丁亥紀蜀百韻

宋代 李曾伯
太歲在娵觜,羲馭正東陸。羽書西邊來,胡騎報南牧。 倉茫星火急,飄忽風雨速。憑陵我封疆,剽掠我孳畜。 一越摩雲險,已污岩岷俗。再度峰貼隘,重為武階毒。 胡兒忽令名,見謂韃靼屬。或疑女真詐,頗訝疊州族。 衣毛不知帛,飲酪非茹粟。勁弓骨為面,健馬鐵裹足。 駕言取金夏,其鋒不可觸。如竹迎刃解,猶雪以湯沃。 先聲張虛疑,我師遽蓄縮。心已執檄迷,手為望風束。 策昧戰為守,計乏奇與伏。西和久間斷,文南暫蹢躅。 將利僅小退,凱音誤陸續。蘭皋要寸功,良將半喪衄。 敗書丙夜聞,前矛石門宿。亟令控三關,謹毋費一鏃。 魚梁閉仙原,武林護午谷。七方對壘持,相戒前轍覆。 縣官塞蹊徑,戰士據林麓。由是關以外,民皆棄廬屋。 西康至天水,患不翅蛇蝮。鳳集一炬餘,地已付麋鹿。 河池本無虞,百里禍尤酷。群盜沸於鼎,流民湊如輻。 母悲愛子死,夫沒嫠婦哭。城市委焚盪,道路紛怨讟。 於時益昌民,十室空五六。牙檣嘉陵來,舳艫尾聯屬。 十乘隨啟行,驛書轉加促。鼓吹喧後部,旌旗蔽前矗。 兩勞使者車,三分元戎纛。重以潰卒徒,跳梁滿山谷。 聲言誅不平,未知不平孰。人情往傷弓,未免驚曲木。 土著避鄉井,游手伺風燭。嗟哉是日也,性命龜未卜。 事機正譸張,天時幸炎燠。晉邊死季龍,周翰奮方叔。 不聞武侯敗,街亭誅馬謖。猶有孟明在,焚舟報秦穆。 不待斬樓蘭,聞已事薰粥。搢紳屐欲折,意氣喜可掬。 中有山西人,慊若國深辱。問之何所云,首疾已頻蹙。 大言往者悔,幾已潰心腹。尚為來者憂,不知護頭目。 厥今敵雖去,鄉道渠已熟。三關固天險,五都恐日蹙。 不見關以外,處處空杼柚。朝廷無事時,司農積邊谷。 一朝棄糞土,知幾十萬斛。民力哀何辜,邊人罪難贖。 色雖帷幄喜,骨尚原野暴。未旌平涼家,方起鄒陽獄。 辛苦在貔貅,恩賞歸雁鶩。幾效先軫死,不及介推祿。 魏師付乳臭,漢校起奴僕。平時好糜爛,深刑痛敲朴。 於時在勞來,仍忍逞誅剭。頗聞富窖藏,悉已發麥菽。 邊無一人耕,食能幾日蓄。田裡思反業,原堡未修築。 了無金城圖,酣事銅鞮曲。朽索駕虛舟,空奩著亡局。 縱君不懲艾,而我為慚恧。我聞報中朝,四境已清肅。 一人萬人心,可欺寧可服。當時屹如山,一二臣可錄。 凡此保蜀功,兩和李公獨。趙公繼一出,頗慰沔人慾。 益昌所毋動,餉臣尼其轂。公論雖未泯,天幸不可復。 安得如紹興,魏公任都督。以口伐可汗,我恨匪元璹。 徒能效曹劌,遠謀鄙食肉。言之貌愈切,至此淚幾簌。 客既聞斯言,稽首拜且祝。九廟宗社靈,百城耄倪福。 德澤在天下,人心久滲漉。徒以成敗論,公等皆碌碌。 伯比議莫敖,蔿賈知子玉。春秋過責備,小事書簡牘。 子其鉗爾舌,毋取斧鑕戮。漢人悔雁門,唐師老鴨綠。 有道守四夷,初何事窮黷。不戰屈人兵,正豈待驅逐。 吾皇天地心,萬國囿春育。疇咨元帥功,非夕則在夙。 出命宣黃麻,入相賡綠竹。除書從天來,恩禮方隆渥。 三公應鼎象,相與運坤軸。小夷置蚊虻,壯志寄鴻鵠。 分無萬戶印,莞爾一杯醁。熟慰豪傑心,有詔不盈軸。 堯門萬里天,意者未親矚。君相勤外憂,必有寧我蜀。
tài suì zài   zhèng dōng shū biān 西 lái   bào nán    
cāng máng xīng huǒ   piāo fēng píng líng fēng jiāng piāo   lüè chù    
yuè yún xiǎn   yán mín zài fēng tiē ài zhòng   wèi jiē    
ér lìng míng   jiàn wèi shǔ huò zhēn zhà   dié zhōu    
máo zhī   yǐn lào fēi jìn gōng wèi miàn jiàn   tiě guǒ    
jià yán jīn xià   fēng chù zhú yíng rèn jiě yóu   xuě tāng    
xiān shēng zhāng   shī suō xīn zhí shǒu   wèi wàng fēng shù    
mèi zhàn wèi shǒu   西 jiǔ jiàn duàn wén   nán zàn zhí zhú    
jiāng jǐn xiǎo tuì 退   kǎi yīn lán gāo yào cùn gōng liáng   jiàng bàn sàng    
bài shū bǐng wén   qián máo shí mén 宿 lìng kòng sān guān jǐn   fèi    
liáng xiān yuán   lín fāng duì lěi chí xiāng   jiè qián zhé    
xiàn guān sāi jìng   zhàn shì lín yóu shì guān wài mín   jiē    
西 kāng zhì tiān shuǐ   huàn chì shé fèng     鹿  
chí běn   bǎi huò yóu qún dào fèi dǐng liú   mín còu    
bēi ài   méi chéng shì wěi fén dàng dào   fēn yuàn    
shí chāng mín   shí shì kōng liù qiáng jiā líng lái zhú   wěi lián shǔ    
