穿井得一人

先秦 吕不韦 撰
宋之丁氏,家无井而出溉汲,常一人居外。及其家穿井,告人曰:“吾穿井得一人。”有闻而传之者:“丁氏穿井得一人。”国人道之,闻之于宋君。宋君令人问之于丁氏,丁氏对曰:“得一人之使,非得一人于井中也。”求闻之若此,不若无闻也。
sòng 宋 zhī 之 dīng 丁 shì 氏   , jiā 家 wú 无 jǐng 井 ér 而 chū 出 gài 溉 jí 汲   , cháng 常 yī 一 rén 人 jū 居 wài 外 jí 。 qí 及 jiā 其 chuān 家 jǐng 穿 gào 井   , rén 告 yuē 人 wú 曰   :   “ chuān 吾 jǐng 穿 dé 井 yī 得 rén 一 yǒu 人 wén 。   ” ér 有 chuán 闻 zhī 而 zhě 传 dīng 之 shì 者   :   “ chuān 丁 jǐng 氏 dé 穿 yī 井 rén 得 guó 一 rén 人 dào 。   ” zhī 国 wén 人 zhī 道 yú 之   , sòng 闻 jūn 之 sòng 于 jūn 宋 lìng 君 rén 。 wèn 宋 zhī 君 yú 令 dīng 人 shì 问 dīng 之 shì 于 duì 丁 yuē 氏   , dé 丁 yī 氏 rén 对 zhī 曰   :   “ shǐ 得 fēi 一 děi 人 yī 之 rén 使   , yú 非 jǐng 得 zhōng 一 yě 人 qiú 于 wén 井 zhī 中 ruò 也 cǐ 。   ” bù 求 ruò 闻 wú 之 wén 若 yě 此   ,   不   若   无   闻   也   。

注释

  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 宋:&lt
  • /span&gt
  • 西周及春秋战国时期诸侯国,在今河南商丘一带。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 而:&lt
  • /span&gt
  • 于是,就。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 溉汲:&lt
  • /span&gt
  • 打水浇田。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 溉:&lt
  • /span&gt
  • 浇灌
  • 灌溉。汲:从井里取水。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 居:&lt
  • /span&gt
  • 停留。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 于:&lt
  • /span&gt
  • 被
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 及:&lt
  • /span&gt
  • 待,等到。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 国人:&lt
  • /span&gt
  • 指居住在国都中的人。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 道:&lt
  • /span&gt
  • 讲述。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 闻之于宋君:&lt
  • /span&gt
  • 使宋国的国君知道这件事。闻,知道
  • 听说,这里是“使知道”的意思。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 对:&lt
  • /span&gt
  • 应答,回答。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 得一人之使:&lt
  • /span&gt
  • 多得到一个人使唤,指多得到一个人的劳力。

译文

宋国的一户姓丁的人家,家里没有水井,需要出门打水浇田,派家里的一个人去打水,常常有一个人停留在外面。等到他家打了水井的时候,丁氏告诉别人说:“我家打水井得到了一个人。”听了的人就去传播:“丁氏挖井挖到了一个人。”国都的人都在谈论这件事,使宋国的国君知道这件事。宋国国君派人向丁氏问明情况,丁氏答道:“多得到一个人的劳力,并不是从井中挖出来一个人啊。”听到这样的传闻,还不如不听。