丁亥紀蜀百韻

宋代 李曾伯
在負在娵觜,羲雙正東陸。 羽書西邊來,胡騎報南牧。 倉茫星火急,飄忽風雨速。 憑陵我封疆,剽掠我孳留。 一越摩雲險,已汙岩岷俗。 再度峰貼隘,重為武階毒。 胡兒忽令名,見謂韃靼屬。 或疑女真詐,頗訝疊州族。 衣毛不知帛,飲酪非茹粟。 勁弓骨為面,健馬鐵裹足。 駕言取金夏,其鋒不可觸。 如竹迎刃解,猶雪惟湯沃。 先聲張虛疑,我師遽蓄縮。 心已執檄迷,手為望風束。 策昧戰為守,計乏奇與伏。 西和久間斷,文南暫蹢躅。 將得僅小退,凱音誤陸續, 蘭皋要寸功,良將半喪衂。 敗書丙夜聞,前矛石門宿。 亟令控三關,謹毋費一鏃。 魚梁閉仙原,武林護午谷。 七方對壘持,相戒前轍覆。 縣官塞蹊徑,戰士據林麓。 由是關以外,民皆棄廬屋。 西康至天水,患不翅蛇蝮。 鳳集一炬余,地已付麋鹿。 河池本無虞,百里禍尤酷。 群盜沸於鼎,流民湊如輻。 母悲愛子死,夫沒嫠婦哭。 城市委焚盪,道路紛怨讟。 於時益昌民,十室空五六。 牙檣嘉陵來,舳艫尾聯屬。 十乘隨啟行,驛書轉加促。 鼓吹喧後部,旌旗蔽前矗。 兩勞使者車,三分元戎纛。 重以潰卒徒,跳梁滿山谷。 聲言誅不平,未知不平孰。 人情往傷弓,未免驚曲木。 土著避鄉井,游手伺風燭。 嗟哉是日也,性命龜未卜。 事機正譸張,天時幸炎燠。 晉邊死季龍,周翰奮方叔。 水聞武侯敗,街亭誅馬謖。 猶有孟明在,焚舟報秦穆。 不待斬樓蘭,聞已事薰粥。 縉紳屐欲折,意氣喜可掬。 中有山西人,慊若國深辱。 問之何所云,首疾已頻顣。 大言往者悔,幾已潰心腹。 尚為來者憂,不知護頭目。 厥今敵雖去,鄉道渠已熟。 三關固天險,五都恐日蹙。 不見關以外,處處空杼柚。 朝廷無難時,司農積邊谷。 一朝棄糞土,知幾十萬斛。 民力哀何辜,邊人罪難贖。 色雖帷幄喜,骨尚原野暴。 未旌平涼家,方起鄒陽獄。 幾效先軫死,不及介推祿。 魏師付乳臭,漢校起奴僕。 平時好糜爛,深刑痛敲朴。 於時在勞來,仍忍逞誅剭。 頗聞富窖藏,悉已發麥菽。 邊無一人耕,食能幾日蓄。 田裡思反業,原堡未修築。 了無金城圖,酣事銅醍曲。 朽索駕虛舟,空奩著亡局。 縱君不懲艾,而我為慚恧。 我聞報中朝,四境已清肅。 一人萬人心,可欺寧可服。 當時屹如山,一二臣可錄。 凡此保蜀功,兩和李公獨。 趙公繼一出,頗慰沔人慾。 益昌所毋動,餉臣尼其轂。 公論雖未泯,天幸不可復。 安得如紹興,魏公任都督。 以口伐可汗,我恨匪元璹。 徒能效曹劌,遠謀鄙食肉。 言之貌愈切,至此淚幾簌。 客既聞斯言,稽首拜且祝。 九廟宗社靈,百城耄倪福。 德澤在天下,人心久滲漉。 徒惟成敗論,公等皆碌碌。 伯比議莫敖,蒍賈知子玉。 春秋過責備,小事書簡牘。 子其鉗爾舌,毋取斧鑕戮。 漢人悔雁門,唐師老鴨綠。 有道守四夷,初何事窮黷。 不戰屈人兵,正豈待驅逐。 吾皇天地心,萬國囿春育。 疇咨元帥功,非夕則在夙。 出命宣黃麻,入相賡綠竹。 除書從天來,恩禮方隆渥。 三公應鼎象,相與運坤軸。 小夷置蚊蝱壯志寄鴻鵠。分無萬戶印, 莞爾一杯醁。熟慰豪傑心, 有詔不盈軸。堯門萬里天, 意者未親矚。君相勤外憂, 必有寧我蜀。
zài zài   shuāng zhèng dōng
shū 西 biān lái   bào nán
cāng máng xīng huǒ   piāo fēng
píng líng fēng jiāng   piāo lüè liú
yuè yún xiǎn   yán mín
zài fēng tiē ài   zhòng wèi jiē
ér lìng míng   jiàn wèi shǔ
huò zhēn zhà   dié zhōu
máo zhī   yǐn lào fēi
jìn gōng wèi miàn   jiàn tiě guǒ
jià yán jīn xià   fēng chù
zhú yíng rèn jiě   yóu xuě wéi tāng
xiān shēng zhāng   shī suō
xīn zhí   shǒu wèi wàng fēng shù
mèi zhàn wèi shǒu  
西 jiǔ jiàn duàn   wén nán zàn zhí zhú
jiāng jǐn xiǎo tuì 退   kǎi yīn  
lán gāo yào cùn gōng   liáng jiàng bàn sàng
bài shū bǐng wén   qián máo shí mén 宿
lìng kòng sān guān   jǐn fèi
liáng xiān yuán   lín
fāng duì lěi chí   xiāng jiè qián zhé
xiàn guān sāi jìng   zhàn shì lín
yóu shì guān wài   mín jiē
西 kāng zhì tiān shuǐ   huàn chì shé
fèng   鹿
chí běn   bǎi huò yóu
qún dào fèi dǐng   liú mín còu
bēi ài   méi
chéng shì wěi fén dàng   dào fēn yuàn
shí chāng mín   shí shì kōng liù