shí chéng suí xíng   shū zhuǎn jiā chuī xuān hòu jīng   qián chù    
liǎng láo shǐ 使 zhě chē   sān fēn yuán róng dào zhòng kuì tiào   liáng mǎn shān 滿    
shēng yán zhū píng   wèi zhī píng shú rén qíng wǎng shāng gōng wèi   miǎn jīng    
zhù xiāng jǐng   yóu shǒu fēng zhú jiē zāi shì xìng   mìng guī wèi    
shì zhèng zhōu zhāng   tiān shí xìng yán jìn biān lóng zhōu   hàn fèn fāng shū    
wén hóu bài   jiē tíng zhū yóu yǒu mèng míng zài fén   zhōu bào qín    
dài zhǎn lóu lán   wén shì xūn zhōu jìn shēn zhé      
zhōng yǒu shān 西 rén   qiàn ruò guó shēn wèn zhī suǒ yún shǒu   pín    
yán wǎng zhě huǐ   kuì xīn shàng wèi lái zhě yōu   zhī tóu    
jué jīn suī   xiāng dào shú sān guān tiān xiǎn   dōu kǒng    
jiàn guān wài   chù chù kōng zhù zhú cháo tíng shì shí   nóng biān    
zhāo fèn   zhī shí wàn mín āi biān   rén zuì nán shú    
suī wéi   shàng yuán bào wèi jīng píng liáng jiā fāng   zōu yáng    
xīn zài xiū   ēn shǎng guī yàn xiào xiān zhěn   jiè tuī   祿  
wèi shī xiù   hàn xiào píng shí hǎo làn shēn   xíng tòng qiāo piáo    
shí zài láo lái   réng rěn chěng zhū wén jiào cáng   mài shū    
biān rén gēng   shí néng tián fǎn yuán   bǎo wèi xiū zhù    
liǎo jīn chéng   hān shì tóng xiǔ suǒ jià zhōu kōng   lián zhù wáng    
zòng jūn chéng   ér wèi cán wén bào zhōng cháo   jìng qīng    
rén wàn rén xīn   nìng dāng shí shān   èr chén    
fán bǎo shǔ gōng   liǎng huò gōng zhào gōng chū   wèi miǎn rén    
chāng suǒ dòng   xiǎng chén gōng lùn suī wèi mǐn tiān   xìng    
ān shào xīng   wèi gōng rèn kǒu hán   hèn fěi yuán shú    
néng xiào cáo guì   yuǎn móu shí ròu yán zhī mào qiè zhì   lèi    
wén yán   shǒu bài qiě zhù jiǔ miào zōng shè líng bǎi   chéng mào    
zài tiān xià   rén xīn jiǔ shèn chéng bài lùn gōng   děng jiē    
áo   wěi jiǎ zhī zi chūn qiū guò bèi xiǎo   shì shū jiǎn    
zi qián ěr shé   zhì hàn rén huǐ yàn mén táng   shī lǎo    
yǒu dào shǒu   chū shì qióng zhàn rén bīng zhèng   dài zhú    
huáng tiān xīn   wàn guó yòu chūn chóu yuán shuài gōng fēi   zài    
chū mìng xuān huáng   xiàng gēng zhú chú shū cóng tiān lái ēn   fāng lóng    
sān gōng yīng dǐng xiàng   xiāng yùn kūn zhóu xiǎo zhì wén méng zhuàng   zhì hóng    
fēn wàn yìn   wǎn ěr bēi shú wèi háo jié xīn yǒu   zhào yíng zhóu    
yáo mén wàn tiān   zhě wèi qīn zhǔ jūn xiāng qín wài yōu   yǒu níng shǔ