穿井得一人

先秦 呂不韋 撰
宋之丁氏,家無井而出溉汲,常一人居外。及其家穿井,告人曰:「吾穿井得一人。」有聞而傳之者:「丁氏穿井得一人。」國人道之,聞之於宋君。宋君令人問之於丁氏,丁氏對曰:「得一人之使,非得一人於井中也。」求聞之若此,不若無聞也。
sòng 宋 zhī 之 dīng 丁 shì 氏   , jiā 家 wú 無 jǐng 井 ér 而 chū 出 gài 溉 jí 汲   , cháng 常 yī 一 rén 人 jū 居 wài 外 jí 。 qí 及 jiā 其 chuān 家 jǐng 穿 gào 井   , rén 告 yuē 人 wú 曰   :   「 chuān 吾 jǐng 穿 dé 井 yī 得 rén 一 yǒu 人 wén 。   」 ér 有 chuán 聞 zhī 而 zhě 傳 dīng 之 shì 者   :   「 chuān 丁 jǐng 氏 dé 穿 yī 井 rén 得 guó 一 rén 人 dào 。   」 zhī 國 wén 人 zhī 道 yú 之   , sòng 聞 jūn 之 sòng 於 jūn 宋 lìng 君 rén 。 wèn 宋 zhī 君 yú 令 dīng 人 shì 問 dīng 之 shì 於 duì 丁 yuē 氏   , dé 丁 yī 氏 rén 對 zhī 曰   :   「 shǐ 得 fēi 一 děi 人 yī 之 rén 使   , yú 非 jǐng 得 zhōng 一 yě 人 qiú 於 wén 井 zhī 中 ruò 也 cǐ 。   」 bù 求 ruò 聞 wú 之 wén 若 yě 此   ,   不   若   無   聞   也   。

注釋

  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 宋:&lt
  • /span&gt
  • 西周及春秋戰國時期諸侯國,在今河南商丘一帶。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 而:&lt
  • /span&gt
  • 於是,就。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 溉汲:&lt
  • /span&gt
  • 打水澆田。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 溉:&lt
  • /span&gt
  • 澆灌
  • 灌溉。汲:從井裡取水。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 居:&lt
  • /span&gt
  • 停留。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 於:&lt
  • /span&gt
  • 被
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 及:&lt
  • /span&gt
  • 待,等到。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 國人:&lt
  • /span&gt
  • 指居住在國都中的人。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 道:&lt
  • /span&gt
  • 講述。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 聞之於宋君:&lt
  • /span&gt
  • 使宋國的國君知道這件事。聞,知道
  • 聽說,這裡是「使知道」的意思。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 對:&lt
  • /span&gt
  • 應答,回答。
  • &lt
  • span class=&quot
  • zhu_sp&quot
  • &gt
  • 得一人之使:&lt
  • /span&gt
  • 多得到一個人使喚,指多得到一個人的勞力。

譯文

宋國的一戶姓丁的人家,家裡沒有水井,需要出門打水澆田,派家裡的一個人去打水,常常有一個人停留在外面。等到他家打了水井的時候,丁氏告訴別人說:「我家打水井得到了一個人。」聽了的人就去傳播:「丁氏挖井挖到了一個人。」國都的人都在談論這件事,使宋國的國君知道這件事。宋國國君派人向丁氏問明情況,丁氏答道:「多得到一個人的勞力,並不是從井中挖出來一個人啊。」聽到這樣的傳聞,還不如不聽。