶歸恆慘澹,懷舊忽踟躕。 自念咸秦客,嘗為鄒魯儒。 蘊藏經國術,輕棄度關繻。 賦力凌鸚鵡,詞鋒敵轆轤。 戰文重掉鞅,射策一彎弧。 崔杜鞭齊下,元韋轡並驅。 名聲逼楊馬,交分過蕭朱。 世務輕摩揣,周行竊覬覦。 風雲皆會合,雨露各沾濡。 共遇昇平代,偏慚固陋軀。 承明連夜直,建禮拂晨趨。 美服頒王府,珍羞降御廚。 議高通白虎,諫切伏青蒲。 柏殿行陪宴,花樓走看酺。 神旗張鳥獸,天籟動笙芋。 戈劍星芒耀,魚龍電策驅。 定場排越伎,促坐進吳覦。 縹緲疑仙樂,嬋娟勝畫圖。 歌鬟低翠羽,舞汗墮紅珠。 別選閒遊伴,潛招小飲徒。 一杯愁已破,三盞氣彌粗。 軟美仇家酒,幽閒葛氏姝。 十千方得斗,二八正當壚。 論笑杓胡律,談憐鞏囁嚅。 李酣猶短竇,庾醉更蔫迂。 鞍馬呼教住,骰盤喝遣輸。 長驅波卷白,連擲采成盧。 [骰盤、卷白波、莫走、鞍馬,皆當時酒令。] 籌並頻逃席,觥嚴別置盂。 滿卮那可灌,頹玉不勝扶。 入視中樞草,歸乘內廄駒。 醉曾沖宰相,驕不揖金吾。 日近恩雖重,雲高勢卻孤。 翻身落霄漢,失腳倒泥塗。 博望移門籍,潯陽佐郡符。 [予自太子贊善大夫出為江州司馬。] 時情變寒暑,世利算錙銖。 即日辭雙闕,明朝別九衢。 播遷分郡國,次第出京都。 [十年春,微之移佐通州。其年秋,予出佐潯 陽。明年秋,杓直出牧澧州,崔二十二出牧 果州,韋大出牧開州。] 秦嶺馳三驛,商山上二邘。 [商山險道中,有東西二邘。] 峴陽亭寂寞,夏口路崎嶇。 大道全生棘,中丁盡執殳。 江關未撤警,淮寇尚稽誅。 [時淮西未平,路經襄、鄂二州界,所見如此。] 林對東西寺,山分大小姑。 [東林、西林寺在廬山北。大姑、小姑在廬山南 彭蠡湖中。] 廬峰蓮刻削,湓浦帶縈紆。 [蓮花峰在廬山北,湓水在江城南。何遜詩云: "湓城對湓水,湓水縈如帶。」] 九派吞青草,孤城覆綠蕪。 [潯陽江九派,南通青草、洞庭湖。南方城壁多以草覆。] 黃昏鍾寂寂,清曉角嗚嗚。 春色辭門柳,秋聲到井梧。 殘芳悲鶗鴂,暮節感茱萸。 蕊坼金英菊,花飄雪片蘆。 波紅日斜沒,沙白月平鋪。 幾見林抽筍,頻驚燕引雛。 歲華何倏忽,年少不須臾。 眇默思千古,蒼茫想八區。 孔窮緣底事?顏夭有何辜? 龍智猶經醢,龜靈未免刳。 窮通應已定,聖哲不能逾。 況我身謀拙,逢他厄運拘。 漂流隨大海,錘鍛任洪爐。 險阻嘗之矣,棲遲命也夫。 沉冥消意氣,窮餓耗肌膚。 防瘴和殘藥,迎寒補舊襦。 書床鳴蟋蟀,琴匣網蜘蛛。 貧室如懸磬,端憂劇守株。 時遭人指點,數被鬼揶揄。 兀兀都疑夢,昏昏半是愚。 女驚朝不起,妻怪夜長吁。 萬里拋朋侶,三年隔友於。 自然悲聚散,不是恨榮枯。 去夏微之瘧,今春席八殂。 天涯書達否?泉下哭知無? [去年聞元九瘴瘧,書去竟未報。今春聞席八 歿。久與還往,能無慟矣。] 謾寫詩盈卷,空盛酒滿壺。 只添新悵望,豈復舊歡娛。 壯志因愁滅,衰容與病俱。 相逢應不識,滿頜白髭鬚。
nán jīng sān chǔ   dōng lái guò
shān tóu kàn hòu guǎn   shuǐ miàn wèn zhēng
yuǎn qióng jiāng jiè   tiān jiē hǎi
piāo líng tóng luò   hào dàng shì chéng
jiàn jué xiāng yuán   shēn zhī chǎn shū
yīn zhāo zhā   mán tài xiào huī
shuǐ shì tōng huán huì   yān cūn hùn zhú
zhēng shuì   rén huǒ tián
hài ráo xiā xiè   yín nián chū
chéng rén nán zuò guàn   shì guǐ wèi
lóu àn zǎn chāng   xuān fàn
chuán lùn lìn   chūn jiǔ duàn píng
jiàn guǒ duō   wén qín zhè
shān yuán jiào   niǎo xiāng
lǐng jiǎo yún chéng zhàn   jiāng jiāo shuǐ dāng
yuè qiào zhù   fēng fàn zhǎn qiáng
áo ài cháo xìn   jiāo jīng làng
tuó míng jiāng léi   shèn jié
shù liè shān xiāo xué   shā hán shuǐ shū
chuǎn niú   léi fàng qīng
xiù miàn shuí jiā   tóu suì  
zhōng cǎi líng qiàn   shāo hòu shí qiáo
dǐng chóu pēng biē   pán xīng yàn kuài
zhōng liàn chǔ   zhāng hàn làng
liáng hái   guāng yīn dàn
shēn fāng zhú píng gěng   nián jìn sāng
wèi běi tián yuán fèi   jiāng 西 suì yuè
guī héng cǎn dàn   huái jiù chí chú
niàn xián qín   cháng wèi zōu
yùn cáng jīng guó shù   qīng guān
líng yīng   fēng lu
zhàn wén zhòng diào yāng   shè wān
cuī biān xià   yuán wéi pèi bìng
míng shēng yáng   jiāo fēn guò xiāo zhū
shì qīng chuāi   zhōu xíng qiè
fēng yún jiē huì   zhān
gòng shēng píng dài   piān cán lòu
chéng míng lián zhí   jiàn chén
měi bān wáng   zhēn xiū jiàng chú
gāo tōng bái   jiàn qiē qīng
bǎi diàn 殿 xíng péi yàn   huā lóu zǒu kàn
shén zhāng niǎo shòu   tiān lài dòng shēng
jiàn xīng máng yào 耀   lóng diàn
