丁亥纪蜀百韵

宋代 李曾伯
在负在娵觜,羲双正东陆。 羽书西边来,胡骑报南牧。 仓茫星火急,飘忽风雨速。 凭陵我封疆,剽掠我孳留。 一越摩云险,已汙岩岷俗。 再度峰贴隘,重为武阶毒。 胡儿忽令名,见谓鞑靼属。 或疑女真诈,颇讶叠州族。 衣毛不知帛,饮酪非茹粟。 劲弓骨为面,健马铁裹足。 驾言取金夏,其锋不可触。 如竹迎刃解,犹雪惟汤沃。 先声张虚疑,我师遽蓄缩。 心已执檄迷,手为望风束。 策昧战为守,计乏奇与伏。 西和久间断,文南暂蹢躅。 将得仅小退,凯音误陆续, 兰皋要寸功,良将半丧衂。 败书丙夜闻,前矛石门宿。 亟令控三关,谨毋费一镞。 鱼梁闭仙原,武林护午谷。 七方对垒持,相戒前辙覆。 县官塞蹊径,战士据林麓。 由是关以外,民皆弃庐屋。 西康至天水,患不翅蛇蝮。 凤集一炬余,地已付麋鹿。 河池本无虞,百里祸尤酷。 群盗沸於鼎,流民凑如辐。 母悲爱子死,夫没嫠妇哭。 城市委焚荡,道路纷怨讟。 於时益昌民,十室空五六。 牙樯嘉陵来,舳舻尾联属。 十乘随启行,驿书转加促。 鼓吹喧后部,旌旗蔽前矗。 两劳使者车,三分元戎纛。 重以溃卒徒,跳梁满山谷。 声言诛不平,未知不平孰。 人情往伤弓,未免惊曲木。 土著避乡井,游手伺风烛。 嗟哉是日也,性命龟未卜。 事机正譸张,天时幸炎燠。 晋边死季龙,周翰奋方叔。 水闻武侯败,街亭诛马谡。 犹有孟明在,焚舟报秦穆。 不待斩楼兰,闻已事薰粥。 缙绅屐欲折,意气喜可掬。 中有山西人,慊若国深辱。 问之何所云,首疾已频顣。 大言往者悔,几已溃心腹。 尚为来者忧,不知护头目。 厥今敌虽去,乡道渠已熟。 三关固天险,五都恐日蹙。 不见关以外,处处空杼柚。 朝廷无难时,司农积边谷。 一朝弃粪土,知几十万斛。 民力哀何辜,边人罪难赎。 色虽帷幄喜,骨尚原野暴。 未旌平凉家,方起邹阳狱。 几效先轸死,不及介推禄。 魏师付乳臭,汉校起奴仆。 平时好糜烂,深刑痛敲朴。 於时在劳来,仍忍逞诛剭。 颇闻富窖藏,悉已发麦菽。 边无一人耕,食能几日蓄。 田里思反业,原堡未修筑。 了无金城图,酣事铜醍曲。 朽索驾虚舟,空奁著亡局。 纵君不惩艾,而我为惭恧。 我闻报中朝,四境已清肃。 一人万人心,可欺宁可服。 当时屹如山,一二臣可录。 凡此保蜀功,两和李公独。 赵公继一出,颇慰沔人欲。 益昌所毋动,饷臣尼其毂。 公论虽未泯,天幸不可复。 安得如绍兴,魏公任都督。 以口伐可汗,我恨匪元璹。 徒能效曹刿,远谋鄙食肉。 言之貌愈切,至此泪几簌。 客既闻斯言,稽首拜且祝。 九庙宗社灵,百城耄倪福。 德泽在天下,人心久渗漉。 徒惟成败论,公等皆碌碌。 伯比议莫敖,蒍贾知子玉。 春秋过责备,小事书简牍。 子其钳尔舌,毋取斧锧戮。 汉人悔雁门,唐师老鸭绿。 有道守四夷,初何事穷黩。 不战屈人兵,正岂待驱逐。 吾皇天地心,万国囿春育。 畴咨元帅功,非夕则在夙。 出命宣黄麻,入相赓绿竹。 除书从天来,恩礼方隆渥。 三公应鼎象,相与运坤轴。 小夷置蚊蝱壮志寄鸿鹄。分无万户印, 莞尔一杯醁。熟慰豪杰心, 有诏不盈轴。尧门万里天, 意者未亲瞩。君相勤外忧, 必有宁我蜀。
zài zài   shuāng zhèng dōng
shū 西 biān lái   bào nán
cāng máng xīng huǒ   piāo fēng
píng líng fēng jiāng   piāo lüè liú
yuè yún xiǎn   yán mín
zài fēng tiē ài   zhòng wèi jiē
ér lìng míng   jiàn wèi shǔ
huò zhēn zhà   dié zhōu
máo zhī   yǐn lào fēi
jìn gōng wèi miàn   jiàn tiě guǒ
jià yán jīn xià   fēng chù
zhú yíng rèn jiě   yóu xuě wéi tāng
xiān shēng zhāng   shī suō
xīn zhí   shǒu wèi wàng fēng shù
mèi zhàn wèi shǒu  
西 jiǔ jiàn duàn   wén nán zàn zhí zhú
jiāng jǐn xiǎo tuì 退   kǎi yīn  
lán gāo yào cùn gōng   liáng jiàng bàn sàng
bài shū bǐng wén   qián máo shí mén 宿
lìng kòng sān guān   jǐn fèi
liáng xiān yuán   lín
fāng duì lěi chí   xiāng jiè qián zhé
xiàn guān sāi jìng   zhàn shì lín
yóu shì guān wài   mín jiē
西 kāng zhì tiān shuǐ   huàn chì shé
fèng   鹿
chí běn   bǎi huò yóu
qún dào fèi dǐng   liú mín còu
bēi ài   méi
chéng shì wěi fén dàng   dào fēn yuàn
shí chāng mín   shí shì kōng liù
