丁亥纪蜀百韵

宋代 李曾伯
太岁在娵觜,羲驭正东陆。羽书西边来,胡骑报南牧。 仓茫星火急,飘忽风雨速。凭陵我封疆,剽掠我孳畜。 一越摩云险,已污岩岷俗。再度峰贴隘,重为武阶毒。 胡儿忽令名,见谓鞑靼属。或疑女真诈,颇讶叠州族。 衣毛不知帛,饮酪非茹粟。劲弓骨为面,健马铁裹足。 驾言取金夏,其锋不可触。如竹迎刃解,犹雪以汤沃。 先声张虚疑,我师遽蓄缩。心已执檄迷,手为望风束。 策昧战为守,计乏奇与伏。西和久间断,文南暂蹢躅。 将利仅小退,凯音误陆续。兰皋要寸功,良将半丧衄。 败书丙夜闻,前矛石门宿。亟令控三关,谨毋费一镞。 鱼梁闭仙原,武林护午谷。七方对垒持,相戒前辙覆。 县官塞蹊径,战士据林麓。由是关以外,民皆弃庐屋。 西康至天水,患不翅蛇蝮。凤集一炬馀,地已付麋鹿。 河池本无虞,百里祸尤酷。群盗沸于鼎,流民凑如辐。 母悲爱子死,夫没嫠妇哭。城市委焚荡,道路纷怨讟。 于时益昌民,十室空五六。牙樯嘉陵来,舳舻尾联属。 十乘随启行,驿书转加促。鼓吹喧后部,旌旗蔽前矗。 两劳使者车,三分元戎纛。重以溃卒徒,跳梁满山谷。 声言诛不平,未知不平孰。人情往伤弓,未免惊曲木。 土著避乡井,游手伺风烛。嗟哉是日也,性命龟未卜。 事机正诪张,天时幸炎燠。晋边死季龙,周翰奋方叔。 不闻武侯败,街亭诛马谡。犹有孟明在,焚舟报秦穆。 不待斩楼兰,闻已事薰粥。搢绅屐欲折,意气喜可掬。 中有山西人,慊若国深辱。问之何所云,首疾已频蹙。 大言往者悔,几已溃心腹。尚为来者忧,不知护头目。 厥今敌虽去,乡道渠已熟。三关固天险,五都恐日蹙。 不见关以外,处处空杼柚。朝廷无事时,司农积边谷。 一朝弃粪土,知几十万斛。民力哀何辜,边人罪难赎。 色虽帷幄喜,骨尚原野暴。未旌平凉家,方起邹阳狱。 辛苦在貔貅,恩赏归雁鹜。几效先轸死,不及介推禄。 魏师付乳臭,汉校起奴仆。平时好糜烂,深刑痛敲朴。 于时在劳来,仍忍逞诛剭。颇闻富窖藏,悉已发麦菽。 边无一人耕,食能几日蓄。田里思反业,原堡未修筑。 了无金城图,酣事铜鞮曲。朽索驾虚舟,空奁著亡局。 纵君不惩艾,而我为惭恧。我闻报中朝,四境已清肃。 一人万人心,可欺宁可服。当时屹如山,一二臣可录。 凡此保蜀功,两和李公独。赵公继一出,颇慰沔人欲。 益昌所毋动,饷臣尼其毂。公论虽未泯,天幸不可复。 安得如绍兴,魏公任都督。以口伐可汗,我恨匪元璹。 徒能效曹刿,远谋鄙食肉。言之貌愈切,至此泪几簌。 客既闻斯言,稽首拜且祝。九庙宗社灵,百城耄倪福。 德泽在天下,人心久渗漉。徒以成败论,公等皆碌碌。 伯比议莫敖,蔿贾知子玉。春秋过责备,小事书简牍。 子其钳尔舌,毋取斧锧戮。汉人悔雁门,唐师老鸭绿。 有道守四夷,初何事穷黩。不战屈人兵,正岂待驱逐。 吾皇天地心,万国囿春育。畴咨元帅功,非夕则在夙。 出命宣黄麻,入相赓绿竹。除书从天来,恩礼方隆渥。 三公应鼎象,相与运坤轴。小夷置蚊虻,壮志寄鸿鹄。 分无万户印,莞尔一杯醁。熟慰豪杰心,有诏不盈轴。 尧门万里天,意者未亲瞩。君相勤外忧,必有宁我蜀。
tài suì zài   zhèng dōng shū biān 西 lái   bào nán    
cāng máng xīng huǒ   piāo fēng píng líng fēng jiāng piāo   lüè chù    
yuè yún xiǎn   yán mín zài fēng tiē ài zhòng   wèi jiē    
ér lìng míng   jiàn wèi shǔ huò zhēn zhà   dié zhōu    
máo zhī   yǐn lào fēi jìn gōng wèi miàn jiàn   tiě guǒ    
jià yán jīn xià   fēng chù zhú yíng rèn jiě yóu   xuě tāng    
xiān shēng zhāng   shī suō xīn zhí shǒu   wèi wàng fēng shù    
mèi zhàn wèi shǒu   西 jiǔ jiàn duàn wén   nán zàn zhí zhú    
jiāng jǐn xiǎo tuì 退   kǎi yīn lán gāo yào cùn gōng liáng   jiàng bàn sàng    
bài shū bǐng wén   qián máo shí mén 宿 lìng kòng sān guān jǐn   fèi    
liáng xiān yuán   lín fāng duì lěi chí xiāng   jiè qián zhé    
xiàn guān sāi jìng   zhàn shì lín yóu shì guān wài mín   jiē    
西 kāng zhì tiān shuǐ   huàn chì shé fèng     鹿  
chí běn   bǎi huò yóu qún dào fèi dǐng liú   mín còu    
bēi ài   méi chéng shì wěi fén dàng dào   fēn yuàn    
shí chāng mín   shí shì kōng liù qiáng jiā líng lái zhú   wěi lián shǔ    