qiáng jiā líng lái   zhú wěi lián shǔ
shí chéng suí xíng   shū zhuǎn jiā
chuī xuān hòu   jīng qián chù
liǎng láo shǐ 使 zhě chē   sān fēn yuán róng dào
zhòng kuì   tiào liáng mǎn 滿 shān
shēng yán zhū píng   wèi zhī píng shú
rén qíng wǎng shāng gōng   wèi miǎn jīng
zhù xiāng jǐng   yóu shǒu fēng zhú
jiē zāi shì   xìng mìng guī wèi
shì zhèng zhōu zhāng   tiān shí xìng yán
jìn biān lóng   zhōu hàn fèn fāng shū
shuǐ wén hóu bài   jiē tíng zhū
yóu yǒu mèng míng zài   fén zhōu bào qín
dài zhǎn lóu lán   wén shì xūn zhōu
jìn shēn zhé  
zhōng yǒu shān 西 rén   qiàn ruò guó shēn
wèn zhī suǒ yún   shǒu pín
yán wǎng zhě huǐ   kuì xīn
shàng wèi lái zhě yōu   zhī tóu
jué jīn suī   xiāng dào shú
sān guān tiān xiǎn   dōu kǒng
jiàn guān wài   chù chù kōng zhù zhú
cháo tíng nán shí   nóng biān
zhāo fèn   zhī shí wàn
mín āi   biān rén zuì nán shú
suī wéi   shàng yuán bào
wèi jīng píng liáng jiā   fāng zōu yáng
xiào xiān zhěn   jiè tuī 祿
wèi shī xiù   hàn xiào
píng shí hǎo làn   shēn xíng tòng qiāo piáo
shí zài láo lái   réng rěn chěng zhū
wén jiào cáng   mài shū
biān rén gēng   shí néng
tián fǎn   yuán bǎo wèi xiū zhù
liǎo jīn chéng   hān shì tóng
xiǔ suǒ jià zhōu   kōng lián zhù wáng
zòng jūn chéng   ér wèi cán
wén bào zhōng cháo   jìng qīng
rén wàn rén xīn   nìng
dāng shí shān   èr chén
fán bǎo shǔ gōng   liǎng huò gōng
zhào gōng chū   wèi miǎn rén
chāng suǒ dòng   xiǎng chén
gōng lùn suī wèi mǐn   tiān xìng
ān shào xīng   wèi gōng rèn
kǒu hán   hèn fěi yuán shú
néng xiào cáo guì   yuǎn móu shí ròu
yán zhī mào qiè   zhì lèi
wén yán   shǒu bài qiě zhù
jiǔ miào zōng shè líng   bǎi chéng mào
zài tiān xià   rén xīn jiǔ shèn
wéi chéng bài lùn   gōng děng jiē
áo   wěi jiǎ zhī zi
chūn qiū guò bèi   xiǎo shì shū jiǎn
zi qián ěr shé   zhì
hàn rén huǐ yàn mén   táng shī lǎo
yǒu dào shǒu   chū shì qióng
zhàn rén bīng   zhèng dài zhú
huáng tiān xīn   wàn guó yòu chūn
chóu yuán shuài gōng   fēi zài
chū mìng xuān huáng   xiàng gēng zhú
chú shū cóng tiān lái   ēn fāng lóng
sān gōng yīng dǐng xiàng   xiāng yùn kūn zhóu
xiǎo zhì wén méng zhuàng zhì hóng fēn wàn yìn  
wǎn ěr bēi shú wèi háo jié xīn  
yǒu zhào yíng zhóu yáo mén wàn tiān  
zhě wèi qīn zhǔ jūn xiāng qín wài yōu  
yǒu níng shǔ