qiáng jiā líng lái   zhú wěi lián shǔ
shí chéng suí xíng   驿 shū zhuǎn jiā
chuī xuān hòu   jīng qián chù
liǎng láo shǐ 使 zhě chē   sān fēn yuán róng dào
zhòng kuì   tiào liáng mǎn shān
shēng yán zhū píng   wèi zhī píng shú
rén qíng wǎng shāng gōng   wèi miǎn jīng
zhù xiāng jǐng   yóu shǒu fēng zhú
jiē zāi shì   xìng mìng guī wèi
shì zhèng zhōu zhāng   tiān shí xìng yán
jìn biān lóng   zhōu hàn fèn fāng shū
shuǐ wén hóu bài   jiē tíng zhū
yóu yǒu mèng míng zài   fén zhōu bào qín
dài zhǎn lóu lán   wén shì xūn zhōu
jìn shēn zhé  
zhōng yǒu shān 西 rén   qiàn ruò guó shēn
wèn zhī suǒ yún   shǒu pín
yán wǎng zhě huǐ   kuì xīn
shàng wèi lái zhě yōu   zhī tóu
jué jīn suī   xiāng dào shú
sān guān tiān xiǎn   dōu kǒng
jiàn guān wài   chù chù kōng zhù zhú
cháo tíng nán shí   nóng biān
zhāo fèn   zhī shí wàn
mín āi   biān rén zuì nán shú
suī wéi   shàng yuán bào
wèi jīng píng liáng jiā   fāng zōu yáng
xiào xiān zhěn   jiè tuī
wèi shī xiù   hàn xiào
píng shí hǎo làn   shēn xíng tòng qiāo piáo
shí zài láo lái   réng rěn chěng zhū
wén jiào cáng   mài shū
biān rén gēng   shí néng
tián fǎn   yuán bǎo wèi xiū zhù
liǎo jīn chéng   hān shì tóng
xiǔ suǒ jià zhōu   kōng lián zhù wáng
zòng jūn chéng   ér wèi cán
wén bào zhōng cháo   jìng qīng
rén wàn rén xīn   nìng
dāng shí shān   èr chén
fán bǎo shǔ gōng   liǎng huò gōng
zhào gōng chū   wèi miǎn rén
chāng suǒ dòng   xiǎng chén
gōng lùn suī wèi mǐn   tiān xìng
ān shào xīng   wèi gōng rèn
kǒu hán   hèn fěi yuán shú
néng xiào cáo guì   yuǎn móu shí ròu
yán zhī mào qiè   zhì lèi
wén yán   shǒu bài qiě zhù
jiǔ miào zōng shè líng   bǎi chéng mào
zài tiān xià   rén xīn jiǔ shèn
wéi chéng bài lùn   gōng děng jiē
áo   wěi jiǎ zhī zi
chūn qiū guò bèi   xiǎo shì shū jiǎn
zi qián ěr shé   zhì
hàn rén huǐ yàn mén   táng shī lǎo 绿
yǒu dào shǒu   chū shì qióng
zhàn rén bīng   zhèng dài zhú
huáng tiān xīn   wàn guó yòu chūn
chóu yuán shuài gōng   fēi zài
chū mìng xuān huáng   xiàng gēng 绿 zhú
chú shū cóng tiān lái   ēn fāng lóng
sān gōng yīng dǐng xiàng   xiāng yùn kūn zhóu
xiǎo zhì wén méng zhuàng zhì hóng 鸿 fēn wàn yìn  
wǎn ěr bēi shú wèi háo jié xīn  
yǒu zhào yíng zhóu yáo mén wàn tiān  
zhě wèi qīn zhǔ jūn xiāng qín wài yōu  
yǒu níng shǔ