shí chéng suí xíng   驿 shū zhuǎn jiā chuī xuān hòu jīng   qián chù    
liǎng láo shǐ 使 zhě chē   sān fēn yuán róng dào zhòng kuì tiào   liáng mǎn shān    
shēng yán zhū píng   wèi zhī píng shú rén qíng wǎng shāng gōng wèi   miǎn jīng    
zhù xiāng jǐng   yóu shǒu fēng zhú jiē zāi shì xìng   mìng guī wèi    
shì zhèng zhōu zhāng   tiān shí xìng yán jìn biān lóng zhōu   hàn fèn fāng shū    
wén hóu bài   jiē tíng zhū yóu yǒu mèng míng zài fén   zhōu bào qín    
dài zhǎn lóu lán   wén shì xūn zhōu jìn shēn zhé      
zhōng yǒu shān 西 rén   qiàn ruò guó shēn wèn zhī suǒ yún shǒu   pín    
yán wǎng zhě huǐ   kuì xīn shàng wèi lái zhě yōu   zhī tóu    
jué jīn suī   xiāng dào shú sān guān tiān xiǎn   dōu kǒng    
jiàn guān wài   chù chù kōng zhù zhú cháo tíng shì shí   nóng biān    
zhāo fèn   zhī shí wàn mín āi biān   rén zuì nán shú    
suī wéi   shàng yuán bào wèi jīng píng liáng jiā fāng   zōu yáng    
xīn zài xiū   ēn shǎng guī yàn xiào xiān zhěn   jiè tuī    
wèi shī xiù   hàn xiào píng shí hǎo làn shēn   xíng tòng qiāo piáo    
shí zài láo lái   réng rěn chěng zhū wén jiào cáng   mài shū    
biān rén gēng   shí néng tián fǎn yuán   bǎo wèi xiū zhù    
liǎo jīn chéng   hān shì tóng xiǔ suǒ jià zhōu kōng   lián zhù wáng    
zòng jūn chéng   ér wèi cán wén bào zhōng cháo   jìng qīng    
rén wàn rén xīn   nìng dāng shí shān   èr chén    
fán bǎo shǔ gōng   liǎng huò gōng zhào gōng chū   wèi miǎn rén    
chāng suǒ dòng   xiǎng chén gōng lùn suī wèi mǐn tiān   xìng    
ān shào xīng   wèi gōng rèn kǒu hán   hèn fěi yuán shú    
néng xiào cáo guì   yuǎn móu shí ròu yán zhī mào qiè zhì   lèi    
wén yán   shǒu bài qiě zhù jiǔ miào zōng shè líng bǎi   chéng mào    
zài tiān xià   rén xīn jiǔ shèn chéng bài lùn gōng   děng jiē    
áo   wěi jiǎ zhī zi chūn qiū guò bèi xiǎo   shì shū jiǎn    
zi qián ěr shé   zhì hàn rén huǐ yàn mén táng   shī lǎo   绿  
yǒu dào shǒu   chū shì qióng zhàn rén bīng zhèng   dài zhú    
huáng tiān xīn   wàn guó yòu chūn chóu yuán shuài gōng fēi   zài    
chū mìng xuān huáng   xiàng gēng 绿 zhú chú shū cóng tiān lái ēn   fāng lóng    
sān gōng yīng dǐng xiàng   xiāng yùn kūn zhóu xiǎo zhì wén méng zhuàng   zhì hóng 鸿    
fēn wàn yìn   wǎn ěr bēi shú wèi háo jié xīn yǒu   zhào yíng zhóu    
yáo mén wàn tiān   zhě wèi qīn zhǔ jūn xiāng qín wài yōu   yǒu níng shǔ