dìng chǎng pái yuè   zuò jìn
piāo miǎo xiān   chán juān shèng huà
huán cuì   hàn duò hóng zhū
bié xuǎn xián yóu bàn   qián zhāo xiǎo yǐn
bēi chóu   sān zhǎn
ruǎn měi chóu jiā jiǔ   yōu xián shì shū
shí qiān fāng dòu   èr zhèng dāng
lùn xiào biāo   tán lián gǒng niè
hān yóu duǎn dòu   zuì gèng niān
ān jiào zhù   tóu pán qiǎn shū
cháng juǎn bái   lián zhì cǎi chéng
  [ tóu pán juǎn bái zǒu ān   jiē dāng shí jiǔ lìng 。]   ]
chóu bìng pín táo   gōng yán bié zhì
mǎn 滿 zhī guàn   tuí shèng
shì zhōng shū cǎo   guī chéng nèi jiù
zuì céng chōng zǎi xiàng   jiāo jīn
jìn ēn suī zhòng   yún gāo shì què
fān shēn luò xiāo hàn   shī jiǎo dào
wàng mén   xún yáng zuǒ jùn
  [ tài zàn shàn dài chū wèi jiāng zhōu 。]   ]
shí qíng biàn hán shǔ   shì suàn zhū
shuāng quē   míng cháo bié jiǔ
qiān fēn jùn guó   chū jīng
  [ shí nián chūn   wēi zhī zuǒ tōng zhōu nián qiū   chū zuǒ xún
yáng míng nián qiū   biāo zhí chū zhōu   cuī èr shí èr chū
guǒ zhōu   wéi chū kāi zhōu 。]   ]
qín lǐng chí sān   shāng shān shàng èr
  [ shāng shān xiǎn dào zhōng   yǒu dōng 西 èr 。]   ]
xiàn yáng tíng   xià kǒu
dào quán shēng   zhōng dīng jǐn zhí shū
jiāng guān wèi chè jǐng   huái kòu shàng zhū
  [ shí huái 西 wèi píng   jīng xiāng è èr zhōu jiè   suǒ jiàn 。]   ]
lín duì dōng 西   shān fēn xiǎo
  [ dōng lín 西 lín zài shān běi xiǎo zài shān nán
péng zhōng 。]   ]
fēng lián xuē   pén dài yíng
  [ lián huā fēng zài shān běi   pén shuǐ zài jiāng chéng nán xùn shī yún  
  " pén chéng duì pén shuǐ   pén shuǐ yíng dài 。」]     ]
jiǔ pài tūn qīng cǎo   chéng
  [ xún yáng jiāng jiǔ pài   nán tōng qīng cǎo dòng tíng nán fāng chéng duō cǎo 。]   ]
huáng hūn zhōng   qīng xiǎo jiǎo
chūn mén liǔ   qiū shēng dào jǐng
cán fāng bēi jué   jié gǎn zhū
ruǐ chè jīn yīng   huā piāo xuě piàn
hóng xié méi   shā bái yuè píng
jiàn lín chōu sǔn   pín jīng yàn yǐn chú
suì huá shū   nián shào
miǎo qiān   cāng máng xiǎng
kǒng qióng yuán shì   yán yāo yǒu  
lóng zhì yóu jīng hǎi   guī líng wèi miǎn
qióng tōng yīng dìng   shèng zhé néng
kuàng shēn móu zhuō   féng è yùn
piāo liú suí hǎi   chuí duàn rèn hóng
xiǎn cháng zhī   chí mìng
chén míng xiāo   qióng è hào
fáng zhàng cán yào   yíng hán jiù
shū chuáng míng shuài   qín xiá wǎng zhī zhū
pín shì xuán qìng   duān yōu shǒu zhū
shí zāo rén zhǐ diǎn   shù bèi guǐ
dōu mèng   hūn hūn bàn shì
jīng cháo   guài cháng
wàn pāo péng   sān nián yǒu
rán bēi sàn   shì hèn róng
xià wēi zhī nüè   jīn chūn
tiān shū fǒu   quán xià zhī  
  [ nián wén yuán jiǔ zhàng nüè   shū jìng wèi bào jīn chūn wén
歿 jiǔ hái wǎng   néng tòng 。]   ]
mán xiě shī yíng juǎn   kōng shèng jiǔ mǎn 滿
zhǐ tiān xīn chàng wàng   jiù huān
zhuàng zhì yīn chóu miè   shuāi róng bìng
xiāng féng yīng shí   mǎn 滿 bái